ఐఐఐటీ రాంచీ విద్యార్థి మృతి ఘటనపై విచారణకు ముగ్గురు సభ్యులతో కమిటీ ఏర్పాటు చేసిన విద్యా మంత్రిత్వ శాఖ

జార్ఖండ్ రాజధాని రాంచీలోని భారతీయ సమాచార సాంకేతిక సంస్థ (IIIT)లో మొదటి సంవత్సరం చదువుతున్న ఆదిత్య కుమార్ మృతి ఘటనపై విచారణ జరిపేందుకు కేంద్ర విద్యా మంత్రిత్వ శాఖ ముగ్గురు సభ్యులతో కూడిన కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది. ఈ ఘటన అనంతరం సంస్థలో మౌలిక సదుపాయాలు, అత్యవసర వైద్య సేవలు, యాజమాన్య జవాబుదారీతనంపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతూ విద్యార్థులు నిరసనలు కొనసాగిస్తున్నారు.

15 రోజుల్లో నివేదిక సమర్పించాలని ఆదేశం

ఢిల్లీ విశ్వవిద్యాలయం సౌత్ క్యాంపస్ డైరెక్టర్ ప్రొఫెసర్ రజనీ అబ్బి నేతృత్వంలో ఈ కమిటీ ఏర్పాటైంది. ఢిల్లీలోని మూల్‌చంద్ ఆసుపత్రి సీనియర్ మానసిక వైద్యుడు డాక్టర్ జితేంద్ర నాగ్‌పాల్, ఉన్నత విద్యా విభాగం డిప్యూటీ సెక్రటరీ హీరా లాల్ పునియా కమిటీలో సభ్యులుగా ఉన్నారు.

కమిటీ 15 రోజుల్లోగా తన నివేదికను సమర్పించాలని మంత్రిత్వ శాఖ ఆదేశించింది. విద్యార్థి మృతికి దారితీసిన పరిస్థితులను పరిశీలించడంతోపాటు, సంస్థలో విద్యార్థుల భద్రత, మానసిక ఆరోగ్య సహాయం, ఫిర్యాదుల పరిష్కార వ్యవస్థలను సమీక్షించడం కమిటీ బాధ్యత.

ఈ క్రమంలో ఘటనకు సంబంధించిన పత్రాలు, రికార్డులను పరిశీలించనున్నారు. విద్యార్థులు, సంస్థ అధికారులు, ఇతర సంబంధిత వర్గాలతో కమిటీ చర్చలు జరిపే అవకాశం ఉంది.

డైరెక్టర్‌ను తొలగించాలని విద్యార్థుల డిమాండ్

సంస్థలో మధ్యంతర సెమిస్టర్ పరీక్షలు జరుగుతున్న సమయంలో విద్యార్థి మృతి చెందారు. ఈ ఘటన అనంతరం విద్యార్థులు యాజమాన్యానికి వ్యతిరేకంగా నిరసనలు ప్రారంభించారు.

సంస్థ డైరెక్టర్ ప్రొఫెసర్ రాజీవ్ శ్రీవాస్తవను పదవి నుంచి తొలగించాలనేది విద్యార్థుల ప్రధాన డిమాండ్. మెరుగైన వైద్య సదుపాయాలు, అంబులెన్స్, అత్యవసర సహాయం అందుబాటులో ఉండటంతోపాటు, క్యాంపస్‌లోని ఇతర సమస్యలను పరిష్కరించాలని వారు కోరుతున్నారు.

తమ ఫిర్యాదులపై సకాలంలో నిర్దిష్ట చర్యలు తీసుకోవాల్సి ఉండేదని విద్యార్థులు చెబుతున్నారు. అయితే, విద్యార్థి మృతికి ఏదైనా వ్యక్తి లేదా సంస్థ బాధ్యత వహించాల్సి ఉందా అనే విషయం విచారణ ఫలితాల ఆధారంగానే తేలనుంది.

