బంగ్లాదేశ్‌లో రిటైల్ బ్యాంకింగ్ నుంచి వైదొలగనున్న HSBC, స్టాండర్డ్ చార్టర్డ్

బంగ్లాదేశ్‌లో కార్యకలాపాలు నిర్వహిస్తున్న రెండు ప్రముఖ విదేశీ బ్యాంకులు సాధారణ వినియోగదారులకు అందించే రిటైల్ బ్యాంకింగ్ సేవల నుంచి వైదొలగేందుకు సిద్ధమవుతున్నాయి. HSBC ఇప్పటికే తన రిటైల్ బ్యాంకింగ్ సేవలను క్రమంగా నిలిపివేసే ప్రణాళికను ప్రకటించింది. తాజాగా స్టాండర్డ్ చార్టర్డ్ కూడా తన రిటైల్, వెల్త్ బ్యాంకింగ్ వ్యాపారాన్ని విక్రయించేందుకు సన్నాహాలు చేస్తోంది. అయితే, రెండు బ్యాంకులు పెద్ద సంస్థలు, అంతర్జాతీయ లావాదేవీలకు సంబంధించిన కార్యకలాపాలను కొనసాగించనున్నాయి.

బంగ్లాదేశ్ బ్యాంకింగ్ మార్కెట్‌లో కార్యకలాపాలు నిర్వహిస్తున్న విదేశీ బ్యాంకులు తమ వ్యాపార వ్యూహాలను మార్చుకుంటున్నాయి. HSBC తర్వాత స్టాండర్డ్ చార్టర్డ్ కూడా సాధారణ వినియోగదారులకు అందించే బ్యాంకింగ్ సేవల నుంచి వైదొలగే ప్రక్రియను ప్రారంభించింది. ఇప్పటికే దేశంలోని పలు స్థానిక బ్యాంకులు నిరర్థక రుణాలు, నిధుల కొరత వంటి సమస్యలను ఎదుర్కొంటున్నాయి.

ఈ నేపథ్యంలో విదేశీ బ్యాంకుల నిర్ణయం ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది. అయితే, దీనికి బంగ్లాదేశ్ బ్యాంకింగ్ సంక్షోభం ఒక్కటే కారణం కాదు. అధిక ఆదాయం వచ్చే అవకాశాలు ఉండటంతో పాటు నిర్వహణ వ్యయాలు తక్కువగా ఉండే వ్యాపార విభాగాలపై విదేశీ బ్యాంకులు ఎక్కువగా దృష్టి సారించాలని భావిస్తున్నాయి.

HSBC తర్వాత రిటైల్ బ్యాంకింగ్ వ్యాపారాన్ని విక్రయించనున్న స్టాండర్డ్ చార్టర్డ్

స్టాండర్డ్ చార్టర్డ్ అక్టోబర్ 2026లో బంగ్లాదేశ్‌లో తన రిటైల్, వెల్త్ బ్యాంకింగ్ వ్యాపారాన్ని విక్రయించే ప్రణాళికను వెల్లడించింది. ఇందుకోసం సంభావ్య కొనుగోలుదారుల కోసం బ్యాంకు అన్వేషిస్తోంది.

అంతకుముందు జూలై 2025లో HSBC కూడా బంగ్లాదేశ్‌లో సాధారణ వినియోగదారులకు సంబంధించిన బ్యాంకింగ్ సేవలను క్రమంగా నిలిపివేయాలని నిర్ణయించింది.

రిటైల్ బ్యాంకింగ్‌లో పొదుపు ఖాతాలు, ఫిక్స్‌డ్ డిపాజిట్లు (FD), గృహ రుణాలు, వ్యక్తిగత రుణాలు, క్రెడిట్ కార్డులు వంటి సేవలు ఉంటాయి. స్టాండర్డ్ చార్టర్డ్ ఈ వ్యాపార విభాగం నుంచి వైదొలిగి, పెద్ద కంపెనీలు, అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంతో సంబంధం ఉన్న ఖాతాదారులపై దృష్టి పెట్టాలని భావిస్తోంది.

