ਮਾਰਚ 2026 ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ 17 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਕਾਮੈਕਸ (Comex) ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਸੋਨਾ $5,400 ਪ੍ਰਤੀ ਔਂਸ 'ਤੇ ਵਪਾਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਘਟ ਕੇ ਕਰੀਬ $4,600 'ਤੇ ਆ ਗਿਆ। ਇਹ 14.5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਹੈ, ਜੋ ਅਕਤੂਬਰ 2008 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਗਿਰਾਵਟ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਕੀਮਤਾਂ 16.8 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਘਟੀਆਂ ਸਨ।
ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਕਾਰਨ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਬੁਕਿੰਗ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਸੋਨਾ ਵੇਚ ਕੇ ਆਪਣਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਰੀ ਦਾ ਦਬਾਅ ਵਧਿਆ।
ਦੂਜਾ ਕਾਰਨ ਡਾਲਰ ਇੰਡੈਕਸ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣ ਨਾਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਡਾਲਰ ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਤੀਜਾ ਕਾਰਨ ਬੌਂਡ ਯੀਲਡ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਬੌਂਡਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਰਿਟਰਨ ਵਧਣ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਸੋਨੇ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਬੌਂਡਾਂ ਵੱਲ ਮੁੜ ਗਿਆ।
ਚੌਥਾ ਕਾਰਨ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਕਮੋਡੀਟੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਛਾਲ ਕਾਰਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੂੰਜੀ ਉੱਚੇ ਰਿਟਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵੱਲ ਮੋੜੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਿਆ।
ਕਮੋਡੀਟੀ ਐਕਸਪਰਟ ਅਨੁਜ ਗੁਪਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਿਛਲੇ ਚਾਰ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੇ ਵਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ ਹੈ। ਯੂਕਰੇਨ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਲਰ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਵਿਚ ਉਲਟ ਸੰਬੰਧ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਡਾਲਰ ਘਟਣ 'ਤੇ ਸੋਨਾ ਵੱਧਦਾ ਸੀ। ਪਰ 2025 ਅਤੇ 2026 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪੈਟਰਨ ਬਦਲ ਗਿਆ ਸੀ।
ਈਰਾਨ ਯੁੱਧ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੋਨੇ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਆਪਣਾ ਪੁਰਾਣਾ ਰੁਝਾਨ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਡਾਲਰ ਇੰਡੈਕਸ ਅਤੇ ਬੌਂਡ ਯੀਲਡ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸੋਨਾ ਦੁਬਾਰਾ ਬਾਹਰੀ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਕਾਰਕਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਦੀਰਘਕਾਲੀਨ ਅਵਧੀ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਡਾਲਰ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ 45 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਾਧਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰੀਬ 18 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਵਾਧਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਗਿਆਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੌਜੂਦਾ ਗਿਰਾਵਟ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਮੌਕੇ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਛੋਟੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਆਇਆ।
ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਤਦ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਡਾਲਰ ਇੰਡੈਕਸ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਬੌਂਡ ਯੀਲਡ ਸਥਿਰ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਬਣਾਈ ਰੱਖ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।
