ਭਾਰਤ ਦੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦ੍ਰੌਪਦੀ ਮੁਰਮੂ ਅੱਜ ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਸਥਿਤ ਇੰਦਿਰਾ ਗਾਂਧੀ ਇੰਡੋਰ ਸਟੇਡੀਅਮ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਜਨਕਲਿਆਣ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਔਪਚਾਰਿਕ ਸ਼ੁਭਾਰੰਭ ਕਰਨਗੀਆਂ। ਇਹ ਕਾਰਜਕ੍ਰਮ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਦੇ ਉਪਲੱਖ ਵਿੱਚ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ “ਸਸ਼ਕਤ ਨਾਰੀ, ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਦਿੱਲੀ” ਥੀਮ ਹੇਠ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਨਵੀਂ ਪਹਿਲ ਤਹਿਤ ਦਿੱਲੀ ਦੀਆਂ ਮਹਿਲਾ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿੱਚ ਮੁਫ਼ਤ ਬਸ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ‘ਪਿੰਕ ਸਮਾਰਟ ਕਾਰਡ’ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰੇਖਾ ਗੁਪਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਕਾਰਡ ਦਿੱਲੀ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਨਿਗਮ ਦੀਆਂ ਬੱਸਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ੁਲਕ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਦੇਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਕਾਰਡ ਨੂੰ ਮੈਟਰੋ, ਰੀਜਨਲ ਰੈਪਿਡ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ਿਟ ਸਿਸਟਮ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਰਕਾਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਫੇਅਰ ਕਲੇਕਸ਼ਨ ਸਿਸਟਮ ਨਾਲ ਇਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਇਕੋ ਕਾਰਡ ਰਾਹੀਂ ਬਹੁ-ਆਵਾਜਾਈ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਲੈ ਸਕਣਗੀਆਂ।
ਸਰਕਾਰ ਲਗਭਗ 50 ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੇਂਦਰਾਂ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਅਤੇ ਸਬ-ਡਿਵਿਜ਼ਨਲ ਮੈਜਿਸਟ੍ਰੇਟ ਦਫ਼ਤਰ ਅਤੇ ਚੁਣਿੰਦੇ ਡੀਟੀਸੀ ਡਿਪੋ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ—’ਤੇ ਇਹ ਕਾਰਡ ਵੰਡੇਗੀ। ਕਾਰਡ ਨਿਸ਼ੁਲਕ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਪੂਰਾ ਖਰਚਾ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਵਹੇਗੀ।
ਬੇਟੀਆਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦਾ ਸਹਾਇਤਾ ਯੋਜਨਾ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਸੰਰਚਿਤ ਕਰਕੇ ‘ਦਿੱਲੀ ਲਖਪਤੀ ਬਿਟੀਆ ਯੋਜਨਾ’ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ ਤਹਿਤ ਯੋਗ ਬਾਲਿਕਾ ਦੇ ਜਨਮ ਸਮੇਂ ਇਕਮੁਸ਼ਤ ਰਕਮ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਕਲਾਸ 1, 6 ਅਤੇ 9 ਵਿੱਚ ਦਾਖਲੇ, ਕਲਾਸ 10 ਪਾਸ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕਲਾਸ 12 ਵਿੱਚ ਦਾਖਲੇ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਾਧੂ ਆਰਥਿਕ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਨਵੀਂ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਸਰਕਾਰ ਬਾਲਿਕਾ ਦੇ ਨਾਮ ’ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚਰਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 56,000 ਰੁਪਏ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰੇਗੀ। ਬਿਆਜ ਸਮੇਤ ਇਹ ਰਕਮ 21 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਪਰਿਪਕਵ ਹੋ ਕੇ ਇੱਕ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਬੇਟੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦੀਰਘਕਾਲੀਕ ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਯੋਗ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੌਰਾਨ ਘਰੇਲੂ ਖਰਚ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਅਧੀਨ ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ ਧਾਰਕ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ ਦੋ ਮੁਫ਼ਤ ਐਲਪੀਜੀ ਸਿਲਿੰਡਰ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ—ਇੱਕ ਹੋਲੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਿਵਾਲੀ ’ਤੇ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਰੇਖਾ ਗੁਪਤਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਲਾਭ ਡਾਇਰੈਕਟ ਬੇਨਿਫਿਟ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਰਾਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਸਿਲਿੰਡਰ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਕੀਮਤ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਰਕਮ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੇ ਆਧਾਰ-ਲਿੰਕਡ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਸਰਕਾਰੀ ਅਨੁਮਾਨ ਮੁਤਾਬਕ ਲਗਭਗ 17.5 ਲੱਖ ਰਾਸ਼ਨ ਕਾਰਡ ਧਾਰਕ ਪਰਿਵਾਰ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਤੋਂ ਲਾਭਾਨਵਿਤ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਦਿੱਲੀ ਲਾਡਲੀ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਤਹਿਤ ਯੋਗ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਿਪਕਵਤਾ ਰਕਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ‘ਮੇਰੀ ਪੂੰਜੀ ਮੇਰਾ ਅਧਿਕਾਰ’ ਕਾਰਜਕ੍ਰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2008 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਲਾਡਲੀ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਬਾਲਿਕਾ ਜਨਮ ਅਤੇ ਸ਼ਿੱਖਿਆ ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਤਸਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਸੀ। ਹੁਣ 40,642 ਯੋਗ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕੁੱਲ 100.25 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਮਾਧਿਅਮ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ-ਲਿੰਕਡ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਕੀਤੇ ਜਾਣਗੇ। ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਅਤੇ ਦੱਖਲਸ਼ੀਲਤਾ ਸੁਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਬਕਾਇਆ ਰਕਮ ਲਾਭਪਾਤਰੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕੇਗੀ।
