భారత్ మధ్యశ్రేణి బాలిస్టిక్ క్షిపణి (MRBM) అగ్ని-4ను విజయవంతంగా పరీక్షించింది. ఒడిశాలోని చాందీపూర్‌లో ఉన్న ఇంటిగ్రేటెడ్ టెస్ట్ రేంజ్ (ITR) నుంచి నిర్వహించిన ఈ పరీక్ష వ్యూహాత్మక దళాల కమాండ్ (Strategic Forces Command–SFC) పర్యవేక్షణలో జరిగింది.
రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ ప్రకారం, పరీక్ష సమయంలో క్షిపణికి సంబంధించిన అన్ని కార్యాచరణ, సాంకేతిక ప్రమాణాలను విజయవంతంగా ధృవీకరించారు.
అగ్ని-4 విశ్వసనీయత, కార్యాచరణ సామర్థ్యం ధృవీకరణ
ఆగస్టు 6న నిర్వహించిన ఈ పరీక్ష అగ్ని-4 విశ్వసనీయత, కార్యాచరణ సామర్థ్యాన్ని మరోసారి నిరూపించిందని రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ విడుదల చేసిన ప్రకటనలో తెలిపింది. పరీక్ష సమయంలో క్షిపణి నిర్దేశించిన విమాన మార్గాన్ని విజయవంతంగా అనుసరించి, అన్ని మిషన్ లక్ష్యాలను పూర్తి చేసింది.
నిపుణుల ప్రకారం, ఇటువంటి పరీక్షలు భారత వ్యూహాత్మక సంసిద్ధతను, స్వదేశీ రక్షణ సాంకేతికతలో స్వావలంబనను ప్రతిబింబిస్తాయి. ఈ పరీక్షను సాధారణ సైనిక విన్యాసాలు, వ్యవస్థ ధృవీకరణ ప్రక్రియలో భాగంగా పరిగణిస్తున్నారు.
అగ్ని-4 భారత స్వదేశీ క్షిపణి కార్యక్రమంలో ముఖ్యమైన భాగం. దీనిని రక్షణ పరిశోధన మరియు అభివృద్ధి సంస్థ (DRDO) అభివృద్ధి చేసింది. ఈ క్షిపణి భారత అణు నిరోధక సామర్థ్యాన్ని (Nuclear Deterrence) బలోపేతం చేయడంతో పాటు ప్రాంతీయ భద్రతా సమతుల్యతలోనూ ముఖ్యమైన పాత్ర పోషిస్తుంది.
అగ్ని-4 నిర్మాణం, దాడి పరిధి
అగ్ని-4 రెండు దశల ఘన ఇంధనంతో (Solid Fuel) పనిచేసే మధ్యశ్రేణి బాలిస్టిక్ క్షిపణి. దీని దాడి పరిధి సుమారు 4,000 కిలోమీటర్ల వరకు ఉంటుందని పేర్కొన్నారు. దీనివల్ల సుదూర ప్రాంతాల్లోని లక్ష్యాలను కచ్చితంగా ఛేదించే సామర్థ్యం దీనికి ఉంది.
ఈ క్షిపణి సంప్రదాయ, అణు రకాల పేలోడ్‌లను మోసుకెళ్లగల సామర్థ్యం కలిగి ఉంది. అధునాతన సాంకేతికత, అధిక కచ్చితత్వం కారణంగా ఇది భారత వ్యూహాత్మక క్షిపణి వ్యవస్థలో ముఖ్యమైన భాగంగా ఉంది.
అగ్ని-4 అభివృద్ధి, సాంకేతిక పురోగతి
DRDO 2007లో దీర్ఘశ్రేణి క్షిపణి ప్రాజెక్టుపై పనిని ప్రారంభించింది. అనంతరం దాని అధునాతన వెర్షన్‌కు అగ్ని-4 అని పేరు పెట్టారు. ఈ ప్రాజెక్టును ప్రధానంగా హైదరాబాద్‌లోని అడ్వాన్స్‌డ్ సిస్టమ్స్ లాబొరేటరీ (ASL) అభివృద్ధి చేసింది.
