ਪੀਐਮ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਯੋਜਨਾ ਰਵਾਇਤੀ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ, ਆਧੁਨਿਕ ਟੂਲਕਿਟ ਅਤੇ ਆਸਾਨ ਸ਼ਰਤਾਂ ’ਤੇ ਕਰਜ਼ਾ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ 18 ਰਵਾਇਤੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ ਅਤੇ ਯੋਗ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿੱਤੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ
ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਯੋਗ ਰਵਾਇਤੀ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਈ ਸਹੂਲਤਾਂ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁਨਰ ਸਿਖਲਾਈ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ, ਟੂਲਕਿਟ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਅਤੇ ਬਿਨਾਂ ਗਾਰੰਟੀ ਦੇ ਰਿਆਇਤੀ ਵਿਆਜ ’ਤੇ ਕਰਜ਼ਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ 18 ਰਵਾਇਤੀ ਕਾਰੋਬਾਰ
ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ 18 ਰਵਾਇਤੀ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਾਰੀਗਰ ਅਤੇ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰ ਯੋਗ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਹਾਰ, ਸੁਨਿਆਰ, ਘੁਮਿਆਰ, ਬੜ੍ਹਈ ਜਾਂ ਤਰਖਾਣ, ਮੂਰਤੀਕਾਰ ਅਤੇ ਪੱਥਰ ਤਰਾਸ਼ਣ ਵਾਲੇ, ਮੋਚੀ ਜਾਂ ਜੁੱਤੀ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਦਰਜ਼ੀ, ਨਾਈ, ਧੋਬੀ ਅਤੇ ਮਾਲਾਕਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅਸਤਰਕਾਰ, ਤਾਲਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਹਥੌੜਾ ਅਤੇ ਟੂਲਕਿਟ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਕਿਸ਼ਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾ, ਟੋਕਰੀ, ਮੈਟ ਅਤੇ ਝਾੜੂ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਗੁੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਖਿਡੌਣੇ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਰਾਜ ਮਿਸਤਰੀ ਅਤੇ ਮੱਛੀ ਫੜਨ ਵਾਲੇ ਜਾਲ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੇ ਕਾਰੀਗਰ ਵੀ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪੀਐਮ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਯੋਜਨਾ ਲਈ ਯੋਗਤਾ
ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈਣ ਲਈ ਬਿਨੈਕਾਰ ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਔਜ਼ਾਰਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਵਾਇਤੀ ਕਾਰੀਗਰ ਜਾਂ ਸ਼ਿਲਪਕਾਰ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਵੈ-ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਸਬੰਧਤ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬਿਨੈਕਾਰ ਦੀ ਉਮਰ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 18 ਸਾਲ ਹੋਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਮੈਂਬਰ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਪਤੀ, ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਅਵਿਵਾਹਿਤ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਬਿਨੈਕਾਰ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰ ਜਾਂ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕਿਸੇ ਸਮਾਨ ਕਰੈਡਿਟ-ਆਧਾਰਿਤ ਯੋਜਨਾ, ਜਿਵੇਂ ਪੀਐਮ ਸਵਨਿਧੀ ਜਾਂ PMEGP, ਤਹਿਤ ਕਰਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਕੋਈ ਮੈਂਬਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਕਾਰਜਰਤ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਲਾਭ
ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਯੋਗ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪਛਾਣ ਪੱਤਰ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦੇ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ 5 ਤੋਂ 7 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਸਿਖਲਾਈ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਛੁਕ ਲਾਭਪਾਤਰੀ 15 ਦਿਨ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਦੀ ਉੱਨਤ ਸਿਖਲਾਈ ਵੀ ਲੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸਿਖਲਾਈ ਦੌਰਾਨ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ 500 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਦਾ ਵਜ਼ੀਫ਼ਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਧੁਨਿਕ ਔਜ਼ਾਰ ਖਰੀਦਣ ਲਈ 15,000 ਰੁਪਏ ਦਾ ਈ-ਵਾਊਚਰ ਜਾਂ ਅਨੁਦਾਨ ਰਾਸ਼ੀ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਗਾਰੰਟੀ ਦੇ ਕੁੱਲ 3 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ 5 ਫੀਸਦੀ ਦੀ ਰਿਆਇਤੀ ਵਿਆਜ ਦਰ ’ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਹਰੇਕ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਲੈਣ-ਦੇਣ ’ਤੇ 1 ਰੁਪਏ ਦਾ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਨ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਰਜ਼ੀ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼
ਪੀਐਮ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਲਈ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਨਾਲ ਲਿੰਕ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਪਾਸਬੁੱਕ ਅਤੇ IFSC ਕੋਡ ਦੀ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ।
ਬਿਨੈਕਾਰ ਨੂੰ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਲਈ ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ, ਜਿੱਥੇ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇ ਉੱਥੇ ਜਾਤੀ ਜਾਂ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਰਵਾਇਤੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਵੀ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਉਣੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਪੀਐਮ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਯੋਜਨਾ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ
ਯੋਜਨਾ ਵਿੱਚ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਬਿਨੈਕਾਰ ਆਪਣੇ ਨੇੜਲੇ ਕਾਮਨ ਸਰਵਿਸ ਸੈਂਟਰ, ਯਾਨੀ CSC, ’ਤੇ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਆਧਾਰ ਕਾਰਡ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਵੇਰਵਿਆਂ ਨਾਲ ਬਾਇਓਮੈਟ੍ਰਿਕ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਨੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ CSC ਆਪਰੇਟਰ ਰਾਹੀਂ ਪੀਐਮ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੋਰਟਲ ’ਤੇ ਅਰਜ਼ੀ ਫਾਰਮ ਭਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਅਰਜ਼ੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਦੀ ਜਾਂਚ ਤਿੰਨ ਪੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਸਦੀਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੋਗ ਲਾਭਪਾਤਰੀ ਨੂੰ ਪੀਐਮ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਆਈਡੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਿਖਲਾਈ, ਟੂਲਕਿਟ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਲਾਭ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅੱਗੇ ਵਧਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
