गुरुवारी झारखंडमधील दोन आणि मिझोरममधील एका राज्यसभा जागेसाठी मतदान होत आहे. या निवडणुकांकडे स्थानिक राजकीय समीकरणांसह सत्ताधारी आणि विरोधी पक्षांच्या रणनीतीच्या दृष्टीनेही महत्त्वाचे मानले जात आहे.
झारखंडमधील दोन राज्यसभा जागांसाठी तीन उमेदवार निवडणुकीच्या रिंगणात आहेत. सत्ताधारी आघाडीच्या वतीने झारखंड मुक्ती मोर्चा (झामुमो) यांनी बैद्यनाथ राम यांना उमेदवारी दिली आहे, तर काँग्रेसने प्रणव झा यांना उमेदवार केले आहे. भारतीय जनता पक्ष (भाजप) समर्थित अपक्ष उमेदवार परिमल नाथवानी हे देखील दुसऱ्या जागेसाठी निवडणूक लढवत आहेत.
राज्य विधानसभेतील विद्यमान राजकीय समीकरणांनुसार इंडिया आघाडीकडे स्पष्ट बहुमत आहे. त्यामुळे झामुमोचे उमेदवार बैद्यनाथ राम यांच्या विजयाची शक्यता प्रबळ मानली जात आहे. मात्र, दुसऱ्या जागेसाठी काँग्रेसचे उमेदवार आणि भाजप समर्थित उमेदवार यांच्यातील लढत लक्षवेधी ठरू शकते. राजकीय विश्लेषकांच्या मते, दुसऱ्या जागेचा निकाल आमदारांची एकजूट आणि संभाव्य क्रॉस व्होटिंगवर अवलंबून राहू शकतो.
क्रॉस व्होटिंग टाळण्यासाठी सत्ताधारी आणि विरोधी पक्षांकडून प्रयत्न सुरू आहेत. भाजप नेतृत्वाखालील राष्ट्रीय लोकशाही आघाडीने (एनडीए) आपल्या आमदारांची रांचीतील एका हॉटेलमध्ये व्यवस्था केली आहे, तर इंडिया आघाडीने सातत्याने बैठका घेऊन आपल्या आमदारांशी संपर्क कायम ठेवला आहे. मतदानादरम्यान विधानसभा परिसरात विशेष सुरक्षा व्यवस्था करण्यात आली असून शांततापूर्ण मतदानासाठी प्रशासनाने व्यापक तयारी केली आहे.
ईशान्येकडील मिझोरम राज्यातील एकमेव राज्यसभा जागेसाठीही गुरुवारी मतदान होत आहे. येथे सत्ताधारी जोराम पीपल्स मूव्हमेंट (झेडपीएम) आणि प्रमुख विरोधी पक्ष मिझो नॅशनल फ्रंट (एमएनएफ) यांच्यात थेट सामना आहे. झेडपीएमने पक्षाचे प्रवक्ते के. लालतलुआंगकिमा यांना उमेदवारी दिली आहे, तर एमएनएफने वकील आणि लेखिका जोथानसांगी हमार यांना उमेदवार केले आहे.
४० सदस्यीय विधानसभेत झेडपीएमचे २७ आमदार आहेत, तर एमएनएफकडे १० सदस्य आहेत. भाजपचे दोन आणि काँग्रेसचा एक आमदार आहे.
मिझोरममधील निवडणुकीत भाजप आणि काँग्रेस या दोन्ही पक्षांनी मतदानापासून दूर राहण्याचा निर्णय घेतला आहे. काँग्रेसचे आमदार सी. न्गुनलियनचुंगा यांनी पक्ष नेतृत्वाच्या निर्देशानुसार मतदानात सहभागी होणार नसल्याचे जाहीर केले आहे. तसेच भाजपनेही आपल्या दोन्ही आमदारांना मतदानापासून दूर ठेवण्याचा निर्णय घेतला आहे.
या निर्णयामुळे झेडपीएमची स्थिती अधिक मजबूत होत असल्याचे दिसत आहे. मिझोरम विधानसभा सचिवालयाच्या अधिकाऱ्यांच्या माहितीनुसार, मतदान सकाळी ९ ते सायंकाळी ४ वाजेपर्यंत होईल, तर मतमोजणी सायंकाळी ५ वाजता सुरू होणार आहे. झारखंडमध्येही मतदान आणि मतमोजणीसाठी सर्व प्रशासकीय आणि सुरक्षा व्यवस्था पूर्ण करण्यात आल्या आहेत. निवडणूक आयोगाच्या मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार मतदान प्रक्रिया पारदर्शक आणि निष्पक्ष ठेवण्यासाठी विशेष व्यवस्था करण्यात आली आहे.