మానసిక ఆరోగ్యం, విద్యార్థుల భద్రతపై సమీక్ష

విద్యార్థి మృతికి సంబంధించిన పరిస్థితులను పరిశీలించడంతోపాటు, సంస్థలో విద్యార్థుల సంరక్షణ, భద్రతకు సంబంధించిన ఏర్పాట్లను కూడా కమిటీ అంచనా వేయనుంది.

ఈ పరిశీలనలో జూలై 2023లో విడుదల చేసిన ఉన్నత విద్యాసంస్థల్లో విద్యార్థుల భావోద్వేగ, మానసిక సంక్షేమానికి సంబంధించిన మార్గదర్శకాలను అమలు చేస్తున్నారా లేదా అనే అంశం కూడా ఉంటుంది.

కౌన్సెలింగ్, మార్గదర్శకత్వం, ఫిర్యాదుల పరిష్కార విధానాలు, మానసిక సమస్యలను ఎదుర్కొంటున్న విద్యార్థులకు సహాయం అందించే ఏర్పాట్లు తగినంతగా ఉన్నాయా అనే విషయాలను కమిటీ పరిశీలించనుంది.

సంస్థలో అందుబాటులో ఉన్న మౌలిక సదుపాయాలు, విద్యార్థులకు అందించే సంస్థాగత సహకారాన్ని కూడా అంచనా వేయనున్నారు. ఏవైనా లోపాలు గుర్తిస్తే వాటిని సరిదిద్దేందుకు సూచనలు చేయవచ్చు.

ప్రస్తుత ఘటనపై విచారణ జరపడమే కాకుండా, ఇలాంటి ఘటనలు పునరావృతం కాకుండా అవసరమైన మార్పులను గుర్తించడం కూడా మంత్రిత్వ శాఖ లక్ష్యంగా పేర్కొంది. విచారణ సమయంలో విద్యార్థుల చదువు, ప్రయోజనాలకు ఆటంకం కలగకుండా సంస్థ కార్యకలాపాలను కొనసాగించేందుకు మధ్యంతర పరిపాలనా ఏర్పాట్లు చేయనున్నట్లు కూడా మంత్రిత్వ శాఖ తెలిపింది.

హాస్టల్, క్యాంటీన్, భద్రతా ఏర్పాట్లపై ఫిర్యాదులు

నిరసనల్లో పాల్గొంటున్న విద్యార్థులు హాస్టల్ నిర్వహణ, క్యాంటీన్‌లో ఆహారం, భద్రత, సీసీటీవీ కెమెరాలు, పర్యవేక్షణ వ్యవస్థపై ఫిర్యాదులు చేశారు.

ప్రతి సంవత్సరం ఫీజులు, ఇతర ఖర్చుల రూపంలో పెద్ద మొత్తంలో డబ్బు చెల్లిస్తున్నప్పటికీ, అవసరమైన సదుపాయాల కోసం ఇబ్బందులు ఎదుర్కోవాల్సి వస్తోందని విద్యార్థులు చెబుతున్నారు. ఈ ఫిర్యాదుల వాస్తవ పరిస్థితిని, వాటి పరిష్కారానికి సంస్థ తీసుకున్న చర్యలను విచారణలో పరిశీలించనున్నారు.

అత్యవసర వైద్య సహాయంపై కూడా విద్యార్థులు ప్రశ్నలు లేవనెత్తారు. క్యాంపస్‌లో అంబులెన్స్, ఆక్సిజన్, విద్యుత్, లిఫ్ట్ వంటి సదుపాయాల లభ్యతతోపాటు, సమయానికి సహాయం అందించే వ్యవస్థ తగినంతగా లేదని వారు ఆరోపిస్తున్నారు.

ఆదిత్యకు సకాలంలో అవసరమైన వైద్య సహాయం అందించి ఉంటే ఆయన ప్రాణాలను కాపాడే అవకాశం ఉండేదని విద్యార్థులు పేర్కొంటున్నారు. అయితే, ఇది నిరసనకారుల ఆరోపణ మాత్రమేనని, దీనిపై స్వతంత్ర నిర్ధారణ జరగలేదని గమనించాలి.

