ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਦਿਵਿਆਂਗਜਨਾਂ (ਪੀਡਬਲਯੂਡੀ) ਲਈ ਟੋਲ ਛੂਟ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਛੂਟ ਵਾਲੇ FASTag ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸੜਕ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਰਾਜਮਾਰਗ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ 2 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਣਗੇ।
ਨਵੀਂ ਵਿਵਸਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗਾਂ 'ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਿਵਿਆਂਗਜਨਾਂ ਲਈ ਛੂਟ ਵਾਲੇ FASTag ਦੀ ਵੈਧਤਾ ਦਿਵਿਆਂਗਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ ਆਪਣੇ FASTag ਦਾ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਯੋਗ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਲਈ FASTag ਦੀ ਵੈਧਤਾ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਪੰਜ ਸਾਲ ਤੱਕ ਹੋਵੇਗੀ।
ਸੜਕ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਰਾਜਮਾਰਗ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਛੂਟ ਵਾਲੇ FASTag ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਇਕਸਾਰਤਾ ਲਿਆਉਣਾ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਹੋਰ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਵਿਵਸਥਾ ਨਾਲ ਯੋਗ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਘੱਟ ਕਾਗਜ਼ੀ ਕਾਰਵਾਈ ਰਾਹੀਂ ਟੋਲ ਛੂਟ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈ ਸਕਣਗੇ।
ਦਿਵਿਆਂਗਜਨਾਂ ਲਈ FASTag ਦੀ ਵੈਧਤਾ ਦਿਵਿਆਂਗਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ 'ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ
ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, 70 ਤੋਂ 100 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਦਿਵਿਆਂਗਤਾ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਛੂਟ ਵਾਲਾ FASTag ਪੰਜ ਸਾਲ ਤੱਕ ਵੈਧ ਰਹੇਗਾ। ਉੱਥੇ ਹੀ, 40 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਰ 70 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਘੱਟ ਦਿਵਿਆਂਗਤਾ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਲਈ FASTag ਦੀ ਵੈਧਤਾ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
FASTag ਦੀ ਵੈਧਤਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦਿਵਿਆਂਗਤਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ, ਯੂਨੀਕ ਡਿਸਏਬਿਲਿਟੀ ਆਈਡੀ ਅਰਥਾਤ UDID ਕਾਰਡ ਜਾਂ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਰ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਦਿਵਿਆਂਗਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਨੂੰ ਆਧਾਰ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।
ਯੋਗ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਟੋਲ ਛੂਟ ਵਾਲਾ FASTag
ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਤਹਿਤ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਿਵਿਆਂਗਜਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਨਿਰਮਿਤ ਵਾਹਨਾਂ ਨੂੰ ਟੋਲ ਛੂਟ ਲਈ FASTag ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦਿਵਿਆਂਗਜਨ ਮਾਲਕੀ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰਜਿਸਟਰਡ ਯੋਗ ਵਾਹਨ ਵੀ ਇਸ ਸਹੂਲਤ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈ ਸਕਣਗੇ। ਇਸ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਯੋਗਤਾ ਸ਼ਰਤਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇਗਾ।
ਅਰਜ਼ੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦਿਵਿਆਂਗਤਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ, UDID ਕਾਰਡ ਜਾਂ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਰ ਸੰਬੰਧਿਤ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਪੇਸ਼ ਕਰਨੇ ਹੋਣਗੇ। ਦਸਤਾਵੇਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਦਿਵਿਆਂਗਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ FASTag ਦੀ ਵੈਧਤਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਵੈਧਤਾ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ FASTag ਦਾ ਨਵੀਨੀਕਰਨ
ਸੋਧੇ ਹੋਏ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ FASTag ਦੀ ਨਿਰਧਾਰਤ ਵੈਧਤਾ ਖਤਮ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੋਗ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਇਸ ਦਾ ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਕਰਵਾ ਸਕਣਗੇ। ਇਸ ਲਈ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗ ਫੀਸ ਨਿਯਮ, 2008 ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਤ ਪ੍ਰਾਵਧਾਨਾਂ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਯੋਗਤਾ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਨਵੀਨੀਕਰਨ ਦੇ ਸਮੇਂ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਯੋਗ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਟੋਲ ਛੂਟ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਹੋਵੇਗੀ।
FASTag Annual Pass ਦੇ ਉਪਭੋਗਤਾ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਪਾਰ
ਦਿਵਿਆਂਗਜਨਾਂ ਲਈ FASTag ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਨਾਲ FASTag Annual Pass ਵੀ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। FASTag Annual Pass ਦੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ।
ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਨਿੱਜੀ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਵਪਾਰਕ ਵਾਹਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਕਸਰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗਾਂ 'ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। FASTag Annual Pass ਤਹਿਤ 3,075 ਰੁਪਏ ਦੀ ਇਕਮੁਸ਼ਤ ਅਦਾਇਗੀ ਕਰਕੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਜਾਂ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ 200 ਟੋਲ ਪਲਾਜ਼ਾ ਕ੍ਰਾਸਿੰਗ ਤੱਕ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਨਿਰਧਾਰਤ ਸ਼ਰਤਾਂ ਤਹਿਤ ਉਪਲਬਧ ਇਸ ਸਹੂਲਤ ਨੂੰ ਰਾਜਮਾਰਗ ਯਾਤਰਾ ਐਪ ਰਾਹੀਂ ਸਰਗਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਾਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਮਾਰਗਾਂ 'ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਾਹਨ ਚਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ FASTag ਰੀਚਾਰਜ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਲੋੜ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
