ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕੋਸਟ ਗਾਰਡ ਦੇ ਪੰਜ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਬਦਲ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਜਹਾਜ਼ ਦਾ ਨਾਮ ‘ਜੈ ਬੰਗਲਾ’ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਚਾਰ ਹੋਰ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਮ 1971 ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਜੰਗ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਚਾਰ ਆਗੂਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ’ਤੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸਨ। ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ੇਖ ਹਸੀਨਾ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਅਵਾਮੀ ਲੀਗ ਨੇ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਿਆਂ ਇਸ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਛਾਣ ਮਿਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਪੰਜ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਵੇਂ ਨਾਮਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ, 5 ਨਵੰਬਰ 2026 ਨੂੰ ਕੋਸਟ ਗਾਰਡ ਦੇ ਪੰਜ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਵੇਂ ਨਾਮਾਂ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਥਾਨਕ ਮੀਡੀਆ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ। ‘ਢਾਕਾ ਟ੍ਰਿਬਿਊਨ’ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਕੋਸਟ ਗਾਰਡ ਨੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੂੰ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਵੇਂ ਨਾਮਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਭੇਜਿਆ ਸੀ। ਸਬੰਧਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਾਮ ਬਦਲਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ ਬਾਰਡਰ-3 ਸ਼ਾਖਾ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਪੱਤਰ ’ਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਸਹਾਇਕ ਸਕੱਤਰ ਮਸਫਿਕਾ ਹੁਸੈਨ ਦੇ ਦਸਤਖ਼ਤ ਹਨ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਤਹਿਤ BCGS Joy Bangla ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲ ਕੇ BCGS Adommo Bangla ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ BCGS Syed Nazrul ਦਾ ਨਾਮ BCGS Firoz Kabir, BCGS Tajuddin ਦਾ ਨਾਮ BCGS Nurul Islam, BCGS Mansur Ali ਦਾ ਨਾਮ BCGS M Humayun Kabir ਅਤੇ BCGS Kamruzzaman ਦਾ ਨਾਮ BCGS Ashraf Siddiqui ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਨਾਮ ਹਟਾਉਣ ਦੇ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਨਾਮ ਹਟਾਏ ਗਏ ਚਾਰ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਭੂਮਿਕਾ
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਆਗੂਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਸੈਯਦ ਨਜ਼ਰੁਲ ਇਸਲਾਮ, ਤਾਜੁੱਦੀਨ ਅਹਿਮਦ, ਕੈਪਟਨ ਐੱਮ. ਮਨਸੂਰ ਅਲੀ ਅਤੇ ਏਐੱਚਐੱਮ ਕਮਰੁੱਜ਼ਮਾਨ ਨੇ 1971 ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨਿਭਾਈਆਂ ਸਨ।
ਸੈਯਦ ਨਜ਼ਰੁਲ ਇਸਲਾਮ ਉਸ ਸਮੇਂ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਅਸਥਾਈ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸਨ, ਜਦਕਿ ਤਾਜੁੱਦੀਨ ਅਹਿਮਦ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਐੱਮ. ਮਨਸੂਰ ਅਲੀ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਸਨ, ਜਦਕਿ ਏਐੱਚਐੱਮ ਕਮਰੁੱਜ਼ਮਾਨ ਕੋਲ ਗ੍ਰਹਿ, ਰਾਹਤ ਅਤੇ ਪੁਨਰਵਾਸ ਵਰਗੇ ਵਿਭਾਗਾਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਆਜ਼ਾਦ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਅੰਦੋਲਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ ਸੀ।
ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 3 ਨਵੰਬਰ 1975 ਨੂੰ ਢਾਕਾ ਕੇਂਦਰੀ ਜੇਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਚਾਰਾਂ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਸੀ।
ਜੇਲ੍ਹ ਹੱਤਿਆ ਦਿਵਸ ਤੋਂ ਦੋ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਫੈਸਲਾ ਜਾਰੀ
