ਦੇਵਘர் ਦੇ ਬਾਬਾ ਬੈਦ੍ਯਨਾਥ ਧਾਮ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰਾਵਣੀ ਮੇਲਾ ਹੁਣ ਆਖਰੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਆਸਥਾ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਸਾਵਣ ਦੇ ਚੌਥੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ, ਸਾਵਣ ਅਤੇ ਸੋਮਵਾਰ ਦੇ ਸੰਯੋਗ ਕਾਰਨ ਦੇਵਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਕਾਂਵੜੀਏ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪਹੁੰਚੇ। ਜਾਗਰਣ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਚੌਥੇ ਸੋਮਵਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਦੋ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਂਵੜੀਆਂ ਦੇ ਬਾਬਾਧਾਮ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਾਵਣੀ ਮੇਲੇ ਦੇ ਆਖਰੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਚੌਥੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਸ਼ਾਹ ਸੀ। ਐਤਵਾਰ ਤੋਂ ਹੀ ਦੇਵਘਰ ਵਿੱਚ ਕਾਂਵੜੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਣ ਲੱਗੀ ਸੀ। ਮੋਢਿਆਂ 'ਤੇ ਕਾਂਵੜ, ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾਜਲ ਅਤੇ ‘ਬੋਲ ਬਮ’ ਦੇ ਜੈਕਾਰੇ ਲਗਾਉਂਦੇ ਸ਼ਿਵਭਗਤ ਬਾਬਾ ਬੈਦ੍ਯਨਾਥ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਰਹੇ। ਮੰਦਰ ਪਰਿਸਰ ਅਤੇ ਆਸਪਾਸ ਦੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਵੜੀਆਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੀੜ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ।
ਦੇਵਘਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਮੇਲੇ ਦੌਰਾਨ ਭੀੜ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਵਿਆਪਕ ਇੰਤਜ਼ਾਮ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਸ਼੍ਰਾਵਣੀ ਮੇਲਾ ਪੂਰੇ ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਲੱਖਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਬਾਬਾ ਬੈਦ੍ਯਨਾਥ ਮੰਦਰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਸੁਲਤਾਨਗੰਜ ਤੋਂ ਗੰਗਾਜਲ ਲੈ ਕੇ ਕਾਂਵੜੀਏ ਲਗਭਗ 109 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਪੈਦਲ ਯਾਤਰਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬਾਬਾਧਾਮ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਬਾ ਬੈਦ੍ਯਨਾਥ ਜਯੋਤਿਰਲਿੰਗ 'ਤੇ ਜਲ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਚੌਥੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਹੀ ਬਾਬਾਧਾਮ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਰਹੀਆਂ। ਕਾਂਵੜੀਆਂ ਦੇ ਜੱਥੇ ਲਗਾਤਾਰ ਮੰਦਰ ਵੱਲ ਵਧਦੇ ਰਹੇ। ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ 'ਤੇ ਸੇਵਾ ਕੈਂਪਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਕਾਂਵੜੀਆਂ ਲਈ ਕੀਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸਵੈਸੇਵੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵੀ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ।
ਸ਼੍ਰਾਵਣੀ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਸੁਲਤਾਨਗੰਜ ਤੋਂ ਗੰਗਾਜਲ ਭਰ ਕੇ ਦੇਵਘਰ ਤੱਕ ਪੈਦਲ ਪਹੁੰਚਣਾ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਆਸਥਾ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਦੇਵਘਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੁਲਤਾਨਗੰਜ ਤੋਂ ਬਾਬਾਧਾਮ ਦੀ ਦੂਰੀ ਲਗਭਗ 105 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਕਾਂਵੜੀਆ ਮਾਰਗ ਦੀ ਕੁੱਲ ਪੈਦਲ ਯਾਤਰਾ ਲਗਭਗ 109 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ‘ਬੋਲ ਬਮ’ ਦੇ ਜੈਕਾਰੇ ਕਾਂਵੜੀਆ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਗੂੰਜਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਚੌਥੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਭੀੜ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਚੌਕਸ ਰਿਹਾ। ਮੰਦਰ ਪਰਿਸਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਕਾਂਵੜੀਆ ਰੂਟ, ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਨਿਕਾਸ ਮਾਰਗਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਭੀੜ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੂੰ ਕਤਾਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਇੱਕ ਥਾਂ 'ਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਭੀੜ ਇਕੱਠੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਸ਼੍ਰਾਵਣੀ ਮੇਲਾ 2026 ਲਈ ਦੇਵਘਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਨੋ-ਐਂਟਰੀ ਜ਼ੋਨ, ਡਿਊਟੀ ਚਾਰਟ ਅਤੇ ਮੇਲਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਈ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਬਾਬਾ ਬੈਦ੍ਯਨਾਥ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਲਾਭਿਸ਼ੇਕ ਲਈ ਪਹੁੰਚਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਵਿੱਚ ਚੌਥੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਕਈ ਕਾਂਵੜੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸਾਵਣ ਦੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਬਾਬਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਜਲਾਭਿਸ਼ੇਕ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੁੰਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਮੇਲੇ ਦੇ ਆਖਰੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਕਮੀ ਨਹੀਂ ਆਈ।
