2020 సంవత్సరంలో భారతదేశంలో ద్రవ్యోల్బణం, రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) యొక్క 2-6 శాతం పరిధిలో ఉంది. ఆహారం మరియు పానీయాల ధరలు తగ్గడం, జీఎస్టీ తగ్గింపులు ద్రవ్యోల్బణాన్ని నియంత్రణలో ఉంచాయి. 2020 సంవత్సరంలో ప్రభుత్వం మరియు రిజర్వ్ బ్యాంక్ CPI మరియు లక్ష్య నిర్మాణాన్ని పునర్వ్యవస్థీకరించాలని యోచిస్తున్నాయి.
2020 సంవత్సరం చివరిలో: 2020 సంవత్సరంలో భారతదేశంలో ద్రవ్యోల్బణం స్థాయి పెట్టుబడిదారులు మరియు సాధారణ ప్రజలకు చాలా ఉపశమనం కలిగించింది. వినియోగదారు ధర సూచిక (CPI) ఆధారంగా రిటైల్ ద్రవ్యోల్బణం, రిజర్వ్ బ్యాంక్ నిర్దేశించిన 2 నుండి 6 శాతం పరిధిలో ఉంది. ఆహారం మరియు పానీయాల ధరలు తగ్గడం, జీఎస్టీ తగ్గించబడటం ద్రవ్యోల్బణాన్ని నియంత్రణలో ఉంచడానికి సహాయపడింది. ప్రస్తుతం, ప్రభుత్వం మరియు రిజర్వ్ బ్యాంక్ 2020 సంవత్సరంలో ద్రవ్యోల్బణాన్ని లెక్కించడం మరియు లక్ష్యాన్ని నిర్ధారించడం కోసం కొత్తగా రూపొందించాలని యోచిస్తున్నాయి.
2020 సంవత్సరంలో ద్రవ్యోల్బణం యొక్క పోకడలు
2020 సంవత్సరంలో ద్రవ్యోల్బణం చాలా నెమ్మదిగా ఉంది. CPI ఆధారిత రిటైల్ ద్రవ్యోల్బణం సంవత్సరం పొడవునా రిజర్వ్ బ్యాంక్ యొక్క 2 నుండి 6 శాతం పరిధిలో ఉంది. ముఖ్యంగా ఆహార పదార్థాల ధరలు తగ్గడం, జీఎస్టీ రేట్లు తగ్గించబడటం ద్రవ్యోల్బణాన్ని నియంత్రణలో ఉంచడానికి సహాయపడింది. హోల్సేల్ ధర సూచిక (WPI)లో ద్రవ్యోల్బణం తగ్గుతున్న సంకేతాలు కనిపించాయి. సంవత్సరం ప్రారంభంలో WPI సానుకూలంగా ఉంది, కానీ క్షీణించి జూన్ నెలలో ద్రవ్యోల్బణం లేని స్థితికి చేరుకుంది. జూలై మరియు అక్టోబర్ నెలల్లో కూడా WPI ప్రతికూలంగా ఉంది.
నవంబర్ 2019 నుండి CPI లేదా హెడ్లైన్ ద్రవ్యోల్బణం తగ్గడం ప్రారంభించింది. జూన్ 2020 వరకు ఇది రిజర్వ్ బ్యాంక్ యొక్క 2 నుండి 4 శాతం పరిధిలో ఉంది, తరువాత 2 శాతానికి తగ్గింది. ఆహార పదార్థాల CPIలో దాదాపు 48 శాతం బరువు ఉంది. ఆహార ద్రవ్యోల్బణం జనవరిలో 6 శాతంతో ప్రారంభమై జూన్ నెలలో ప్రతికూలంగా మారింది. నవంబర్లో విడుదలైన తాజా గణాంకాల ప్రకారం, ఆహార ద్రవ్యోల్బణం -3.91 శాతంగా ఉంది. ద్రవ్యోల్బణం 2 శాతానికి తగ్గడంతో, ప్రభుత్వం మరియు రిజర్వ్ బ్యాంక్ లక్ష్యం గురించి చర్చించడం ప్రారంభించాయి. రిజర్వ్ బ్యాంక్ ద్రవ్యోల్బణాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకోవడం గురించి సలహాలను విడుదల చేసింది, మరియు ప్రభుత్వం ఏప్రిల్ 1, 2020 నుండి కొత్త నిర్మాణాన్ని అమలు చేస్తుంది.