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਾਲ 3 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਜੇਲ੍ਹ ਹੱਤਿਆ ਦਿਵਸ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ 1975 ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਚਾਰ ਕੌਮੀ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਲ ਜੇਲ੍ਹ ਹੱਤਿਆ ਦਿਵਸ ਤੋਂ ਦੋ ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਹੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਬਦਲਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਅਵਾਮੀ ਲੀਗ ਨੇ ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ ਹਨ। ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੀ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸਰਕਾਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਹਟਾਉਣ ਨੂੰ ਆਮ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਫੈਸਲਾ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਅਵਾਮੀ ਲੀਗ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਜੰਗ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਅਤੇ ਕੌਮੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ।
‘ਜੈ ਬੰਗਲਾ’ ਨਾਮ ਹਟਾਉਣ ’ਤੇ ਅਵਾਮੀ ਲੀਗ ਦਾ ਵਿਰੋਧ
ਅਵਾਮੀ ਲੀਗ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ‘ਜੈ ਬੰਗਲਾ’ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਨਾਅਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਅਤੇ 1971 ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਜੰਗ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਛਾਣ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਇਆ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਤਾਰਿਕ ਰਹਿਮਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਬੀਐੱਨਪੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪ੍ਰਤੀਕਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ।
ਅਵਾਮੀ ਲੀਗ ਨੇ ਸਾਬਕਾ ਅੰਤਰਿਮ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੁਖੀ ਮੁਹੰਮਦ ਯੂਨੁਸ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ’ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਉਠਾਏ। ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਅਜੇ ਵੀ ਜਾਰੀ ਹਨ।
ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਅਵਾਮੀ ਲੀਗ ਨੇ ਬੀਐੱਨਪੀ ਅਤੇ ਜਮਾਤ-ਏ-ਇਸਲਾਮੀ ਦੇ ਸਿਆਸੀ ਸਬੰਧਾਂ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਪਾਰਟੀ ਨੇ 1971 ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਜਮਾਤ ਦੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਤਿਹਾਸ ਮਿਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਤਹਿਤ ਨਾਮ ਬਦਲਣ ਦੇ ਇਹ ਦੋਸ਼ ਅਵਾਮੀ ਲੀਗ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ।
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਨਵੇਂ ਨਾਮ ਰੱਖਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ
ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਬਦਲਣ ਬਾਰੇ ਵੱਖਰਾ ਪੱਖ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਸਥਾਨਕ ਅਖ਼ਬਾਰ ‘ਬੀਡੀਨਿਊਜ਼24’ ਮੁਤਾਬਕ, ਗ੍ਰਹਿ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਸਕੱਤਰ ਮੰਜੂਰ ਮੋਰਸ਼ੇਦ ਚੌਧਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸਿਆਸੀ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ’ਤੇ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸਨ। ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਡਿਊਟੀ ਦੌਰਾਨ ਜਾਨ ਗੁਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੋਸਟ ਗਾਰਡ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਚਾਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ’ਤੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਨਵੇਂ ਨਾਮ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਜਲ ਸੈਨਾ ਜਾਂ ਕੋਸਟ ਗਾਰਡ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਰਮਚਾਰੀ ਸਨ।
ਫਿਰੋਜ਼ ਕਬੀਰ ਦੀ ਮੌਤ ਸੁੰਦਰਬਨ ਵਿੱਚ ਖ਼ਰਾਬ ਮੌਸਮ ਦੌਰਾਨ ਹੋਈ ਸੀ। ਨੂਰੁਲ ਇਸਲਾਮ ਦੀ ਜਾਨ ਤਸਕਰੀ ਵਿਰੋਧੀ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਗਈ ਸੀ। ਐੱਮ. ਹੁਮਾਯੂੰ ਕਬੀਰ 2006 ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਲੁਟੇਰਿਆਂ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਅਸ਼ਰਫ ਸਿੱਦੀਕੀ ਦੀ ਵੀ ਇੱਕ ਮੁਹਿੰਮ ਦੌਰਾਨ ਮੌਤ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸਰਕਾਰ ਮੁਤਾਬਕ, ਨਵੇਂ ਨਾਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸੇਵਾ ਦੌਰਾਨ ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਗੁਆਉਣ ਵਾਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
