ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਭੁਗਤਾਨ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜੀਵਨ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਚਾਹ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਮਾਲ ਤੱਕ, ਛੋਟੇ-ਵੱਡੇ ਭੁਗਤਾਨਾਂ ਲਈ ਯੂਨੀਫਾਈਡ ਪੇਮੈਂਟਸ ਇੰਟਰਫੇਸ ਯਾਨੀ UPI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਧੀ ਹੈ। ਇਸ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ WhatsApp Pay ਵੀ ਆਪਣੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮੈਸੇਜਿੰਗ, ਕਾਲਿੰਗ ਅਤੇ ਫੋਟੋ-ਵੀਡੀਓ ਸ਼ੇਅਰਿੰਗ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ WhatsApp ਹੁਣ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਭੇਜਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵੀ ਵੱਧ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੁਲਾਈ 2026 ਦੇ ਉਪਲਬਧ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, WhatsApp Pay ਰਾਹੀਂ ਕਰੀਬ 16.78 ਕਰੋੜ UPI ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੈਕਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦੀ ਕੁੱਲ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ 12,957 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਰਹੀ। ਇਹ ਅੰਕੜਾ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚੈਟਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਭੁਗਤਾਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਵੱਧ ਯੂਜ਼ਰਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ WhatsApp Pay ਅਜੇ ਵੀ PhonePe ਅਤੇ Google Pay ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ UPI ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਪਿੱਛੇ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਸ ਦੀ ਵਧਦੀ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਐਪ ਨਾਲ ਇੰਟੀਗ੍ਰੇਟਿਡ ਪੇਮੈਂਟ ਫੀਚਰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ UPI ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲੇ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
PhonePe, Google Pay ਅਤੇ Paytm ਅਜੇ ਵੀ ਅੱਗੇ
ਭਾਰਤ ਦੇ UPI ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਮੇਂ ਵੱਡੇ ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਪੇਮੈਂਟ ਐਪਸ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਕਾਇਮ ਹੈ। ਜੁਲਾਈ 2026 ਵਿੱਚ ਦਰਜ UPI ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੈਕਸ਼ਨ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, PhonePe ਨੇ ਕਰੀਬ 10.85 ਅਰਬ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੈਕਸ਼ਨ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ Google Pay ਰਾਹੀਂ ਲਗਭਗ 7.64 ਅਰਬ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਉੱਥੇ ਹੀ Paytm ਨੇ ਜੁਲਾਈ ਦੌਰਾਨ ਲਗਭਗ 1.90 ਅਰਬ UPI ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੈਕਸ਼ਨ ਦਰਜ ਕੀਤੇ।
ਇਸ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ WhatsApp Pay ਦੇ 16.78 ਕਰੋੜ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੈਕਸ਼ਨ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ WhatsApp Pay ਨੇ PhonePe ਜਾਂ Google Pay ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਘਟਾਇਆ ਹੈ। ਉਪਲਬਧ ਅੰਕੜੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪ੍ਰਮੁੱਖ UPI ਐਪਸ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਕਾਇਮ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, WhatsApp ਦੀ ਮੁੱਖ ਤਾਕਤ ਇਸ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਯੂਜ਼ਰ ਬੇਸ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਿਸੇ ਦੋਸਤ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਜਾਂ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਨਾਲ ਚੈਟ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸੇ ਚੈਟ ਵਿੰਡੋ ਤੋਂ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਉਸ ਨੂੰ ਵੱਖਰਾ ਪੇਮੈਂਟ ਐਪ ਖੋਲ੍ਹਣ ਦੀ ਲੋੜ ਤੋਂ ਬਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
WhatsApp Pay ਵਿੱਚ ਇਨ-ਚੈਟ ਪੇਮੈਂਟ ਦੀ ਸਹੂਲਤ
WhatsApp Pay ਦਾ ਮੁੱਖ ਫਾਇਦਾ ਇਸ ਦੀ ਇਨ-ਚੈਟ ਪੇਮੈਂਟ ਸਹੂਲਤ ਹੈ। ਯੂਜ਼ਰ ਜਿਸ ਵਿਅਕਤੀ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਚੈਟ ਦੇ ਅੰਦਰ UPI ਰਾਹੀਂ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਦਾਹਰਨ ਵਜੋਂ, ਕਿਸੇ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਖਰਚੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਭੇਜਣਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਛੋਟੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਨੂੰ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਚੈਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਹੀ ਪੇਮੈਂਟ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਇਹ ਸਹੂਲਤ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਯੂਜ਼ਰਾਂ ਲਈ ਆਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਐਪਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕੋ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ’ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਦੋਵੇਂ ਕਰਨਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਡਿਜ਼ਿਟਲ ਪੇਮੈਂਟ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਹੂਲਤ ਅਤੇ ਗਤੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਮੈਸੇਜਿੰਗ ਅਤੇ ਪੇਮੈਂਟ ਦਾ ਇੱਕੋ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ’ਤੇ ਹੋਣਾ WhatsApp Pay ਲਈ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਲਾਭ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
WhatsApp Pay ਕਿਵੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੀਏ
WhatsApp ਰਾਹੀਂ UPI ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਯੂਜ਼ਰ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬੈਂਕ ਖਾਤਾ ਐਪ ਦੇ ਪੇਮੈਂਟ ਫੀਚਰ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ WhatsApp ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ Settings ਵਿੱਚ ਜਾਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ Payments ਵਿਕਲਪ ਚੁਣ ਕੇ Add New Payment Method ’ਤੇ ਟੈਪ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚੋਂ ਆਪਣਾ ਬੈਂਕ ਚੁਣ ਕੇ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਰਜਿਸਟਰਡ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਰਾਹੀਂ SMS ਵੈਰੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ UPI PIN ਸੈੱਟ ਜਾਂ ਲਿੰਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੂਜ਼ਰ WhatsApp ਰਾਹੀਂ UPI ਪੇਮੈਂਟ ਭੇਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪੇਮੈਂਟ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਚੈਟ ਖੋਲ੍ਹਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੈਸੇ ਭੇਜਣੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ Payment ਜਾਂ ਰੁਪਏ ਦੇ ਵਿਕਲਪ ’ਤੇ ਟੈਪ ਕਰਕੇ ਰਕਮ ਦਰਜ ਕਰਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। UPI PIN ਦਰਜ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪੇਮੈਂਟ ਸਫਲ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੈਟ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਭੁਗਤਾਨ ਇੱਕੋ ਥਾਂ ’ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
