AFCON 2025 టైటిల్ వివాదం CASకు చేరిక.. CAF నిర్ణయాన్ని సవాల్ చేసిన సెనెగల్

ఆఫ్రికా కప్ ఆఫ్ నేషన్స్ (AFCON) 2025 ఫైనల్ ఫలితంపై వివాదం క్రీడా వివాదాల పరిష్కారానికి సంబంధించిన అంతర్జాతీయ క్రీడా మధ్యవర్తిత్వ న్యాయస్థానం (CAS) వరకు చేరింది. జనవరిలో మొరాకోను ఓడించి టైటిల్ గెలుచుకున్న సెనెగల్, తన టైటిల్‌ను రద్దు చేసి మొరాకోను 3-0తో విజేతగా ప్రకటించిన ఆఫ్రికన్ ఫుట్‌బాల్ సమాఖ్య (CAF) నిర్ణయాన్ని సవాల్ చేసింది.

AFCON 2025 ఫైనల్‌లో ఏం జరిగింది?

జనవరిలో మొరాకో రాజధాని రబాత్‌లోని ప్రిన్స్ మౌలే అబ్దెల్లా స్టేడియంలో జరిగిన ఫైనల్ మ్యాచ్‌ను సుమారు 66,000 మంది ప్రేక్షకులు వీక్షించారు. 1976 తర్వాత తొలిసారిగా AFCON టైటిల్ గెలుచుకోవాలని ఆతిథ్య జట్టు మొరాకో ప్రయత్నించింది. నిర్ణీత సమయం చివరి దశ వరకు మ్యాచ్‌లో ఒక్క గోల్ కూడా నమోదు కాలేదు. అయితే, ఇంజరీ సమయంలో చోటుచేసుకున్న పరిణామాలు మ్యాచ్‌ను కీలక మలుపు తిప్పాయి.

ఇస్మాయిలా సార్ గోల్ చేసి తమకు నిర్ణయాత్మక ఆధిక్యం అందించాడని సెనెగల్ భావించింది. అయితే, అంతకుముందే రిఫరీ జీన్-జాక్వెస్ నడాలా మొరాకోకు ఫ్రీ కిక్ ఇచ్చారు. అనంతరం మ్యాచ్ 98వ నిమిషంలో వీడియో అసిస్టెంట్ రిఫరీ (VAR) సమీక్ష తర్వాత మొరాకోకు పెనాల్టీ లభించింది. ఈ నిర్ణయంపై సెనెగల్ ఆటగాళ్లు, కోచింగ్ సిబ్బంది అసంతృప్తి వ్యక్తం చేశారు.

సెనెగల్ కోచ్ పాపే థియావ్ కొంతమంది ఆటగాళ్లు, సిబ్బందితో కలిసి మైదానం నుంచి బయటకు వెళ్లారు. ఈ సమయంలో స్టేడియంలో ఉద్రిక్తత పెరిగింది. కొంతమంది అభిమానులకు భద్రతా సిబ్బందితో ఘర్షణలు కూడా జరిగాయి. చాలా సమయం పాటు ఆట నిలిచిపోయిన అనంతరం మ్యాచ్ తిరిగి ప్రారంభమైంది.

అదనపు సమయంలో 124వ నిమిషంలో మొరాకోకు టైటిల్ గెలిచే అవకాశం లభించింది. రియల్ మాడ్రిడ్ ఆటగాడు బ్రాహిమ్ డియాజ్ పనేంకా శైలిలో పెనాల్టీని గోల్‌పోస్టుల మధ్య నుంచి చిప్ చేయడానికి ప్రయత్నించి విఫలమయ్యాడు. సెనెగల్ గోల్‌కీపర్ ఎడ్వార్డ్ మెండీ బంతిని అడ్డుకున్నాడు. ఆ తర్వాత అదనపు సమయంలో పాపే గుయే గోల్ చేయడంతో సెనెగల్ 1-0తో విజయం సాధించింది. దీంతో సెనెగల్ రెండోసారి AFCON ట్రోఫీని గెలుచుకుంది. అయితే, టైటిల్‌పై వివాదం అక్కడితో ముగియలేదు.

CAF ఫైనల్ ఫలితాన్ని ఎందుకు మార్చింది?