ఈ ప్రకటనతో బ్యాంకులో ఖాతాలు ఉన్న వినియోగదారులకు తమ డిపాజిట్లు, బ్యాంకింగ్ సేవల భవిష్యత్తుపై ప్రశ్నలు తలెత్తే అవకాశం ఉంది. అయితే, వ్యాపార విక్రయానికి సంబంధించిన సన్నాహాల వల్ల ఖాతాదారులు లేదా ఉద్యోగులపై తక్షణ ప్రభావం ఉండదని స్టాండర్డ్ చార్టర్డ్ తెలిపింది. రోజువారీ బ్యాంకింగ్ సేవలు యథావిధిగా కొనసాగుతాయని స్పష్టం చేసింది.

ఈ మార్పు ఒక్కరోజులో పూర్తయ్యేది కాదు. మొత్తం విక్రయ ప్రక్రియకు సుమారు 18 నుంచి 24 నెలలు పట్టవచ్చని బ్యాంకు అంచనా వేసింది.

బంగ్లాదేశ్‌లో విదేశీ బ్యాంకులు రిటైల్ కార్యకలాపాలను ఎందుకు తగ్గిస్తున్నాయి?

విదేశీ బ్యాంకుల ఈ నిర్ణయం వెనుక బంగ్లాదేశ్ ఆర్థిక పరిస్థితి ఒక్కటే కారణం కాదు. అంతర్జాతీయ స్థాయిలో బ్యాంకులు తక్కువ రిస్క్‌తో మెరుగైన రాబడులు పొందే అవకాశం ఉన్న వ్యాపార విభాగాల్లో పెట్టుబడులను పెంచుతున్నాయి.

రిటైల్ బ్యాంకింగ్ నిర్వహణకు శాఖలు, ఉద్యోగులు, డిజిటల్ వ్యవస్థలు, సైబర్ భద్రత, వినియోగదారుల సేవలపై గణనీయమైన ఖర్చు చేయాల్సి ఉంటుంది. అంతేకాకుండా, ఆర్థిక నియంత్రణ నిబంధనలను పాటించేందుకు కూడా బ్యాంకులు పెద్ద మొత్తంలో వ్యయం చేయాల్సి వస్తుంది.

ఒక దేశంలో వినియోగదారుల సంఖ్య లేదా బ్యాంకింగ్ కార్యకలాపాల ద్వారా వచ్చే ఆదాయం, ఈ నిర్వహణ ఖర్చులతో పోలిస్తే తక్కువగా ఉంటే ఆ వ్యాపారాన్ని కొనసాగించడం బ్యాంకులకు కష్టంగా మారవచ్చు.

ఢాకాకు చెందిన వార్తా వెబ్‌సైట్ ప్రథమ్ అలోలో ప్రచురితమైన ఆర్థిక విశ్లేషకుడు మామూన్ రషీద్ వ్యాసం ప్రకారం, విదేశీ బ్యాంకులు తమ మూలధనాన్ని మెరుగైన రాబడులు లభించే మార్కెట్లు, వ్యాపార విభాగాల్లో వినియోగించాలని భావిస్తున్నాయి.

ఈ మార్పు బంగ్లాదేశ్‌కే పరిమితం కాలేదు. పలు అంతర్జాతీయ బ్యాంకులు ఇతర దేశాల్లో కూడా రిటైల్ బ్యాంకింగ్ కార్యకలాపాలను తగ్గించి, కార్పొరేట్, సంస్థాగత బ్యాంకింగ్ సేవలపై దృష్టి సారిస్తున్నాయి.

