ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇਣ ਲਈ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ‘ਦਿੱਲੀ ਮਾਸਟਰ ਪਲਾਨ 2047’ ਦਾ ਖਾਕਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾਇਸ਼, ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ, ਪੁਰਾਣੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਪੁਨਰਵਿਕਾਸ, ਸਿੱਖਿਆ, ਰਿਸਰਚ, ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕਈ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਰਿਯੋਜਨਾਵਾਂ ’ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ 30 ਤੋਂ 40 ਲੱਖ ਨਵੇਂ ਫਲੈਟ, ਮੈਟਰੋ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਅਤੇ 6 ਨਵੇਂ RRTS ਕੌਰੀਡੋਰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੇਂਦਰੀ ਆਵਾਸਨ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਮਨੋਹਰ ਲਾਲ ਖੱਟਰ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰੇਖਾ ਗੁਪਤਾ, ਉਪ ਰਾਜਪਾਲ ਤਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਅਤੇ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਮੌਜੂਦ ਰਹੇ। ਮਾਸਟਰ ਪਲਾਨ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਵਧਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦਿਆਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਬਿਹਤਰ ਰਿਹਾਇਸ਼, ਤੇਜ਼ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੈ।
40 ਲੱਖ ਤੱਕ ਨਵੇਂ ਫਲੈਟ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ
ਦਿੱਲੀ ਮਾਸਟਰ ਪਲਾਨ 2047 ਵਿੱਚ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਯੋਜਨਾ ਮੁਤਾਬਕ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 30 ਤੋਂ 40 ਲੱਖ ਨਵੇਂ ਫਲੈਟ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕਿਫਾਇਤੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ। ਵਧਦੀ ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਦੀ ਮੰਗ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਨਵੇਂ ਘਰਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਮਾਸਟਰ ਪਲਾਨ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਬਣਾਉਣ ’ਤੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। 50 ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੁਰਾਣੇ ਫਲੈਟਾਂ ਅਤੇ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੇ ਪੁਨਰਵਿਕਾਸ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਜਰਜਰ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਆਧੁਨਿਕ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪੁਨਰਵਿਕਾਸ ਦੇ ਨਾਲ ਸੜਕਾਂ, ਪਾਰਕਿੰਗ, ਹਰੇ-ਭਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਨਾਗਰਿਕ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਵੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ।
ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋ ਨੈੱਟਵਰਕ 695 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਟੀਚਾ
ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਦੇਣ ਲਈ ਮੈਟਰੋ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਲਗਭਗ 416 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 695 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੱਕ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਮੈਟਰੋ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਆਸ-ਪਾਸ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਖੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਿਹਤਰ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਮੈਟਰੋ ਦੇ ਨਾਲ ਰੀਜਨਲ ਰੈਪਿਡ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ਿਟ ਸਿਸਟਮ (RRTS) ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਵੀ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 6 ਨਵੇਂ RRTS ਕੌਰੀਡੋਰ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ’ਤੇ ਸਹਿਮਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ। RRTS ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਦਿੱਲੀ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਤੇਜ਼ ਅਤੇ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਣਾ ਹੈ।
ਸਰਾਏ ਕਾਲੇ ਖਾਂ, ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਗੇਟ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ਿਟ ਹੱਬ ਬਣਨਗੇ
ਮਾਸਟਰ ਪਲਾਨ ਵਿੱਚ ਸਰਾਏ ਕਾਲੇ ਖਾਂ, ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਅਤੇ ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਗੇਟ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ਿਟ ਹੱਬ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੇਂਦਰਾਂ ’ਤੇ ਮੈਟਰੋ, RRTS ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਸਾਧਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਿਹਤਰ ਇੰਟਰਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੈ।
ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ, ਖੋਜ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਨਰੇਲਾ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 138 ਹੈਕਟੇਅਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਹੱਬ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ, ਰਿਸਰਚ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਸਕਿਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਸੈਂਟਰ ਅਤੇ ਸਟਾਰਟਅੱਪ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਦਿੱਲੀ ਮਾਸਟਰ ਪਲਾਨ 2047 ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਤੇ ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਹੱਬ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਵੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਾਈਵੇ, ਰੇਲਵੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸੜਕਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਵੇਅਰਹਾਊਸਿੰਗ, ਵੰਡ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਮਾਲ ਢੁਆਈ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ।
