ਭਾਰਤ ਦਾ +91 ਕੋਡ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਹਰ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਦੀ ਪਛਾਣ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। 2G ਤੋਂ 5G ਯੁੱਗ ਤੱਕ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਦਲ ਗਈ, ਪਰ ਇਹ ਕੋਡ ਅੱਜ ਵੀ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ। ਸਾਲ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਸੰਘ (International Telecom Union) ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇਹ ਕੋਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਡਿਜੀਟਲ ਪਛਾਣ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦਾ ਦੇਸ਼ ਕੋਡ +91 ਹੈ: ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਇਮ ਹੈ ਪਛਾਣ। ਭਾਰਤ ਦਾ ਹਰ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ +91 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਪਛਾਣ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਡ ਸਾਲ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਸੰਘ (ITU) ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕੋਡ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। 2G ਤੋਂ 5G ਤੱਕ ਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਕੁਝ ਬਦਲ ਗਿਆ, ਪਰ +91 ਅੱਜ ਵੀ ਅਟੱਲ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਤਕਨੀਕੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕਦੇ ਵੀ ਸੋਧਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਹੁਣ ਇਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਕੋਡ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਡਿਜੀਟਲ ਦਸਤਖਤ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਡਿਜੀਟਲ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਾਇਮ ਹੈ ਪਛਾਣ
ਹਰ ਭਾਰਤੀ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ +91 ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਕੋਡ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪਛਾਣ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਵਿਅਕਤੀ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਨੰਬਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ +91 ਲਗਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਾਲ ਭਾਰਤ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਅਮਰੀਕਾ ਲਈ +1, ਬ੍ਰਿਟੇਨ ਲਈ +44 ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਲਈ +81 ਕੋਡ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਛਾਣ +91 ਤੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕੋਡ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਧੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਡਿਜੀਟਲ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਸਾਲ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਾਨਤਾ
ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇਹ ਕੋਡ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਸੰਘ (International Telecommunication Union – ITU) ਦੁਆਰਾ ਸਾਲ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਅਤੇ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸਥਿਤੀ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਕੋਡ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ‘9’ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕੋਡ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ 91 ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਇੰਨੀ ਸੁਵਿਵਸਥਿਤ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਅੱਜ ਤੱਕ ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਹੈ। ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹ ਕੋਡ ਬਦਲਣਾ ਸਿਰਫ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਮਹਿੰਗਾ ਵੀ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਦੇ ਸਮੁੱਚੇ ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਮੁੜ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।
2G ਤੋਂ 5G ਤੱਕ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਬਦਲ ਗਈ, ਪਰ ਕੋਡ ਨਹੀਂ ਬਦਲਿਆ
ਭਾਰਤ ਦੀ ਮੋਬਾਈਲ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਿਆ ਹੈ। 2G ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਹੌਲੀ ਨੈੱਟਵਰਕ ਗਤੀ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੱਜ ਦੀ 5G ਦੀ ਅਲਟਰਾ-ਫਾਸਟ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਤੱਕ ਸਭ ਕੁਝ ਬਦਲ ਗਿਆ। ਮੋਬਾਈਲ ਬ੍ਰਾਂਡ, ਨੈੱਟਵਰਕ ਅਤੇ ਉਪਕਰਨ ਲਗਾਤਾਰ ਅੱਪਗ੍ਰੇਡ ਹੁੰਦੇ ਗਏ, ਪਰ +91 ਜਿਵੇਂ ਦਾ ਤਿਵੇਂ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਸਥਿਰਤਾ ਸਿਰਫ ਤਕਨੀਕੀ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਵੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਇਸ 'ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਹੈ।
ਇਹ ਕੋਡ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬਦਲਿਆ ਗਿਆ?
+91 ਬਦਲਣਾ ਸਿਰਫ ਨੰਬਰ ਬਦਲਣਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰੋੜਾਂ ਮੋਬਾਈਲ ਉਪਭੋਗਤਾ ਹਨ। ਇਸ ਕੋਡ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਨੈੱਟਵਰਕ ਸਰਵਰ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਡਾਟਾਬੇਸ ਅਤੇ ਸਿਗਨਲ ਰਾਊਟਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਤਬਦੀਲੀ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਤਕਨੀਕੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਭਾਰੀ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਕੋਡ ਅੱਜ ਵੀ 50 ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਤੈਅ ਕੀਤੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਹੈ।
+91 ਹੁਣ ਸਿਰਫ ਕੋਡ ਨਹੀਂ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੈ
ਅੱਜ +91 ਸਿਰਫ ਮੋਬਾਈਲ ਨੰਬਰ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤ ਦਾ ਡਿਜੀਟਲ ਦਸਤਖਤ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਕੋਈ +91 ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕਾਲ ਜਾਂ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਪਤਾ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਕੋਡ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਕਨੀਕੀ ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ। ਡਿਜੀਟਲ ਇੰਡੀਆ ਦੇ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਕੋਡ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੇ 2G ਤੋਂ 5G ਤੱਕ ਦੇ ਹਰ ਬਦਲਾਅ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਹੈ ਪਰ ਖੁਦ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਬਦਲਿਆ।