CPI మరియు WPI మధ్య వ్యత్యాసం
CPI మరియు WPI మధ్య వ్యత్యాసం వాటి బరువు పద్ధతులు మరియు కవరేజ్ కారణంగా ఉన్నాయి. ఆహార విభాగంలో రెండింటిలోనూ ద్రవ్యోల్బణం లేని స్థితి ఉంది, కానీ సేవలు మరియు ఆహారం కాని వస్తువులు CPIని ప్రతికూలంగా మారకుండా నిరోధించాయి. WPIలో ముడి చమురు, ఇంధనం మరియు తయారీ విభాగం యొక్క బరువు ఎక్కువగా ఉండటం వలన, ఆహార ద్రవ్యోల్బణం ప్రతికూలంగా మారింది. నవంబర్లో WPI ద్రవ్యోల్బణం లేని స్థితిలో ఉంది, అదే సమయంలో CPI ద్రవ్యోల్బణం 0.7 శాతంగా మాత్రమే ఉంది. బంగారం మరియు వెండి వంటి విలువైన లోహాలను మినహాయిస్తే, CPI కూడా ద్రవ్యోల్బణం లేని స్థితిలో నమోదు చేయబడేది.
రిజర్వ్ బ్యాంక్ యొక్క ద్రవ్య విధానం మరియు వడ్డీ తగ్గింపు
ద్రవ్యోల్బణం తగ్గిన తరువాత, రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఫిబ్రవరి 2020 నుండి ఇప్పటి వరకు స్వల్పకాలిక రుణ రేటు అయిన రెపో రేటులో మొత్తం 125 బేసిస్ పాయింట్లను తగ్గించింది. ఆర్థిక వ్యవస్థకు మద్దతు ఇవ్వాలనే లక్ష్యంతో ఈ చర్య తీసుకోబడింది. రిజర్వ్ బ్యాంక్ గవర్నర్ సంజయ్ మల్హోత్రా మాట్లాడుతూ, 2020-21 సంవత్సరంలో మొదటి అర్ధభాగంలో హెడ్లైన్ ద్రవ్యోల్బణం 4 శాతం లక్ష్యాన్ని చేరుకుంటుంది.
విలువైన లోహాలను తొలగించడం ద్వారా ద్రవ్యోల్బణం మరింత తగ్గుతుంది. మంచి దిగుబడి, ఆహార పదార్థాల ధరల తగ్గింపు మరియు అంతర్జాతీయ వస్తువుల ధరలలో స్థిరత్వం కారణంగా, 2020-21 సంవత్సరంలో CPI ద్రవ్యోల్బణం దాదాపు 2 శాతంగా ఉంటుందని భావిస్తున్నారు.
కొత్త CPI సిరీస్ మరియు సూచికలో మార్పు
ప్రభుత్వం కొత్త CPI సిరీస్పై పని చేస్తోంది, దీని ప్రాథమిక సంవత్సరం 2019=100. ఇది గత దశాబ్దంలో చేసిన అతిపెద్ద మార్పుగా పరిగణించబడుతుంది. కొత్త సిరీస్లో వస్తువుల బుట్ట, బరువు మరియు సూచికను రూపొందించే విధానంలో పూర్తి మార్పు ఉంటుంది. ద్రవ్యోల్బణ గణాంకాలను మరింత నమ్మదగినవిగా మరియు ప్రాతినిధ్యంగా మార్చడమే దీని లక్ష్యం. కొత్త CPI సిరీస్ ఫిబ్రవరి 2020లో విడుదల చేయబడుతుంది. బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడా యొక్క చీఫ్ ఎకనామిస్ట్ మదన్ సబ్నవిస్ మాట్లాడుతూ, 2020 సంవత్సరంలో ద్రవ్యోల్బణం యొక్క ముఖ్యమైన అంశం ఈ కొత్త సూచిక మరియు దాని నిర్మాణం.