అగ్ని-4లో మునుపటి వెర్షన్లతో పోలిస్తే అనేక ముఖ్యమైన మెరుగుదలలు చేశారు. ఇందులో మరింత శక్తివంతమైన మొదటి, రెండో దశ మోటార్లు, ఆధునిక మార్గదర్శక వ్యవస్థ (Guidance System), అధునాతన ఎలక్ట్రానిక్ నియంత్రణ సాంకేతికతను ఉపయోగించారు.
క్షిపణిలో రింగ్ లేజర్ గైరోస్కోప్ ఆధారిత ఇనర్షియల్ నావిగేషన్ సిస్టమ్‌ను అమర్చారు. ఇది ప్రయాణ సమయంలో అధిక స్థాయి కచ్చితత్వాన్ని నిర్ధారిస్తుంది. అదనంగా, ఫ్లెక్స్‌సీల్ థ్రస్ట్ వెక్టర్ కంట్రోల్ సాంకేతికత క్షిపణి దిశ, స్థిరత్వాన్ని మెరుగుపరుస్తుంది.
అగ్ని-4 గత విజయవంతమైన పరీక్షలు
అగ్ని-4 తొలి పరీక్షను 2010లో నిర్వహించారు. అనంతరం 2014 జనవరిలో ఇది సుమారు 4,000 కిలోమీటర్ల దూరం ప్రయాణించి నిర్దేశిత లక్ష్యాన్ని విజయవంతంగా ఛేదించింది. ఆ పరీక్ష సమయంలో క్షిపణి సుమారు 850 కిలోమీటర్ల ఎత్తుకు చేరుకుంది.
2014 డిసెంబర్‌లో వ్యూహాత్మక దళాల కమాండ్ దీని తొలి యూజర్ ట్రయల్‌ను నిర్వహించింది. అందులో క్షిపణి 3,500 కిలోమీటర్లకు పైగా ప్రయాణించింది. అనంతరం 2015, 2017, 2018తో పాటు ఇతర సందర్భాల్లోనూ విజయవంతమైన పరీక్షలు నిర్వహించారు. దీంతో దీని విశ్వసనీయత, కార్యాచరణ సామర్థ్యం నిరంతరం ధృవీకరించబడుతూ వచ్చింది.
అగ్ని-4 పొడవు సుమారు 20 మీటర్లు, బరువు దాదాపు 17 టన్నులు. దీని దాడి పరిధి సుమారు 4,000 కిలోమీటర్లు, పేలోడ్ సామర్థ్యం సుమారు 1,000 కిలోగ్రాములు. ఇందులో రెండు దశల ఘన ఇంధన వ్యవస్థ, రింగ్ లేజర్ గైరోస్కోప్ ఆధారిత ఇనర్షియల్ నావిగేషన్ సిస్టమ్, ఫ్లెక్స్‌సీల్ థ్రస్ట్ వెక్టర్ కంట్రోల్ సాంకేతికతను ఉపయోగించారు. ఇది సంప్రదాయ, అణు రకాల పేలోడ్‌లను మోసుకెళ్లగలదు.
నిపుణుల ప్రకారం, అగ్ని-4 విజయవంతమైన పరీక్ష భారత దీర్ఘకాలిక రక్షణ వ్యూహం, స్వదేశీ సైనిక సాంకేతికత అభివృద్ధిలో ఒక ముఖ్యమైన విజయంగా ఉంది. ఈ క్షిపణి దేశ విశ్వసనీయ నిరోధక సామర్థ్యాన్ని బలోపేతం చేయడంతో పాటు ప్రాంతీయ, ప్రపంచ స్థాయిలో భారత వ్యూహాత్మక స్థానాన్ని కూడా పటిష్ఠం చేస్తుంది.
