ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ (ਇਸਰੋ) ਨੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸਰੋ ਨੇ ਇਸ ਸਾਲ ਆਪਣੇ ਆਖਰੀ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਸੰਚਾਰ ਉਪਗ੍ਰਹਿ, ਬਲੂਬਰਡ ਬਲਾਕ-2 ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਿਸ਼ਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਪਾਰਕ ਲਾਂਚ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ਼੍ਰੀਹਰੀਕੋਟਾ: ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਾੜ ਖੋਜ ਸੰਸਥਾ (ISRO) ਨੇ 2025 ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਖਰੀ ਮਿਸ਼ਨ ਨਾਲ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸਰੋ ਨੇ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਭਾਰੀ 6100 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਬਲੂਬਰਡ ਬਲਾਕ-2 ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਧਰਤੀ ਦੀ ਨੀਵੀਂ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਿਸ਼ਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਪਾਰਕ (Commercial) ਸੀ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀ AST SpaceMobile ਦੇ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੋਂ 520 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੂਰ ਦੀ ਲੋਅਰ ਥਰ੍ਹੀ ਆਰਬਿਟ (LEO) ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 16 ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
‘ਬਾਹੁਬਲੀ’ ਰਾਕੇਟ LVM3 ਨੇ ਦਿਖਾਈ ਸਮਰੱਥਾ
ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇਸਰੋ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ LVM3 ਰਾਕੇਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਇਸਦੀ ਵਿਸ਼ਾਲ ਲਿਫਟਿੰਗ ਸਮਰੱਥਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ‘ਬਾਹੁਬਲੀ ਰਾਕੇਟ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਪਲਸ਼ਨ ਵਾਹਨ ਦੀ ਛੇਵੀਂ ਸੰਚਾਲਨ ਉਡਾਨ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਮਿਸ਼ਨ ਲਈ ਤੀਜੀ ਉਡਾਨ ਸੀ। LVM3 ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਚੰਦਰਯਾਨ-2, ਚੰਦਰਯਾਨ-3 ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸੈਟੇਲਾਈਟਸ (ਵਾਨ ਵੈੱਬ ਮਿਸ਼ਨ) ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਲਾਂਚ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਵਾਨ ਵੈੱਬ ਮਿਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇਸਰੋ ਨੇ ਦੋ ਵਾਰ 72 ਸੈਟੇਲਾਈਟਸ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੀ ਨੀਵੀਂ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮੋਦੀ ਨੇ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਖੁਸ਼ੀ
ਇਸਰੋ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਫਲਤਾ 'ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਟਵਿੱਟਰ 'ਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਿਆਂ ਲਿਖਿਆ ਹੈ,
‘ਭਾਰਤ ਦੀ ਯੁਵਾ ਸ਼ਕਤੀ ਸਾਡੇ ਪੁਲਾੜ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨੂੰ ਹੋਰ ਆਧੁਨਿਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ। LVM3 ਨੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਹੈਵੀ-ਲਿਫਟ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਗਗਨਯਾਨ ਵਰਗੇ ਭਵਿੱਖੀ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੀਂਹ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਵਪਾਰਕ ਲਾਂਚ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਇਹ ਵਧਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਆਤਮਨਿਰਭਰਤਾ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਹੈ।’
ਬਲੂਬਰਡ ਬਲਾਕ-2 ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਨੈਕਸਟ ਜਨਰੇਸ਼ਨ (Next Gen) ਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵੀ ਸਫਲ ਹੋ ਗਈ, ਤਾਂ ਇਸਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ 4G ਅਤੇ 5G ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਸਿੱਧੇ ਸੈਲੂਲਰ ਬ੍ਰੋਡਬੈਂਡ ਨੈਟਵਰਕ ਨਾਲ ਜੁੜ ਸਕਣਗੇ। ਉਪਭੋਗਤਾ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵਾਧੂ ਐਂਟੇਨਾ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਪਵੇਗੀ।
ਇਸ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਦੂਰ-ਦਰਾਜ਼ ਦੇ ਖੇਤਰ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕੇ, ਰੇਗਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਮਹਾਸਾਗਰ ਤੱਕ ਮੋਬਾਈਲ ਨੈਟਵਰਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪਹੁੰਚ ਸਕਣਗੀਆਂ। ਇਹ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਲਈ ਗੇਮ-ਚੇਂਜਰ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿੱਥੇ ਟਾਵਰ ਜਾਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਬਲੂਬਰਡ ਬਲਾਕ-2 ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਆਫ਼ਤ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗਾ। ਹਨੇਰੀ, ਹੜ੍ਹ, ਭੂਚਾਲ ਜਾਂ ਭੂਸਲੇਖਣ ਵਰਗੇ ਕੁਦਰਤੀ ਵਿਪਦਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਟੈਲੀਕਾਮ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੀ ਇਹ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਨੈਟਵਰਕ ਸਮਾਰਟਫ਼ੋਨ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖੇਗਾ।
