ਗੌતમ અદાણી ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2008 ਵਿੱਚ ਫੋਰਬਸ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਅਰਬਪਤੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਦੌਲਤ 9.3 ਅਰਬ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਮੁਕੇਸ਼ ਅੰਬਾਨੀ 43 ਅਰਬ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੀ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੋਵਾਂ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 33.7 ਅਰਬ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦਾ ਅੰਤਰ ਸੀ।
2008 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਿਸ਼ਵ ਅਰਬਪਤੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਅਦਾਣੀ
ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਫੋਰਬਸ ਨੇ 2008 ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਅਰਬਪਤੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਗੌਤਮ ਅਦਾਣੀ ਦਾ ਨਾਮ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਦੌਲਤ ਲਗਭਗ 9.3 ਅਰਬ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਅੰਕੀ ਗਈ ਸੀ।
ਅਦਾਣੀ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪੜਾਅ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਛੋਟੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਪਾਰ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕੀਤਾ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, 2008 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅਦਾਣੀ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅਮੀਰ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਬਣਾ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਨਵੰਬਰ 2007 ਵਿੱਚ ਫੋਰਬਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ 40 ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਗੌਤਮ ਅਦਾਣੀ 6.7 ਅਰਬ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੀ ਦੌਲਤ ਨਾਲ 13ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਅਰਬਪਤੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਛਾਣ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ ਸੀ।
ਮੁਕੇਸ਼ ਅੰਬਾਨੀ ਦੀ ਦੌਲਤ ਗੌਤਮ ਅਦਾਣੀ ਤੋਂ ਕਿੰਨੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੀ?
ਜਿਸ ਸਾਲ ਗੌਤਮ ਅਦਾਣੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਫੋਰਬਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਸੇ ਸਾਲ ਮੁਕੇਸ਼ ਅੰਬਾਨੀ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਵਿਅਕਤੀ ਸਨ।
ਫੋਰਬਸ ਦੀ 2008 ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੁਕੇਸ਼ ਅੰਬਾਨੀ ਦੀ ਕੁੱਲ ਦੌਲਤ 43 ਅਰਬ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਸੀ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਗੌਤਮ ਅਦਾਣੀ ਦੀ ਦੌਲਤ 9.3 ਅਰਬ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 33.7 ਅਰਬ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦਾ ਅੰਤਰ ਸੀ।
ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੁਕੇਸ਼ ਅੰਬਾਨੀ ਰਿਲਾਇੰਸ ਇੰਡਸਟਰੀਜ਼ ਦੇ ਮੁਖੀ ਸਨ। ਪੈਟਰੋ ਕੈਮੀਕਲਜ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਲਾਇੰਸ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੌਜੂਦਗੀ ਸੀ। ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਮੁੱਲ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦਾ ਅਸਰ ਅੰਬਾਨੀ ਦੀ ਕੁੱਲ ਦੌਲਤ 'ਤੇ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ।
2008 ਦੀ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਅਰਬਪਤੀਆਂ ਦੀ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਸਟੀਲ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਮਿੱਤਲ 45 ਅਰਬ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੀ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਚੌਥੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸਨ। ਮੁਕੇਸ਼ ਅੰਬਾਨੀ ਪੰਜਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸਨ, ਜਦਕਿ ਅਨਿਲ ਅੰਬਾਨੀ 42 ਅਰਬ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੀ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਛੇਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸਨ।
2007 ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਮੀਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਸਨ ਅੰਬਾਨੀ
ਇੱਕ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀਏ ਤਾਂ ਨਵੰਬਰ 2007 ਵਿੱਚ ਮੁਕੇਸ਼ ਅੰਬਾਨੀ ਦੀ ਦੌਲਤ ਲਗਭਗ 49 ਅਰਬ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਸੀ। ਫੋਰਬਸ ਦੀ ਭਾਰਤ ਦੇ 40 ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੂਜਾ ਸਥਾਨ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸਟੀਲ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਲਕਸ਼ਮੀ ਮਿੱਤਲ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ 51 ਅਰਬ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੱਸੀ ਗਈ ਸੀ। ਗੌਤਮ ਅਦਾਣੀ ਇਸ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ 13ਵੇਂ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਸਨ।
ਇੱਥੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਫੋਰਬਸ ਦੀ ਭਾਰਤੀ ਅਮੀਰਾਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਅਰਬਪਤੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਦਾ ਦਾਇਰਾ ਅਤੇ ਦੌਲਤ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਵੱਖਰਾ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ 2007 ਅਤੇ 2008 ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਤਾਰੀਖ਼ ਦੀ ਦੌਲਤ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨਹੀਂ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਗੌਤਮ ਅਦਾਣੀ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸਫ਼ਰ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ?
ਗੌਤਮ ਅਦਾਣੀ ਨੇ 1988 ਵਿੱਚ ਅਦਾਣੀ ਐਕਸਪੋਰਟਸ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਕਮੋਡਿਟੀ ਟ੍ਰੇਡਿੰਗ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਇਹੀ ਕੰਪਨੀ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਕੇ ਅਦਾਣੀ ਐਂਟਰਪ੍ਰਾਈਜ਼ਿਜ਼ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਗਈ।
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਸਤੂਆਂ ਦੇ ਆਯਾਤ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ 'ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਸੀ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਕਦਮ ਰੱਖਿਆ। ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਮੁੰਦਰਾ ਬੰਦਰਗਾਹ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਵਿਸਥਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਬਣਿਆ।
ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਦਾਣੀ ਗਰੁੱਪ ਨੇ ਬਿਜਲੀ, ਊਰਜਾ, ਲੌਜਿਸਟਿਕਸ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਧਾਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨੇ ਗਰੁੱਪ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ।
2008 ਦੇ ਦੌਲਤ ਸਬੰਧੀ ਅੰਕੜੇ ਕਿਉਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ?
2008 ਦੀ ਅਰਬਪਤੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੋਵਾਂ ਕਾਰੋਬਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਵਿਚਕਾਰ ਅੰਤਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਮੁਕੇਸ਼ ਅੰਬਾਨੀ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਪੰਜ ਸਭ ਤੋਂ ਅਮੀਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਜਦਕਿ ਗੌਤਮ ਅਦਾਣੀ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਅਰਬਪਤੀਆਂ ਦੀ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਦੀ ਕੁੱਲ ਦੌਲਤ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ, ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕਾਰਨ ਦੌਲਤ ਦੇ ਮੁੱਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਹੁੰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਲਈ ਪੁਰਾਣੀ ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਸਬੰਧਤ ਸਾਲ ਅਤੇ ਸੂਚੀ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਗੌਤਮ ਅਦਾਣੀ ਅਤੇ ਮੁਕੇਸ਼ ਅੰਬਾਨੀ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਦੌਲਤ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਫੋਰਬਸ ਦੀਆਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਅਰਬਪਤੀਆਂ ਦੀ ਦਰਜਾਬੰਦੀ ਦੇਖੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
