ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੁਸ਼ੀਨਗਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਬਾਰਿਸ਼ ਨਾ ਹੋਣ ਅਤੇ ਨਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਨਾ ਆਉਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਕਾਰਨ ਕਿਸਾਨ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ ਹਨ। ਪਿੰਡਾਂ-ਪਿੰਡਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਝੋਨਾ, ਮੱਕੀ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਉਣੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਜਾਂ ਡੂੰਘੇ ਸੋਕੇ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਮੂਲ ਕਾਰਨ: ਨਮੀ ਦੀ ਕਮੀ ਅਤੇ ਨਹਿਰਾਂ ਦਾ ਸੁੱਕਣਾ
ਸਥਾਨਕ ਕਿਸਾਨ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਮੀਂਹ ਨਹੀਂ ਪਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਖੇਤ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਨਮੀ ਘੱਟ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਪੌਦੇ ਮੁਰਝਾਉਣ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨ। ਨਹਿਰਾਂ ਅਤੇ ਝਰਨੇ ਜੋ ਸਿੰਚਾਈ ਦੇ ਮੁੱਖ ਸਰੋਤ ਸਨ, ਹੁਣ ਸੁੱਕਣ ਲੱਗ ਪਏ ਹਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਿੰਚਾਈ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਠੱਪ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਖਾਸ ਕਰਕੇ "ਹੈੱਡ ਤੋਂ ਟੇਲ ਤੱਕ" ਪਾਣੀ ਨਾ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਿਸਾਨ ਲਗਾਤਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ — ਭਾਵ ਨਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ-ਸੰਭਾਲ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਖਾਮੀਆਂ ਹਨ। ਛੋਟੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋਰ ਵੀ ਵੱਡੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪੰਪ ਸੈੱਟ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਿੰਚਾਈ ਉਪਕਰਨ ਨਹੀਂ ਚਲਾ ਸਕਦੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਬਿਜਲੀ ਜਾਂ ਡੀਜ਼ਲ ਮਹਿੰਗਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਫ਼ਸਲਾਂ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਿਆ ਨੁਕਸਾਨ
ਸਾਉਣੀ ਦੇ ਸੀਜ਼ਨ ਦੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਕਈ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ "ਅਗੇਤੀਆਂ" (ਜਲ ਜਮਾਓ-ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ) ਕਿਸਮਾਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਸੁੱਕ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਪਾਣੀ ਘੱਟ ਹੋਣ ਨਾਲ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਨਮੀ ਨਾ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਪੌਦਿਆਂ ਦਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋਣਾ — ਇਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਨਾਲ ਫ਼ਸਲ ਦੇ ਬਾਇਓਮਾਸ ਵਿਕਾਸ (ਉਤਪਾਦਨ ਸਮਰੱਥਾ) ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਕਿਸਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲਾਗਤ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਧ ਚੁੱਕੀ ਹੈ — ਬੀਜ, ਖਾਦ, ਮਜ਼ਦੂਰੀ ਸਭ ਮਹਿੰਗੇ ਹਨ — ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਉਤਪਾਦਨ ਘੱਟ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਡੁੱਬ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ "ਸੋਕਾ-ਗ੍ਰਸਤ ਘੋਸ਼ਿਤ" ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਰੱਖੀ ਹੈ।