ਦੇਵਘਰ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ 'ਤੇ ਕਾਂਵੜੀਆਂ ਦੇ ਜੱਥੇ ਲਗਾਤਾਰ ਨਜ਼ਰ ਆਏ। ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪੈਦਲ ਬਾਬਾ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ‘ਬੋਲ ਬਮ’ ਅਤੇ ‘ਹਰ-ਹਰ ਮਹਾਦੇਵ’ ਦੇ ਜੈਕਾਰੇ ਲਗਾਉਂਦੇ ਰਹੇ। ਕਾਂਵੜੀਆ ਮਾਰਗ 'ਤੇ ਲੰਬੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਅਤੇ ਭਗਵੇਂ ਵਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਸ਼ਿਵਭਗਤਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਰਹੀ।
ਸ਼੍ਰਾਵਣੀ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਝਾਰਖੰਡ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਜਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ। ਦੇਵਘਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੂਰੇ ਸਾਵਣ ਮਹੀਨੇ ਦੌਰਾਨ ਲਗਭਗ 50 ਤੋਂ 55 ਲੱਖ ਤੀਰਥਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਬਾਬਾਧਾਮ ਆਉਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਚੌਥੇ ਸੋਮਵਾਰ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਰੇਲ ਅਤੇ ਸੜਕ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਵਧੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਭਾਗਲਪੁਰ ਅਤੇ ਦੇਵਘਰ ਵਿਚਕਾਰ ਸ਼੍ਰਾਵਣੀ ਮੇਲਾ ਸਪੈਸ਼ਲ ਟ੍ਰੇਨ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਟ੍ਰੇਨ ਭਾਗਲਪੁਰ, ਬਾਂਕਾ, ਕਟੋਰਿਆ, ਚਾਂਦਨ ਸਮੇਤ ਕਈ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਲਈ ਦੇਵਘਰ ਪਹੁੰਚਣ ਦਾ ਵਾਧੂ ਵਿਕਲਪ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਭਾਰੀ ਭੀੜ ਵਿਚਕਾਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਭੀੜ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਮੁੱਖ ਚੁਣੌਤੀ ਰਹੀ। ਮੰਦਰ ਪਰਿਸਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪਹੁੰਚਣ ਕਾਰਨ ਭਗਦੜ ਵਰਗੀ ਸਥਿਤੀ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਬੈਰੀਕੇਡਿੰਗ ਅਤੇ ਕਤਾਰ ਪ੍ਰਬੰਧ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਮੇਲੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਭੀੜ ਦੀ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।
ਦੇਵਘਰ ਵਿੱਚ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਮੰਦਰ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਧਾਰਮਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵੀ ਤੇਜ਼ ਰਹੀਆਂ। ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਨੇ ਬਾਬਾ ਬੈਦ੍ਯਨਾਥ ਦਾ ਜਲਾਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ-ਅਰਚਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕੀਤੀ। ਮੰਦਰ ਪਰਿਸਰ ਦੇ ਆਸਪਾਸ ਫੁੱਲ-ਮਾਲਾ, ਪੂਜਾ ਸਮੱਗਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ 'ਤੇ ਵੀ ਚਲਹ-ਪਹਿਲ ਰਹੀ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸ਼੍ਰਾਵਣੀ ਮੇਲਾ 2026 ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਦੇਵਘਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀਆਂ ਤਿਆਰੀਆਂ ਜਾਰੀ ਰਹੀਆਂ। ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੁਆਰਾਂ ਦੀ ਸਜਾਵਟ, ਬਿਜਲੀ ਸਜਾਵਟ, ਭੀੜ ਕੰਟਰੋਲ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ।
ਚੌਥੇ ਸੋਮਵਾਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰਾਵਣੀ ਮੇਲਾ ਹੁਣ ਸਮਾਪਤੀ ਵੱਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਖਰੀ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਿਵਸਥਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਂਵੜੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਜਾਰੀ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਚੌਥੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਦੋ ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਾਂਵੜੀਆਂ ਦੇ ਪਹੁੰਚਣ ਨਾਲ ਦੇਵਘਰ ਦੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਭੀੜ ਰਹੀ ਅਤੇ ‘ਬੋਲ ਬਮ’, ‘ਹਰ-ਹਰ ਮਹਾਦੇਵ’ ਅਤੇ ‘ਜੈ ਬਾਬਾ ਬੈਦ੍ਯਨਾਥ’ ਦੇ ਜੈਕਾਰੇ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੇ ਰਹੇ।
