ਨਾਸਾ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ Artemis Accords ਦੇ ਤਹਿਤ ਆਪਣੇ Moon Base Program ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਰਸਮੀ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ India-US Civil Space Joint Working Group ਦੀ ਨੌਵੀਂ ਬੈਠਕ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ।
ISRO ਨੂੰ Moon Base Program ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦਾ ਸੱਦਾ
ਨਾਸਾ ਨੇ Indian Space Research Organisation (ISRO) ਨੂੰ ਆਪਣੇ Moon Base Program ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਰਸਮੀ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਸਤਾਵ Artemis Accords ਦੇ ਤਹਿਤ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਅਮਰੀਕਾ ਚੰਦਰਮਾ ’ਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮਨੁੱਖੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਲਈ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
Moon Base Program ਦਾ ਟੀਚਾ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਧਰੁਵ ’ਤੇ ਇੱਕ Lunar Outpost ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਅਜਿਹਾ ਠਿਕਾਣਾ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀ ਰਹਿ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਣ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕਰ ਸਕਣ।
ਇਹ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਕਾਰ ਪੁਲਾੜ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੌਰਾਨ NASA-ISRO Synthetic Aperture Radar (NISAR) ਮਿਸ਼ਨ ਅਤੇ Axiom-4 ਮਿਸ਼ਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀਆਂ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ Space Cooperation ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਿਸਥਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ South Pole ’ਤੇ Lunar Outpost ਦੀ ਯੋਜਨਾ
ਨਾਸਾ ਦੇ Moon Base Program ਦਾ ਮੁੱਖ ਟੀਚਾ ਚੰਦਰਮਾ ’ਤੇ ਇੱਕ Lunar Outpost ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ South Pole ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਠਿਕਾਣਾ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਰਹਿ ਸਕਣ, ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਣ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨਕ ਰਿਸਰਚ ਕਰ ਸਕਣ।
ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ Lunar Outpost ਨੂੰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖੀ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਆਧਾਰ ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੋਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਚੰਦਰਮਾ ’ਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਨਿਯਮਤ ਮੌਜੂਦਗੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਨਾਸਾ ਦੇ ਵਿਆਪਕ Artemis ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
Bengaluru Meeting ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ
ISRO ਨੂੰ ਇਹ ਸੱਦਾ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੋਈ India-US Civil Space Joint Working Group ਦੀ ਨੌਵੀਂ ਬੈਠਕ ਦੌਰਾਨ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਬੈਠਕ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪੁਲਾੜ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ’ਤੇ ਚਰਚਾ ਹੋਈ।
ਭਾਰਤ ਲਈ ਇਹ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਇਸ ਲਈ ਵੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ISRO ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਈ ਜਟਿਲ ਪੁਲਾੜ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੀ ਤਕਨੀਕੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। NISAR ਮਿਸ਼ਨ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਯਤਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਨ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, Axiom-4 ਮਿਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਭਾਰਤੀ astronaut-candidate Group Captain Shubhanshu Shukla ਦੇ International Space Station ਜਾਣ ਨਾਲ ਵੀ ਭਾਰਤ-ਅਮਰੀਕਾ ਪੁਲਾੜ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਨਵਾਂ ਪੱਖ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।
ਜੇਕਰ ਭਾਰਤ ਇਸ Moon Base initiative ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ISRO ਨੂੰ ਚੰਦਰਮਾ ’ਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮਨੁੱਖੀ ਗਤੀਵਿਧੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਯਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜ, Space Technology ਅਤੇ Lunar Exploration ਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰਸਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹਨ।
