NASA ਦੇ Perseverance rover ਨੇ ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ਦੇ Jezero Crater ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਚੱਟਾਨਾਂ ਵਿੱਚ complex organic carbon compounds ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਖੋਜ ਇਸ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਰਬਾਂ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ 'ਤੇ ਜੀਵਨ ਲਈ ਅਨੁਕੂਲ ਵਾਤਾਵਰਣ ਮੌਜੂਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਜੀਵਨ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਸਬੂਤ ਅਜੇ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ ਹਨ।
Perseverance rover ਨੇ Jezero Crater ਦੇ Bright Angel ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਦੋ mudstone samples ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਕਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਦਰਿਆ Neretva Vallis ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। SHERLOC ਨਾਮਕ ਅਧੁਨਿਕ laser spectrometer ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੱਟਾਨਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਸੈਂਕੜਿਆਂ organic signatures ਅਤੇ ਵੱਡੇ carbon-bearing molecules, ਅਰਥਾਤ macromolecular carbon, ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੋਈ।
ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, Jezero Crater ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦੀ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ organic detection ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ carbon compounds ਧਰਤੀ ਦੀਆਂ ਕਈ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਚੱਟਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਚੀਨ microbial activity ਦੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਸੰਕੇਤਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ 'ਤੇ organic compounds ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਮਿਲੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਦੀ ਖੋਜ ਇਸ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ Jezero Crater ਦੀਆਂ ਕੁਦਰਤੀ ਚੱਟਾਨਾਂ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ 'ਤੇ macromolecular carbon ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ Gale Crater ਤੋਂ ਬਾਅਦ Martian mudstones ਵਿੱਚ ਇਸ ਕਿਸਮ ਦੀ ਦੂਜੀ ਵੱਡੀ ਪਛਾਣ ਵੀ ਹੈ।
ਇਹ ਖੋਜ ਉਸ ਸਥਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ "Cheyava Falls" ਨਾਮ ਦੀ ਚੱਟਾਨ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਉਸ ਚੱਟਾਨ 'ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ leopard-spot ਵਰਗੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ ਸੀ। ਕੁਝ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਬਣਤਰਾਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਜੈਵਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਬਾਰੇ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਅੰਤਿਮ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
NASA ਅਤੇ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ complex organic molecules ਸਿਰਫ਼ ਜੀਵਤ ਜੀਵਾਂ ਕਾਰਨ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਣਦੇ। Hydrothermal activity, ਚੱਟਾਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਜਾਂ meteorites ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਅਜਿਹੇ compounds ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਮੌਜੂਦਾ ਸਬੂਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ 'ਤੇ ਕਦੇ ਜੀਵਨ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।
Perseverance rover ਦੇ ਉਪਕਰਣ ਇਨ੍ਹਾਂ compounds ਦੀ ਜੈਵਿਕ ਜਾਂ ਭੂ-ਵਿਗਿਆਨਕ ਉਤਪੱਤੀ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਲਈ ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਉਦੇਸ਼ ਅਜਿਹੇ samples ਇਕੱਠੇ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਲਿਆ ਕੇ ਆਧੁਨਿਕ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਜਾਂਚ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਜੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ ਤੋਂ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ rock samples ਦੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜਾਂਚ ਦੌਰਾਨ ਜੈਵਿਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੇ ਸਪਸ਼ਟ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਿਗਿਆਨਕ ਖੋਜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ NASA ਦੀ ਇਹ ਨਵੀਂ ਖੋਜ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਅਰਬਾਂ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਮੰਗਲ ਗ੍ਰਹਿ 'ਤੇ ਅਜਿਹਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਮੌਜੂਦ ਸੀ ਜਿੱਥੇ ਜੀਵਨ ਦੇ ਵਿਕਸਤ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਕਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ।