ఘటన జరిగిన సమయంలో పరిస్థితులు ఎలా ఉన్నాయి, సహాయం అందించేందుకు ఎలాంటి చర్యలు తీసుకున్నారు, విధానపరమైన లోపాలు ఏమైనా ఉన్నాయా అనే అంశాలపై కమిటీ, పోలీసుల విచారణ ద్వారా స్పష్టత వచ్చే అవకాశం ఉంది.

హాస్టల్ గది లోపలి నుంచి తాళం వేసి ఉన్నట్లు గుర్తింపు

బిహార్‌లోని భాగల్‌పూర్ జిల్లాకు చెందిన ఆదిత్య కుమార్ ఐఐఐటీ రాంచీలో మొదటి సంవత్సరం చదువుతున్నారు. నివేదికల ప్రకారం, అక్టోబర్ 10 రాత్రి హాస్టల్‌లో ఆయన గది లోపలి నుంచి తాళం వేసి ఉన్నట్లు గుర్తించారు. అనంతరం ఇతర విద్యార్థులు సంస్థ అధికారులకు సమాచారం అందించారు.

ఘటన వెలుగులోకి వచ్చిన తర్వాత పోలీసులకు సమాచారం ఇచ్చి దర్యాప్తు ప్రారంభించారు. విద్యార్థి మృతికి సంబంధించిన పరిస్థితులను వివిధ కోణాల్లో పరిశీలిస్తున్నారు. ప్రాథమిక దశలో మరణానికి ఒక నిర్దిష్ట కారణాన్ని తుది కారణంగా నిర్ధారించలేదు.

పోలీసులు ఈ ఘటనపై అసహజ మరణంగా కేసు నమోదు చేసి దర్యాప్తు ప్రారంభించారు. విద్యార్థి గది, ఘటనాస్థలానికి సంబంధించిన ఆధారాలను పరిశీలించడంతోపాటు, సంబంధిత వ్యక్తుల వాంగ్మూలాలను నమోదు చేస్తున్నారు.

ప్రాథమిక నివేదికల్లో పరీక్షల ఒత్తిడి ఒక సంభావ్య కారణంగా ప్రస్తావించినప్పటికీ, అదే మరణానికి తుది కారణమని నిర్ధారించలేము. అసలు పరిస్థితులను వెల్లడించేందుకు పోలీసుల దర్యాప్తు కొనసాగుతోంది.

వరుసగా మూడో రోజూ విద్యార్థుల నిరసనలు

ఘటన అనంతరం హాస్టల్ ప్రాంగణంలో విద్యార్థుల నిరసనలు వరుసగా మూడో రోజూ కొనసాగాయి. డైరెక్టర్ రాజీనామా చేయాలని, తమ డిమాండ్లపై స్పష్టమైన చర్యలు తీసుకోవాలని విద్యార్థులు పట్టుబడుతున్నారు.

సంస్థ బోర్డ్ ఆఫ్ గవర్నర్స్ ఛైర్మన్ లెఫ్టినెంట్ జనరల్ (రిటైర్డ్) ఏ.కే. భట్, డైరెక్టర్, ఇతర అధికారులు నిరసనకారులతో చర్చలు జరిపేందుకు ప్రయత్నించారు. అయితే, చర్చల అనంతరం కూడా విద్యార్థుల అసంతృప్తి పూర్తిగా తొలగిపోలేదు. వారు తమ డిమాండ్లపై కొనసాగుతున్నారు.

కేవలం హామీలు ఇవ్వడం కాకుండా, సమస్యల పరిష్కారానికి స్పష్టమైన చర్యలు తీసుకోవాలని విద్యార్థులు చెబుతున్నారు.

