ਸਪੇਸ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਬਣਨ ਲਈ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ STEM ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਕੜ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਜਾਂ ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਸਕਿੱਲ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨਸ਼ਿਪ ਦਾ ਤਜ਼ਰਬਾ ਇਸ ਕਰੀਅਰ ਨੂੰ ਸਫਲ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਖਰਚ ਸਰਕਾਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Space Scientist Studies: ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਨਾਸਾ ਜਾਂ ਇਸਰੋ ਵਰਗੀ ਸਪੇਸ ਏਜੰਸੀ ਵਿੱਚ ਵਿਗਿਆਨੀ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਸ ਲਈ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ STEM ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ, IIT ਅਤੇ NIT ਤੋਂ B.Tech ਜਾਂ B.Sc, M.Sc ਅਤੇ PhD ਰਾਹੀਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਸਪੇਸ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ, ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਸੋਚ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨਸ਼ਿਪ ਦਾ ਤਜ਼ਰਬਾ ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਸਰਕਾਰੀ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਖਰਚ ਘੱਟ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਿਹੋ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ
ਸਪੇਸ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਬਣਨ ਲਈ 10ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਤਿਆਰੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। 11 ਅਤੇ 12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਵਿੱਚ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ, ਰਸਾਇਣ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਗਣਿਤ (PCM) ਚੁਣਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਅਤੇ ਖੋਜ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਧਾਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਗਣਿਤ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸਪੇਸ ਵਿਗਿਆਨ ਇਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਹੀ ਆਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ STEM (ਵਿਗਿਆਨ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ, ਗਣਿਤ) ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰੈਜੁਏਸ਼ਨ ਕਰਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਵਿਕਲਪ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ B.Sc ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ M.Sc ਅਤੇ PhD ਵੱਲ ਅੱਗੇ ਵਧ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਖਗੋਲ ਵਿਗਿਆਨ (Astronomy) ਅਤੇ ਖਗੋਲ ਭੌਤਿਕ ਵਿਗਿਆਨ (Astrophysics) ਵੀ ਚੰਗੇ ਵਿਕਲਪ ਹਨ। ਇੰਜਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਏਅਰੋਸਪੇਸ, ਮੈਕੈਨੀਕਲ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕਲ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕਸ ਜਾਂ ਕੰਪਿਊਟਰ ਵਿਗਿਆਨ ਚੁਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਕਿੱਲ ਅਤੇ ਇੰਟਰਨਸ਼ਿਪ ਦੇ ਮੌਕੇ
ਸਿਰਫ਼ ਡਿਗਰੀ ਹੋਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਸਪੇਸ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਬਣਨ ਲਈ Python, C++ ਜਾਂ Java ਵਰਗੀਆਂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਜਾਣਨੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸਮੱਸਿਆ ਹੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ, ਤਰਕਸ਼ੀਲ ਸੋਚ, ਟੀਮ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਸੰਵਾਦ ਕੌਸ਼ਲ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਇਹ ਗੁਣ ਵੱਡੇ ਖੋਜ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਉਪਯੋਗੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਨਾਸਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਪੇਸ ਏਜੰਸੀਆਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਇੰਟਰਨਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵੀ ਚਲਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਸਿਰਫ਼ ਅਮਰੀਕੀ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੌਕੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਇੰਟਰਨਸ਼ਿਪ ਸਪੇਸ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਤਜ਼ਰਬਾ ਅਤੇ ਨੈੱਟਵਰਕਿੰਗ ਦਾ ਮੌਕਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਖਰਚ ਅਤੇ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ
ਸਪੇਸ ਸਾਇੰਟਿਸਟ ਬਣਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਖਰਚ ਇਸ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਸੰਸਥਾ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਸਰਕਾਰੀ ਕਾਲਜ, IIT ਜਾਂ NIT ਤੋਂ B.Tech ਕਰਨ 'ਤੇ ਖਰਚ ਕਰੀਬ 4 ਤੋਂ 8 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕਾਲਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖਰਚ 10 ਤੋਂ 20 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸਰਕਾਰੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ B.Sc ਅਤੇ M.Sc ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਖਰਚ 1 ਤੋਂ 4 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। PhD ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕਾਲਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਸਟਾਈਪੈਂਡ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਾਈ ਦਾ ਖਰਚ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਸਹਾਇਤਾ ਵੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
