ఆగ్రాలో బంగాళాదుంప రైతుల ఇబ్బందులు రోజురోజుకూ పెరుగుతున్నాయి. మార్కెట్లో సరైన ధర లభించకపోవడంతో పాటు పెద్ద మొత్తంలో బంగాళాదుంపలు కోల్డ్ స్టోరేజీల్లో నిల్వ ఉండటంతో, పాత పంటను విక్రయించడం, కొత్త పంటకు సిద్ధం కావడం మధ్య రైతులు ఆర్థిక ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటున్నారు.
85 వేల హెక్టార్లలో బంగాళాదుంప సాగు
ఆగ్రా జిల్లాలో సుమారు 85 వేల హెక్టార్ల విస్తీర్ణంలో బంగాళాదుంప సాగు జరుగుతోంది. జిల్లాలో 332 కోల్డ్ స్టోరేజీలు ఉన్నాయి. ఈ సీజన్లో వాటిలో సుమారు 30.41 లక్షల మెట్రిక్ టన్నుల బంగాళాదుంపలను నిల్వ చేశారు. సెప్టెంబర్ చివరి నాటికి కూడా సుమారు 55 నుంచి 60 శాతం బంగాళాదుంపలు కోల్డ్ స్టోరేజీల్లోనే ఉన్నట్లు చెబుతున్నారు.
పెద్ద మొత్తంలో పంట ఇంకా రైతులు, వ్యాపారుల వద్ద నుంచి విక్రయానికి బయటకు రాలేదు. రైతుల సమస్య కేవలం తక్కువ ధరకు మాత్రమే పరిమితం కాలేదు. తక్కువ ధరకు కూడా తగినంత మంది కొనుగోలుదారులు ముందుకు రావడం లేదు.
కొత్త పంట విత్తే సమయం దగ్గరపడుతోంది
చాలా మంది రైతులు మార్కెట్లో కొంతకాలం తర్వాత డిమాండ్ పెరిగి మంచి ధర లభిస్తుందనే ఆశతో బంగాళాదుంపలను కోల్డ్ స్టోరేజీల్లో నిల్వ చేశారు. ఇప్పుడు కొత్త పంట విత్తే సమయం దగ్గరపడుతున్నప్పటికీ, పాత బంగాళాదుంపలు తగినంత పరిమాణంలో మార్కెట్కు రాలేదు. దీంతో రైతులు ద్వంద్వ ఆర్థిక సవాలును ఎదుర్కొంటున్నారు.
అక్టోబర్ మధ్య నుంచి జిల్లాలోని పలు ప్రాంతాల్లో బంగాళాదుంప విత్తడం ప్రారంభమవుతుంది. పొలం దున్నడం, విత్తనాలు, ఎరువులు, మందులు, సాగునీరు, కూలీలతో పాటు అనేక ఖర్చులు ఒకేసారి ఎదురవుతాయి. గత పంట నుంచి తగినంత డబ్బు తిరిగి రాకపోతే తదుపరి పంటలో పెట్టుబడి పెట్టడం రైతులకు కష్టంగా మారుతోంది. సెప్టెంబర్లో వచ్చిన ఒక నివేదికలో కూడా గత పంట మార్కెట్కు రాకపోవడంతో తదుపరి బంగాళాదుంప సాగు విస్తీర్ణంపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందని పేర్కొన్నారు.
కొనుగోలుదారు-విక్రేతల సమావేశం తర్వాత కూడా పంట తరలింపులో వేగం లేదు
సెప్టెంబర్ మధ్యలో బంగాళాదుంప రైతుల సమస్యకు పరిష్కారం కనుగొనేందుకు కొనుగోలుదారు-విక్రేతల సమావేశం నిర్వహించారు. దేశవ్యాప్తంగా బంగాళాదుంప వ్యాపారులను పిలిపించి రైతుల పంటను గరిష్ఠంగా మార్కెట్కు తరలించడం, మెరుగైన ధర కల్పించడం వంటి అంశాలపై చర్చించారు.
ఈ కార్యక్రమం ద్వారా పెద్ద సంఖ్యలో కొనుగోలుదారులు ఆగ్రాకు చేరుకుని కోల్డ్ స్టోరేజీల్లో ఉన్న బంగాళాదుంపలు వేగంగా మార్కెట్లోకి వస్తాయని రైతులు ఆశించారు. అయితే అమర్ ఉజాలా నివేదిక ప్రకారం, సమావేశం తర్వాత కూడా పంట తరలింపులో ఆశించిన వేగం కనిపించలేదు. ఈ కార్యక్రమం కొన్ని ఒప్పందాలకే పరిమితమైంది.