ఫైనల్ అనంతరం రాయల్ మొరాకన్ ఫుట్‌బాల్ ఫెడరేషన్ (FRMF), ఆఫ్రికన్ ఫుట్‌బాల్ సమాఖ్య (CAF)కు ఫిర్యాదు చేసింది. సెనెగల్ జట్టు మైదానం నుంచి బయటకు వెళ్లడం పోటీ నిబంధనలను ఉల్లంఘించడమేనని మొరాకో వాదించింది.

ఈ వివాదంలో పోటీ నిబంధనల ఆర్టికల్ 82 ప్రధాన అంశంగా మారింది. రిఫరీ అనుమతి లేకుండా మ్యాచ్ ముగియకముందే ఒక జట్టు మైదానాన్ని విడిచిపెట్టే పరిస్థితులకు ఈ నిబంధన వర్తిస్తుంది. నిబంధనల ప్రకారం, అటువంటి సందర్భంలో సంబంధిత జట్టును మ్యాచ్‌లో ఓడిపోయినట్లుగా ప్రకటించడంతో పాటు పోటీ నుంచి తొలగించే అవకాశం ఉంటుంది.

మార్చిలో CAF అప్పీల్ బోర్డు మొరాకోకు అనుకూలంగా తీర్పు ఇచ్చింది. సెనెగల్‌ను మ్యాచ్‌లో ఓడిపోయిన జట్టుగా ప్రకటించి, మొరాకోను 3-0తో విజేతగా నిర్ణయించింది. దీంతో మైదానంలో 1-0తో విజయం సాధించిన సెనెగల్ టైటిల్‌ను కోల్పోయింది.

ఈ నిర్ణయంపై ఫుట్‌బాల్ ప్రపంచంలో చర్చ కూడా జరిగింది. కొంతమంది విమర్శకులు, CAFకు చెందిన ఒక మాజీ సీనియర్ అధికారి.. జట్టు మైదానం విడిచిపెట్టిన సందర్భంలో మ్యాచ్‌ను నిలిపివేయడం లేదా ముగించడం రిఫరీకి మాత్రమే ఉన్న అధికారమా అనే ప్రశ్నను లేవనెత్తారు. దీంతో వివాదం నిబంధనల వివరణకే పరిమితం కాకుండా మ్యాచ్ అధికారులు, ఫుట్‌బాల్ పరిపాలన పాత్రపైనా కేంద్రీకృతమైంది.

CAF నిర్ణయం అన్యాయమని సెనెగల్ వాదన

CAF నిర్ణయం అనంతరం సెనెగల్ ఫుట్‌బాల్ ఫెడరేషన్ (FSF) తీవ్ర అభ్యంతరం వ్యక్తం చేసి CASలో అప్పీల్ దాఖలు చేసింది. టైటిల్‌ను తొలగించిన నిర్ణయం అన్యాయమైనదని, అంగీకరించలేనిదని సెనెగల్ పేర్కొంది. CAF నిర్ణయాన్ని సమీక్షించి, ఈ కేసులో పోటీ నిబంధనలను సరిగ్గా అమలు చేశారా లేదా అనే విషయాన్ని నిర్ణయించాలని ఆ దేశ ఫెడరేషన్ CASను కోరింది.

మరోవైపు, నిబంధనలను సక్రమంగా అమలు చేయాలనే తన వైఖరికి మొరాకో ఫెడరేషన్ కట్టుబడి ఉంది. పోటీలో పాల్గొనే అన్ని జట్లకు ఒకే నిబంధనలు వర్తించాలని, మైదానం విడిచిపెట్టిన ఘటనను నియమాల ప్రకారమే పరిగణించాలని ఆ ఫెడరేషన్ వాదిస్తోంది.

సెనెగల్ ఆటగాళ్లు, సిబ్బంది మైదానం విడిచిపెట్టిన చర్యను నిబంధనల ప్రకారం ఎలా అంచనా వేయాలి? ఆ కారణంతో మ్యాచ్ ఫలితాన్ని మార్చి మొరాకోను 3-0తో విజేతగా ప్రకటించడం సమంజసమేనా? అనే అంశాలపై CAS నిర్ణయం తీసుకోవాల్సి ఉంది.

CAS అంటే ఏమిటి? దాని తీర్పు ఎందుకు కీలకం?