నిరసనల ప్రభావంతో పరీక్షలు వాయిదా

సంస్థలో అక్టోబర్ 8 నుంచి పరీక్షలు ప్రారంభమయ్యాయి. అయితే, ఆందోళన కారణంగా సోమవారం పరీక్షలు నిర్వహించలేకపోయారు. దీంతో చదువు, పరీక్షల షెడ్యూల్‌పై ఆందోళన నెలకొంది.

విద్యార్థి మృతి ఘటనపై తలెత్తిన ప్రశ్నలకు నిష్పక్షపాతంగా సమాధానాలు కనుగొనడంతోపాటు, విద్యా కార్యకలాపాలను క్రమబద్ధంగా కొనసాగించాల్సిన బాధ్యత సంస్థపై ఉంది.

విద్యార్థుల ఫిర్యాదులను శ్రద్ధగా పరిశీలించడం, విచారణ ప్రక్రియను పారదర్శకంగా నిర్వహించడం ఈ పరిస్థితిలో కీలకంగా మారాయి.

2016లో ఏర్పాటైన ఐఐఐటీ రాంచీ

ఐఐఐటీ రాంచీని 2016లో కేంద్ర ప్రభుత్వం, జార్ఖండ్ ప్రభుత్వం, పరిశ్రమల భాగస్వామ్యంతో కూడిన ప్రభుత్వ-ప్రైవేటు భాగస్వామ్య నమూనా కింద స్థాపించారు.

ఈ సంస్థలో కంప్యూటర్ సైన్స్ అండ్ ఇంజినీరింగ్, ఎలక్ట్రానిక్స్ అండ్ కమ్యూనికేషన్ ఇంజినీరింగ్, గణితం అండ్ కంప్యూటింగ్ వంటి విభాగాల్లో విద్య అందిస్తున్నారు. డేటా సైన్స్, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్, ఇంటర్నెట్ ఆఫ్ థింగ్స్ వంటి సాంకేతిక ప్రత్యేకతలకు సంబంధించిన కార్యక్రమాలు కూడా విద్యా కార్యకలాపాల్లో భాగంగా ఉన్నాయి.

విచారణ నివేదిక అనంతరం తదుపరి చర్యలపై స్పష్టత

ఉన్నత విద్యాసంస్థల్లో చదివే విద్యార్థులు చదువు, పరీక్షలు, కెరీర్, కుటుంబానికి దూరంగా నివసించడం వంటి అనేక సవాళ్లను ఎదుర్కొంటారు. ఇటువంటి పరిస్థితుల్లో శిక్షణ పొందిన కౌన్సెలర్లు, విశ్వసనీయ మార్గదర్శకులు, సమర్థవంతమైన ఫిర్యాదుల పరిష్కార వ్యవస్థ, అత్యవసర వైద్య సదుపాయాలు అందుబాటులో ఉండటం అవసరం.

కేంద్ర ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన ముగ్గురు సభ్యుల కమిటీ 15 రోజుల్లో నివేదిక సమర్పించాల్సి ఉంది. మరోవైపు, డైరెక్టర్ రాజీనామా, మౌలిక సదుపాయాల మెరుగుదల కోరుతూ విద్యార్థులు నిరసనలు కొనసాగిస్తున్నారు. విద్యార్థి మృతికి కారణాలు, ఘటనకు సంబంధించిన పరిస్థితులపై పోలీసులు కూడా దర్యాప్తు చేస్తున్నారు.

విచారణ ఫలితాలు సంస్థలోని వ్యవస్థల్లో ఉన్న సంభావ్య లోపాలను గుర్తించడంతోపాటు, వాటిని సరిదిద్దేందుకు అవసరమైన చర్యలను నిర్ణయించడంలో కీలకంగా ఉండనున్నాయి. తుది ఫలితాలు వెలువడే వరకు ఆరోపణలు, అనుమానాలను విచారణలో నిర్ధారితమైన వాస్తవాల నుంచి వేరుగా చూడాల్సి ఉంటుంది.