ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਦਸ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ: ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ

ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਦਸ ਗੁਰੂਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ, ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਯੋਗਦਾਨ ਬਾਰੇ ਜਾਣੋ। ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਤੋਂ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਤੱਕ, ਸਿੱਖ ਇਤਿਹਾਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ।

ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਦਸ ਗੁਰੂ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਅਧਿਆਤਮਿਕ ਅਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਆਗੂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦਸ ਗੁਰੂ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਹਨ:

 

ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ:

ਜਨਮ: 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1469, ਤਲਵੰਡੀ (ਹੁਣ ਨਨਕਾਣਾ ਸਾਹਿਬ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ)

ਪਰਿਵਾਰ: ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਕਾਲੂ ਮਹਿਤਾ, ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਤ੍ਰਿਪਤਾ ਦੇਵੀ

ਗੁਰੂ ਉਪਾਧੀ: 1507 ਈਸਵੀ

ਮਹਾਨ ਕਾਰਜ: ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਲੰਗਰ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਏਕੇਸ਼ਵਰਵਾਦ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ

ਸਵਰਗਵਾਸ: 22 ਸਤੰਬਰ 1539

 

ਗੁਰੂ ਅੰਗਦ ਦੇਵ ਜੀ:

ਜਨਮ: 31 ਮਾਰਚ 1504, ਮੱਤੇ ਦੀ ਸਰਾਏ (ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ)

ਪਰਿਵਾਰ: ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਫੇਰੂ ਮੱਲ, ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਮਾਤਾ ਰਾਮਾ ਦੇਵੀ

ਗੁਰੂ ਉਪਾਧੀ: 1539 ਈਸਵੀ

ਮਹਾਨ ਕਾਰਜ: ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ, ਗੁਰਮੁਖੀ ਲਿਪੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ

ਸਵਰਗਵਾਸ: 29 ਮਾਰਚ 1552

 

ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ:

ਜਨਮ: 5 ਮਈ 1479, ਬਾਸਰਕੇ (ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ)

ਪਰਿਵਾਰ: ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਤੇਜ ਭਾਨ ਭੱਲਾ, ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਬਖਤ ਕੌਰ

ਗੁਰੂ ਉਪਾਧੀ: 1552 ਈਸਵੀ

ਮਹਾਨ ਕਾਰਜ: ਮੰਜੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਲੰਗਰ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹ ਦਿੱਤਾ

ਸਵਰਗਵਾਸ: 1 ਸਤੰਬਰ 1574

 

ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ:

ਜਨਮ: 24 ਸਤੰਬਰ 1534, ਲਾਹੌਰ (ਹੁਣ ਪਾਕਿਸਤਾਨ)

ਪਰਿਵਾਰ: ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਹਰੀਦਾਸ ਜੀ, ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਦਇਆ ਕੌਰ

ਗੁਰੂ ਉਪਾਧੀ: 1574 ਈਸਵੀ

ਮਹਾਨ ਕਾਰਜ: ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਸਵਰਨ ਮੰਦਰ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ

ਸਵਰਗਵਾਸ: 1 ਸਤੰਬਰ 1581

 

ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ:

ਜਨਮ: 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1563, ਗੋਇੰਦਵਾਲ (ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ)

ਪਰਿਵਾਰ: ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ, ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ

ਗੁਰੂ ਉਪਾਧੀ: 1581 ਈਸਵੀ

ਮਹਾਨ ਕਾਰਜ: ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ (ਸਵਰਨ ਮੰਦਰ) ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ

ਸਵਰਗਵਾਸ: 30 ਮਈ 1606 (ਸ਼ਹੀਦ)

ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ ਜੀ:

ਜਨਮ: 19 ਜੂਨ 1595, ਗੋਇੰਦਵਾਲ (ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ)

ਪਰਿਵਾਰ: ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ, ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਗੰਗਾ ਦੇਵੀ

ਗੁਰੂ ਉਪਾਧੀ: 1606 ਈਸਵੀ

ਮਹਾਨ ਕਾਰਜ: ਦੋ ਤਲਵਾਰਾਂ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ (ਮੀਰੀ ਅਤੇ ਪੀਰੀ), ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ

ਸਵਰਗਵਾਸ: 28 ਫਰਵਰੀ 1644

 

ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਏ ਜੀ:

ਜਨਮ: 16 ਜਨਵਰੀ 1630, ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ (ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ)

ਪਰਿਵਾਰ: ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਬਾਬਾ ਗੁਰਦਿੱਤਾ, ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਨਿਹਾਲ ਕੌਰ

ਗੁਰੂ ਉਪਾਧੀ: 1644 ਈਸਵੀ

ਮਹਾਨ ਕਾਰਜ: ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ-ਪ੍ਰਸਾਰ, ਚਿਕਿਤਸਾ ਵਿੱਚ ਯੋਗਦਾਨ

ਸਵਰਗਵਾਸ: 6 ਅਕਤੂਬਰ 1661

 

ਗੁਰੂ ਹਰਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜੀ:

ਜਨਮ: 7 ਜੁਲਾਈ 1656, ਕੀਰਤਪੁਰ ਸਾਹਿਬ (ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ)

ਪਰਿਵਾਰ: ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਗੁਰੂ ਹਰਿ ਰਾਏ, ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਕਿਸ਼ਨ ਕੌਰ

ਗੁਰੂ ਉਪਾਧੀ: 1661 ਈਸਵੀ

ਮਹਾਨ ਕਾਰਜ: ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ

ਸਵਰਗਵਾਸ: 30 ਮਾਰਚ 1664 (ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਚੇਚਕ ਨਾਲ)

 

ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ ਜੀ:

ਜਨਮ: 1 ਅਪ੍ਰੈਲ 1621, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ (ਹੁਣ ਪੰਜਾਬ, ਭਾਰਤ)

ਪਰਿਵਾਰ: ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਗੁਰੂ ਹਰਗੋਬਿੰਦ, ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਨਾਨਕੀ

ਗੁਰੂ ਉਪਾਧੀ: 1664 ਈਸਵੀ

ਮਹਾਨ ਕਾਰਜ: ਧਾਰਮਿਕ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ, ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ

ਸਵਰਗਵਾਸ: 24 ਨਵੰਬਰ 1675 (ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹੀਦ)

 

ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ:

ਜਨਮ: 22 ਦਸੰਬਰ 1666, ਪਟਨਾ ਸਾਹਿਬ (ਹੁਣ ਬਿਹਾਰ, ਭਾਰਤ)

ਪਰਿਵਾਰ: ਪਿਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਗੁਰੂ ਤੇਗ ਬਹਾਦਰ, ਮਾਤਾ ਦਾ ਨਾਮ ਗੁਜਰੀ

ਗੁਰੂ ਉਪਾਧੀ: 1675 ਈਸਵੀ

ਮਹਾਨ ਕਾਰਜ: ਖਾਲਸਾ ਪੰਥ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ, ਪੰਜ ਪਿਆਰਿਆਂ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ

ਸਵਰਗਵਾਸ: 7 ਅਕਤੂਬਰ 1708 (ਨਾਂਦੇੜ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ)

 

ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਸ ਗੁਰੂਆਂ ਨੇ ਸਿੱਖ ਧਰਮ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਅਤੇ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਧਰਮ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ।

 

 

```

Leave a comment