జాగరణ్ సెప్టెంబర్ 30 నివేదిక ప్రకారం, రైతులను నష్టాల నుంచి బయటకు తీసుకురావడానికి చర్చించిన చర్యల్లో అనేక వాటి ప్రభావం క్షేత్రస్థాయిలో కనిపించలేదు. తమ ఉత్పత్తికి ఉత్పత్తి వ్యయానికి అనుగుణంగా ధర లభించడం లేదని రైతులు చెబుతున్నారు. కొన్ని రకాల బంగాళాదుంపలకు కొనుగోలుదారుల కోసం అన్వేషణ జరుగుతుండగా, 3797, చిప్సోనా, హైబ్రిడ్ వంటి రకాల డిమాండ్ కూడా బలహీనంగా ఉన్నట్లు చెబుతున్నారు.
కోల్డ్ స్టోరేజీ ఖర్చు పెరుగుతోంది
కోల్డ్ స్టోరేజీల్లో నిల్వ చేసిన బంగాళాదుంపలు రైతులకు నిరంతరం ఖర్చును పెంచుతున్నాయి. నిల్వ వ్యవధి పెరిగే కొద్దీ అద్దె భారం కూడా పెరుగుతోంది. మరోవైపు మార్కెట్ ధర వెంటనే బంగాళాదుంపలను బయటకు తీసి విక్రయించేంత ఆకర్షణీయంగా లేదు.
చాలా మంది రైతులు మార్కెట్లో డిమాండ్ పెరిగి మంచి ధర లభిస్తుందని ఎదురుచూస్తున్నారు. అయితే ఎక్కువకాలం వేచి ఉండటం కూడా ప్రమాదకరంగా మారుతోంది. నిల్వ వ్యవధి ముగిసిన తర్వాత బంగాళాదుంపల నాణ్యత, విక్రయాలపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది.
నిల్వ రుసుముపై సబ్సిడీ, భామాశా పథకం ప్రస్తావన
బంగాళాదుంప రైతులకు ఉపశమనం కల్పించేందుకు ప్రభుత్వం తరఫున నిల్వ రుసుముపై సబ్సిడీ, భామాశా పథకం గురించి కూడా ప్రస్తావించారు. జాగరణ్ నివేదిక ప్రకారం, భామాశా పథకం కింద క్వింటాల్కు రూ.700 కంటే తక్కువ ధరకు బంగాళాదుంపలు విక్రయించిన పరిస్థితిలో గరిష్ఠంగా రూ.35 వేల వరకు సహాయం అందించే నిబంధన ఉన్నట్లు పేర్కొన్నారు.
అయితే ఇలాంటి పథకాల ప్రయోజనం పరిమిత సంఖ్యలో రైతులకు మాత్రమే అందిందని రైతులు ఫిర్యాదు చేస్తున్నారు. దీంతో పెద్ద సంఖ్యలో రైతులు ఇప్పటికీ మార్కెట్ మందగమనాన్ని ఎదుర్కొంటున్నారు.
రష్యాకు నమూనాలు పంపినా ఆర్డర్ రాలేదు
ఆగ్రా బంగాళాదుంపలను విదేశాలకు పంపే అంశంపై కూడా చర్చ జరిగింది. ఎగుమతుల ద్వారా దేశీయ మార్కెట్లోని తక్కువ ధర నుంచి ఉపశమనం లభిస్తుందని రైతులు ఆశించారు. ఇందుకోసం వ్యాపారులు, పరిపాలనా స్థాయిలో ప్రయత్నాలు చేసినట్లు పేర్కొన్నారు.
జిల్లా ఉద్యానవన అధికారి మనోజ్ కుమార్ను ఉటంకిస్తూ జాగరణ్ తెలిపిన వివరాల ప్రకారం, ఉత్తరప్రదేశ్ నుంచి మొత్తం 10 నమూనాలను రష్యాకు పంపారు. వాటిలో ఆగ్రా నమూనాలు కూడా ఉన్నాయి. అయితే ఇప్పటివరకు ఎలాంటి ఆర్డర్ అందలేదు.
ఎగుమతుల కోసం నమూనాలు మాత్రమే పంపి, వాస్తవ ఆర్డర్లు రాకపోవడంతో రైతులు ఆశించిన విదేశీ మార్కెట్ ప్రస్తుతం అందుబాటులోకి రాలేదు. కొనుగోలుదారుల నుంచి ఖచ్చితమైన ఆర్డర్లు రావడం, రవాణా, ప్యాకింగ్ ఏర్పాట్లు ఉండటం, దేశీయ మార్కెట్తో పోలిస్తే మెరుగైన ధర లభించడం జరిగితేనే ఎగుమతులు రైతులకు విక్రయ అవకాశంగా మారగలవు. ప్రస్తుతం ఈ ప్రయత్నాలకు ఆశించిన ఫలితం రాకపోవడంతో రైతులు స్థానిక మార్కెట్, కోల్డ్ స్టోరేజీల పరిస్థితిపైనే ఆధారపడుతున్నారు.
