ਇਸਰੋ (ISRO) ਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ‘ਬਾਹੁਬਲੀ’ ਰਾਕੇਟ LVM3, ਅਮਰੀਕੀ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਬਲੂਬਰਡ ਬਲਾਕ-2 (Bluebird Block-2) ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਪੁਲਾੜ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਮਿਸ਼ਨ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਥਿਤ ਸਤੀਸ਼ ਧਵਨ ਪੁਲਾੜ ਕੇਂਦਰ ਤੋਂ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ISRO LVM3 ਲਾਂਚ: ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਸੰਗਠਨ (ISRO) ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਇਤਿਹਾਸਕ ਉਪਲਬਧੀ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਕੇਟ LVM3, ਜਿਸਨੂੰ ‘ਬਾਹੁਬਲੀ’ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸੰਚਾਰ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਬਲੂਬਰਡ-ਬਲਾਕ-2 (BlueBird Block-2) ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਲਾਂਚ ਆਂਧਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਸਥਿਤ ਸਤੀਸ਼ ਧਵਨ ਪੁਲਾੜ ਕੇਂਦਰ, ਸ਼੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ ਤੋਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਹ ਮਿਸ਼ਨ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਗਲੋਬਲ ਪੁਲਾੜ ਵਾਣਿਜਕ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਵੇਂ ਸਿਖਰਾਂ 'ਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। 6,100 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਵਜ਼ਨ ਵਾਲਾ ਬਲੂਬਰਡ-ਬਲਾਕ-2 ਹੁਣ ਤੱਕ LVM3 ਰਾਕੇਟ ਤੋਂ ਲੋਅਰ ਏਅਰਥ ਆਰਬਿਟ (LEO) ਵਿੱਚ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਪੇਲੋਡ ਹੈ।
LVM3: ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਕੇਟ
ਇਹ ਲਾਂਚ ਸਵੇਰੇ 8:54 'ਤੇ ਤੈਅ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਉਡਾਨ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਵਿਤ ਕਚਰਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਣ ਦੇ ਸ਼ੱਕ ਕਾਰਨ ਇਸ ਵਿੱਚ 90 ਸਕਿੰਟ ਦੀ ਦੇਰੀ ਹੋਈ। ISRO ਨੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਸਰਵਉੱਚ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦਿਆਂ ਉਡਾਨ ਮੁਲਤਵੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਅਤੇ ਸਥਿਤੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ। ਲਾਂਚ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 15 ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਰਾਕੇਟ ਤੋਂ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਵੱਖ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਲਾਂਚ ਵਹੀਕਲ ਮਾਰਕ-3 (LVM3) ISRO ਦਾ ਹੈਵੀ-ਲਿਫਟ ਰਾਕੇਟ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖੀ ਪੁਲਾੜ ਉਡਾਨ (ਗਗਨਯਾਨ ਮਿਸ਼ਨ) ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਲਈ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ LVM3 ਦੀ ਛੇਵੀਂ ਸੰਚਾਲਨ ਉਡਾਨ (LVM3-M6) ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ LVM3 ਦੁਆਰਾ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਪੇਲੋਡ CMS-03 ਸੰਚਾਰ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਸੀ, ਜੋ ਨਵੰਬਰ 2022 ਵਿੱਚ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਗਲੋਬਲ ਮੋਬਾਈਲ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਾਂਤੀ ਲਿਆਵੇਗਾ ਬਲੂਬਰਡ-ਬਲਾਕ-2
ਬਲੂਬਰਡ-ਬਲਾਕ-2 ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀ AST SpaceMobile (AST ਅਤੇ ਸਾਇੰਸ, LLC) ਨੇ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਹਾਈ-ਸਪੀਡ ਸੈਲੂਲਰ ਬ੍ਰਾਡਬੈਂਡ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ—ਉਹ ਵੀ ਕਿਸੇ ਵਾਧੂ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ। ਇਹ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਇੱਕ ਗਲੋਬਲ LEO ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤਾਰਾਮੰਡਲ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ 4G ਅਤੇ 5G ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ:
- ਆਵਾਜ਼ ਅਤੇ ਵੀਡੀਓ ਕਾਲ
- ਮੈਸੇਜਿੰਗ
- ਸਟ੍ਰੀਮਿੰਗ
- ਹਾਈ-ਸਪੀਡ ਡਾਟਾ ਸੇਵਾਵਾਂ
ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਰਾਹੀਂ ਸੰਭਵ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਦੂਰ-ਦਰਾਜ਼ ਅਤੇ ਨੈਟਵਰਕ-ਹੀਣ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੋਬਾਈਲ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰੇਗਾ।
ਵਾਣਿਜਕ ਭਾਈਦਾਰੀ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਉਦਾਹਰਣ
ਇਹ ਮਿਸ਼ਨ ISRO ਦੀ ਵਾਣਿਜਕ ਸ਼ਾਖਾ NewSpace India Limited (NSIL) ਦੁਆਰਾ ਸੰਚਾਲਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਬਲੂਬਰਡ-ਬਲਾਕ-2 ਦੇ ਲਾਂਚ ਲਈ NSIL ਅਤੇ AST SpaceMobile ਵਿਚਾਲੇ ਇੱਕ ਵਾਣਿਜਕ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਸਹਿਯੋਗ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਲਾਂਚ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਸਪਰਧੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
AST SpaceMobile ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪੁਲਾੜ-ਅਧਾਰਿਤ ਸੈਲੂਲਰ ਬ੍ਰਾਡਬੈਂਡ ਨੈਟਵਰਕ ਵਿਕਸਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਵਾਣਿਜਕ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਦੋਵਾਂ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਆਪਤਕਾਲੀਨ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਰੱਖਿਆ ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਦੂਰਸਥ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