కోర్ట్ ఆఫ్ ఆర్బిట్రేషన్ ఫర్ స్పోర్ట్ (CAS) 1984లో స్థాపించబడింది. దీని ప్రధాన కార్యాలయం స్విట్జర్లాండ్‌లోని లౌసానే నగరంలో ఉంది. క్రీడలకు సంబంధించిన వివాదాలను పరిష్కరించే స్వతంత్ర మధ్యవర్తిత్వ సంస్థగా ఇది పనిచేస్తుంది. ఆటగాళ్లు, జట్లు, క్రీడా సమాఖ్యల మధ్య ఒప్పందాలు, ఆటగాళ్ల బదిలీలు, డోపింగ్, అవినీతి, పోటీల నిర్వహణకు సంబంధించిన వివాదాలు దీని పరిధిలోకి వస్తాయి.

CAS అధికార పరిధిని అంగీకరించిన క్రీడా సంస్థలకు సంబంధించిన కేసుల్లో దీని తీర్పులను నిర్ణయాత్మకంగా పరిగణిస్తారు. అయితే, కొన్ని పరిమిత చట్టపరమైన పరిస్థితుల్లో స్విట్జర్లాండ్ సుప్రీంకోర్టులో తీర్పును సవాల్ చేసే అవకాశం ఉండవచ్చు.

ఈ కేసును క్రీడా చట్టంలో అనుభవం ఆధారంగా ఎంపిక చేసిన ముగ్గురు మధ్యవర్తుల ప్యానెల్ విచారించనుంది. అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం, ఫ్రాన్స్‌కు చెందిన క్రీడా చట్ట నిపుణుడు జెరాల్డ్ సిమోన్ ఈ ప్యానెల్‌కు నాయకత్వం వహిస్తారు. విచారణ అనంతరం ప్యానెల్ పత్రాలు, నిబంధనలు, ఇరు పక్షాల వాదనలను సమీక్షించాల్సి ఉంటుంది. తీర్పు వెంటనే సిద్ధం కాకపోతే మరింత సమయం పట్టవచ్చు.

విచారణ రోజే తీర్పు వెలువడుతుందా?

సెనెగల్, మొరాకో అభిమానులు ఈ వివాదానికి త్వరగా పరిష్కారం లభించాలని కోరుకుంటున్నారు. అయితే, విచారణ మరియు తుది తీర్పు రెండు వేర్వేరు ప్రక్రియలు. ఇరు పక్షాల వాదనలు, వర్తించే నిబంధనలను CAS పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది. అందువల్ల విచారణ జరిగిన రోజే అధికారిక విజేత ఎవరనే విషయం ఖరారవుతుందని భావించడం సరైంది కాదు.

CAS సెనెగల్ అప్పీల్‌ను అంగీకరిస్తే CAF నిర్ణయాన్ని రద్దు చేయడానికి లేదా మార్చడానికి అవకాశం ఉంటుంది. అప్పుడు మైదానంలో విజయం సాధించిన సెనెగల్ టైటిల్ స్థితిని పునరుద్ధరించే అవకాశం ఏర్పడుతుంది.

దీనికి విరుద్ధంగా, CAS CAF నిర్ణయాన్ని సమర్థిస్తే మొరాకోను 3-0తో విజేతగా ప్రకటించిన తీర్పు కొనసాగవచ్చు. తుది ఫలితం నిబంధనలు, కేసులోని వాస్తవాలను ప్యానెల్ ఎలా విశ్లేషిస్తుందనే అంశంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.

ఫుట్‌బాల్ పరిపాలనకూ కీలకమైన కేసు

AFCON ఫైనల్ వివాదం భవిష్యత్తులో అంతర్జాతీయ ఫుట్‌బాల్ పోటీల్లో క్రమశిక్షణా నిబంధనల అమలుకు ఒక ఉదాహరణగా నిలిచే అవకాశం ఉంది. నిరసనగా మైదానం విడిచిపెడితే ఎలాంటి చర్యలు తీసుకోవచ్చు, రిఫరీ అనుమతికి ఎంత ప్రాధాన్యం ఉంటుంది, మ్యాచ్ ఫలితాన్ని మార్చే అధికారాన్ని ఏ మేరకు వినియోగించవచ్చు అనే అంశాలపై ఈ కేసులో స్పష్టత రావడం కీలకం.

ప్రస్తుతం CAF నిర్ణయం ప్రకారం మొరాకోను విజేతగా ప్రకటించారు. మరోవైపు, సెనెగల్ ఆ నిర్ణయాన్ని సవాల్ చేస్తోంది. CAS విచారణ ఈ సుదీర్ఘ వివాద పరిష్కార దిశగా కీలక అడుగు అయినప్పటికీ, తుది తీర్పు వెలువడే వరకు టైటిల్‌పై న్యాయపరమైన పోరాటం కొనసాగనుంది.