ਕਾਨਪੁਰ ਦੀ ਨਿਸ਼ੀ ਗੁਪਤਾ ਨੇ ਆਰਥਿਕ ਤੰਗੀ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਦਬਾਅ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਨਿਆਂਇਕ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ (UP PCS J) 2022 ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸਥਾਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਪਾਨ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਚਲਾ ਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਸੀਮਤ ਆਰਥਿਕ ਸਾਧਨਾਂ ਕਾਰਨ ਨਵੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਖਰੀਦਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਨਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨਾਲ ਤਿਆਰੀ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਪਿਤਾ ਦੀ ਪਾਨ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਨਾਲ ਚੱਲਦਾ ਸੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਗੁਜ਼ਾਰਾ
ਨਿਸ਼ੀ ਗੁਪਤਾ ਦਾ ਬਚਪਨ ਕਾਨਪੁਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਬੀਤਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਪਾਨ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਚਲਾ ਕੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਖਰਚਾ ਚੁੱਕਦੇ ਸਨ। ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਆਮਦਨ ਸੀਮਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਪੈਸਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਨਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਾਨਪੁਰ ਦੇ ਹਿੰਦੀ ਮਾਧਿਅਮ ਵਾਲੇ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਆਪਣੀ ਮੁੱਢਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਦਿਲਚਸਪੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕਰੀਅਰ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਸੀ।
ਨਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਖੇਤਰ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਕੂਲੀ ਸਿੱਖਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉੱਥੋਂ ਐਲਐਲਬੀ (LLB) ਅਤੇ ਐਲਐਲਐਮ (LLM) ਦੀਆਂ ਡਿਗਰੀਆਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ।
ਹਿੰਦੀ ਮਾਧਿਅਮ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਕਾਰਨ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਦੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਈ। ਇਸ ਸਮੱਸਿਆ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਆਪਣੀ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕੀਤਾ।
ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਨਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਦਬਾਅ ਦਾ ਵੀ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਧੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਕਰਵਾਉਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਦਾ ਵਿਆਹ ਵੀ 23 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਕੁਝ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਸੀ ਕਿ ਨਿਸ਼ੀ ਦਾ ਵਿਆਹ ਵੀ ਜਲਦੀ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ ਕਿ ਛੋਟੀ ਧੀ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣਾ ਸੁਪਨਾ ਪੂਰਾ ਕਰੇ। ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਈ ਜਾਰੀ ਰੱਖਣ ਦਾ ਪੂਰਾ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ।
ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਤਿਆਰੀ, ਕਈ ਵਾਰ ਮਿਲੀ ਅਸਫਲਤਾ
ਨਿਆਂਇਕ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਦੌਰਾਨ ਨਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਹਰ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀ ਨਵੀਂ ਕਿਤਾਬ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਤੋਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਆਉਂਦੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਪੜ੍ਹਦੀ ਅਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਸਟੱਡੀ ਪਾਰਟਨਰ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮਿਤਤਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲੀ।
ਨਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਰਾਜਸਥਾਨ ਦੀਆਂ ਨਿਆਂਇਕ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਕਈ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਟਰਵਿਊ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੀ, ਪਰ ਅੰਤਿਮ ਚੋਣ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ। ਕੁਝ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਅੰਕ ਦੇ ਫ਼ਰਕ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਚੋਣ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਿਆ।
ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਅਸਫਲ ਹੋਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਨਿਰਾਸ਼ਾਜਨਕ ਸੀ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਿਆਰੀ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ। ਹਰ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੀ ਸੀ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਅੰਕ ਮਿਲਦੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਧਿਆਨ ਦਿੰਦੀ ਸੀ।
ਨਿਸ਼ੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਿਆਂਇਕ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਲਈ ਤਿੰਨ ਗੱਲਾਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ, ਪੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਦੁਹਰਾਉਣਾ, ਦੂਜੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਯਾਦ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਤੀਜੀ, ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਲਿਖਣਾ। ਉਹ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ 3R ਅਰਥਾਤ ਰਿਪੀਟੀਸ਼ਨ (Repetition), ਰਿਟੈਨਸ਼ਨ (Retention) ਅਤੇ ਰੀਪ੍ਰੋਡਕਸ਼ਨ (Reproduction) ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਮੰਨਦੀ ਹੈ।
UP PCS J 2022 ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸਥਾਨ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ ਬਣੀ ਸਿਵਲ ਜੱਜ
ਲਗਾਤਾਰ ਮਿਹਨਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਸ਼ੀ ਗੁਪਤਾ ਨੇ UP PCS J 2022 ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੂਰੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।
ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਹਾਈ ਕੋਰਟ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਰਿਕਾਰਡ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਿਸ਼ੀ ਗੁਪਤਾ ਮਹੋਬਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਸਿਵਲ ਜੱਜ (ਜੂਨੀਅਰ ਡਿਵੀਜ਼ਨ) ਅਤੇ ਨਿਆਂਇਕ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਦੇ ਅਹੁਦੇ 'ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਹਨ।
ਸੀਮਤ ਆਰਥਿਕ ਸਾਧਨਾਂ, ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਕਾਨੂੰਨੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਤਜਰਬੇ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮਿਲੀਆਂ ਅਸਫਲਤਾਵਾਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਅਤੇ ਤਿਆਰੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਨਿਆਂਇਕ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਜਗ੍ਹਾ ਬਣਾਈ।