బంగ్లాదేశ్ బ్యాంకుల మొత్తం రుణాల్లో 32.78 శాతం నిరర్థక రుణాలు

విదేశీ బ్యాంకులు రిటైల్ బ్యాంకింగ్ నుంచి వైదొలగుతున్నట్లు వార్తలు వస్తున్న సమయంలో బంగ్లాదేశ్ బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థ నిరర్థక రుణాల సమస్యను ఎదుర్కొంటోంది.

బంగ్లాదేశ్ బ్యాంక్ గణాంకాల ప్రకారం, జూన్ 2026 చివరి నాటికి దేశంలోని మొత్తం బ్యాంకింగ్ రుణాల్లో 32.78 శాతం నిరర్థక రుణాల (NPL) విభాగంలోకి చేరాయి. ఈ కాలంలో మొత్తం నిరర్థక రుణాల విలువ 6,06,555 కోట్ల బంగ్లాదేశ్ టాకాలుగా నమోదైంది.

సరళంగా చెప్పాలంటే, బ్యాంకులు ఇచ్చిన ప్రతి 100 టాకాల బకాయి రుణంలో సుమారు 33 టాకాలు నిర్ణీత నిబంధనల ప్రకారం తిరిగి చెల్లించని స్థితిలో ఉన్నాయి.

బ్యాంకింగ్ రంగంలో బలహీనమైన పర్యవేక్షణ, అనుమానాస్పద రుణాల మంజూరు, రాజకీయ ప్రభావం, పెద్ద రుణగ్రహీతల నుంచి బకాయిల వసూళ్లలో ఎదురవుతున్న ఇబ్బందులు ఈ సమస్యను మరింత పెంచాయి.

అయితే, నిరర్థక రుణాల నిష్పత్తి సెప్టెంబర్ 2025లో నమోదైన 35.73 శాతం నుంచి జూన్ 2026లో 32.78 శాతానికి తగ్గింది. అయినప్పటికీ, ఈ నిష్పత్తి ఇప్పటికీ అధిక స్థాయిలోనే కొనసాగుతోంది.

స్టాండర్డ్ చార్టర్డ్ వ్యాపారాన్ని కొనుగోలు చేసేందుకు వెనుకడుగు వేస్తున్న స్థానిక బ్యాంకులు

స్టాండర్డ్ చార్టర్డ్ రిటైల్ బ్యాంకింగ్ వ్యాపారాన్ని కొనుగోలు చేసేందుకు ప్రారంభంలో పలు స్థానిక బ్యాంకులు ఆసక్తి చూపించాయి. వీటిలో బ్రాక్ బ్యాంక్, సిటీ బ్యాంక్, పుబాలి బ్యాంక్, మ్యూచువల్ ట్రస్ట్ బ్యాంక్, ఢాకా బ్యాంక్, డచ్-బంగ్లా బ్యాంక్ ఉన్నాయి.

అయితే, నవంబర్ 10న ప్రచురితమైన ది డైలీ స్టార్ నివేదిక ప్రకారం, ప్రస్తుతం పలు బ్యాంకులు ప్రతిపాదిత ఒప్పందం నుంచి వెనక్కి తగ్గుతున్నాయి.

దీనికి ప్రధాన కారణాలుగా ప్రైవేట్ రంగ రుణ వృద్ధి మందగించడం, సుమారు 1,500 మంది ఉద్యోగులకు సంబంధించిన బాధ్యతలు పేర్కొనబడ్డాయి.

ఆ నివేదిక ప్రకారం, ఇప్పటివరకు సిటీ బ్యాంక్ మాత్రమే స్టాండర్డ్ చార్టర్డ్‌తో గోప్యత ఒప్పందంపై సంతకం చేసింది. అయితే, తుది కొనుగోలు ఒప్పందం ఇంకా కుదరలేదు.

ఈ పరిస్థితుల్లో ప్రతిపాదిత వ్యాపార విక్రయ ప్రక్రియ గతంలో అంచనా వేసిన దానికంటే మరిన్ని సవాళ్లను ఎదుర్కొనే అవకాశం ఉంది.