ਇੰਚੀਓਨ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਭਾਰਤੀ ਹੈਮਰ ਥ੍ਰੋਅਰ ਮੰਜੂ ਬਾਲਾ ਉੱਤੇ ਹੁਣ ਐਂਟੀ-ਡੋਪਿੰਗ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਪੈਨਲ (ADDP) ਨੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਖੇਡ ਖ਼ਬਰਾਂ: ਭਾਰਤ ਦੀ ਹੈਮਰ ਥ੍ਰੋਅ ਖਿਡਾਰਨ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦੀ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜੇਤੂ ਮੰਜੂ ਬਾਲਾ ਉੱਤੇ ਡੋਪਿੰਗ ਦੇ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਐਂਟੀ-ਡੋਪਿੰਗ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨੀ ਪੈਨਲ (Anti-Doping Disciplinary Panel - ADDP) ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦਾ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਇਆ ਹੈ। ਮੰਜੂ 'ਤੇ ਇਹ ਮੁਅੱਤਲੀ 10 ਜੁਲਾਈ, 2024 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ 9 ਜੁਲਾਈ, 2029 ਤੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਰਹੇਗੀ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਐਂਟੀ-ਡੋਪਿੰਗ ਪੈਨਲ ਨੇ 15 ਅਕਤੂਬਰ, 2024 ਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਖੇਡ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਧਦੇ ਡੋਪਿੰਗ ਮਾਮਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਕੌਣ ਹੈ ਮੰਜੂ ਬਾਲਾ?
ਮੰਜੂ ਬਾਲਾ ਭਾਰਤੀ ਐਥਲੈਟਿਕਸ ਦੀ ਇੱਕ ਜਾਣੀ-ਪਛਾਣੀ ਹੈਮਰ ਥ੍ਰੋਅਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ 2014 ਦੇ ਇੰਚੀਓਨ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਲਈ ਕਾਂਸੀ ਦਾ ਤਮਗਾ (Bronze Medal) ਜਿੱਤਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੇ 2022 ਦੀਆਂ ਹਾਂਗਜ਼ੂ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ ਮੰਜੂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਐਥਲੀਟਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਿਸਾਲ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਡੋਪਿੰਗ ਵਿਵਾਦ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕਿਹੜੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਲਈ ਮੰਜੂ ਬਾਲਾ ਪੋਜ਼ੀਟਿਵ ਪਾਈ ਗਈ?
ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਂਟੀ-ਡੋਪਿੰਗ ਏਜੰਸੀ (NADA) ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੰਜੂ ਬਾਲਾ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਪਦਾਰਥ (Banned Substances) ਪਾਏ ਗਏ:
- Dehydrochloromethyl-testosterone — ਇੱਕ ਐਨਾਬੋਲਿਕ ਸਟੀਰੌਇਡ ਜੋ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਰਿਕਵਰੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- SARMS LGD-4033 (Ligandrol) — ਇੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਤੱਤ ਜੋ WADA (World Anti-Doping Agency) ਦੁਆਰਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਹੈ।
ਇਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਐਥਲੈਟਿਕਸ ਵਿੱਚ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਮਨਾਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਕੁਦਰਤੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਕੁਦਰਤੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। NADA ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਸਤੰਬਰ 2024 ਵਿੱਚ ਮੰਜੂ ਦੇ ਟੈਸਟ ਨਤੀਜੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਸਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਂਚ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਪੈਨਲ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਉਂਦਿਆਂ 5 ਸਾਲ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਸੁਣਾਈ।
ਮੰਜੂ ਬਾਲਾ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਡੋਪਿੰਗ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸਣ ਵਾਲੀ ਇਕੱਲੀ ਖਿਡਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। NADA ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਈ ਹੋਰ ਭਾਰਤੀ ਐਥਲੀਟਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਡੋਪਿੰਗ ਉਲੰਘਣਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਮੁਅੱਤਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮੁਅੱਤਲ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ
- ਮੋਹਨ ਸੈਣੀ (ਐਥਲੀਟ) – 4 ਸਾਲ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ (14 ਅਕਤੂਬਰ, 2025 ਤੋਂ ਲਾਗੂ)
- ਗੋਪਾਲਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਨ, ਅਮਿਤ ਕੁਮਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜਵਰਧਨ ਸੰਜੇ ਵਾਸਕਰ (ਬਾਡੀਬਿਲਡਰ) – 6-6 ਸਾਲ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ
- ਸ਼ੁਭਮ ਮਹਾਰਾ (ਬਾਡੀਬਿਲਡਰ) – 4 ਸਾਲ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ
- ਸੁਮਿਤ (ਬੌਕਸਰ) – 2 ਸਾਲ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ
- ਨਿਤਿਨ ਵਰਮਾ (ਕਨੋਇਸਟ) – 4 ਸਾਲ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ
- ਸ਼ਿਵੇਂਦਰ ਪਾਂਡੇ (ਬਾਸਕਟਬਾਲ ਖਿਡਾਰੀ) – 6 ਸਾਲ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਸਪ੍ਰਿੰਟਰ ਹਿਮਾਨੀ ਚੰਦੇਲ ਉੱਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਲਗਾਈ ਗਈ ਚਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਪਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਵੀ ਐਂਟੀ-ਡੋਪਿੰਗ ਅਪੀਲ ਪੈਨਲ ਨੇ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਨੈਸ਼ਨਲ ਐਂਟੀ-ਡੋਪਿੰਗ ਏਜੰਸੀ (NADA) ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਭਾਰਤੀ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਸਵੱਛਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕ ਰਹੀ ਹੈ।