జూన్ నుంచే తక్కువ ధరల పరిస్థితి
ఆగ్రా బంగాళాదుంప రైతుల సమస్య ఈ ఏడాది అకస్మాత్తుగా ఏర్పడినది కాదు. జూన్లో కూడా జిల్లాకు సంబంధించిన నివేదికలో బంగాళాదుంప ధరలు నిరంతరం బలహీనంగా ఉన్నాయని, అప్పటివరకు కోల్డ్ స్టోరేజీల నుంచి చాలా తక్కువ పరిమాణంలోనే బంగాళాదుంపలు బయటకు వచ్చాయని పేర్కొన్నారు.
ఆ నివేదికలో ఈ ఏడాది సుమారు 85 వేల హెక్టార్లలో బంగాళాదుంపలు సాగు చేసినట్లు, ఉత్పత్తి సంతృప్తికరంగా ఉన్నప్పటికీ మార్కెట్ ధర రైతులకు ఆశించిన స్థాయిలో లేదని పేర్కొన్నారు.
తక్కువ ధరతో సాగు ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం
బంగాళాదుంప సాగులో పొలం సిద్ధం చేయడం నుంచి పంట తవ్వకం వరకు విత్తనాలు, ఎరువులు, మందులు, నీరు, కూలీలపై నిరంతరం ఖర్చు చేయాల్సి ఉంటుంది. ఆ తర్వాత పంటను మార్కెట్ లేదా కోల్డ్ స్టోరేజీకి తరలించే ఖర్చు కూడా ఉంటుంది.
విక్రయ సమయంలో లభించే ధర ఈ ఖర్చులను కూడా భర్తీ చేయలేనంత తక్కువగా ఉంటే రైతులు వాస్తవ నష్టాన్ని ఎదుర్కోవాల్సి ఉంటుంది. ఆగ్రాలోని అనేక బంగాళాదుంప ఉత్పత్తి ప్రాంతాల్లో ఇదే పరిస్థితి ఉన్నట్లు చెబుతున్నారు.
జూలైలో నిల్వ అద్దెపై సబ్సిడీ డిమాండ్
జూలైలో కూడా ఆగ్రా రైతులు ఉపశమనం కోరారు. ఆ సమయంలో కోల్డ్ స్టోరేజీ నిర్వాహకుల సంఘం రైతులకు నిల్వ అద్దెలో క్వింటాల్కు రూ.250 వరకు సబ్సిడీ ఇవ్వాలని ప్రభుత్వాన్ని కోరింది.
ఉత్పత్తి వ్యయంతో పోలిస్తే రైతులకు తగిన ధర లభించడం లేదని, తక్కువ ధరల కారణంగా వారి ఆర్థిక పరిస్థితిపై ఒత్తిడి పెరుగుతోందని ఆ సంఘం పేర్కొంది.
తదుపరి పంట సాగు విస్తీర్ణంపై ప్రభావం పడే అవకాశం
ప్రస్తుత పరిస్థితి కేవలం ప్రస్తుత బంగాళాదుంప విక్రయాలకు మాత్రమే పరిమితం కాకపోవచ్చు. గత పంట నుంచి తగినంత డబ్బు రైతులకు రాకపోతే తదుపరి పంటకు విత్తనాలు కొనుగోలు చేయడం కూడా కష్టమవుతుంది.
ఈ కారణంగా బంగాళాదుంప తదుపరి సాగు విస్తీర్ణం తగ్గే అవకాశం ఉందని సెప్టెంబర్ నివేదికలో పేర్కొన్నారు. అయితే వాస్తవంగా సాగు విస్తీర్ణం ఎంత ప్రభావితమవుతుందనేది రాబోయే రోజుల్లో రైతుల విక్రయాలు, మార్కెట్ ధరలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
ప్రస్తుతం రైతుల ముందున్న ప్రధాన సవాలు కోల్డ్ స్టోరేజీల్లో నిల్వ ఉన్న బంగాళాదుంపలను సకాలంలో మార్కెట్కు తీసుకురావడం, ఉత్పత్తి వ్యయానికి సమీపంగా లేదా అంతకంటే మెరుగైన ధర పొందడం. దీనితో పాటు ఎగుమతుల కోసం పంపిన నమూనాల ఆధారంగా వాస్తవ కొనుగోలుదారులు, ఆర్డర్లు రావడం కూడా కీలకంగా మారింది.
ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో ఆగ్రా బంగాళాదుంప రైతులు ఒకవైపు పాత పంటకు లభిస్తున్న తక్కువ ధరతో ఇబ్బంది పడుతుండగా, మరోవైపు కొత్త పంటకు సిద్ధమయ్యే ఖర్చుల ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటున్నారు. కోల్డ్ స్టోరేజీల్లో 55 నుంచి 60 శాతం వరకు బంగాళాదుంపలు నిల్వ ఉండటం, మార్కెట్లో బలహీనమైన డిమాండ్, ఎగుమతుల నుంచి ఇప్పటివరకు స్పష్టమైన ఆర్డర్లు రాకపోవడంతో రైతుల ఆందోళన కొనసాగుతోంది. రాబోయే వారాలు పాత పంట తరలింపు, కొత్త పంట విత్తడం రెండింటి పరంగా కీలకంగా ఉండనున్నాయి.
