నేపాల్–టిబెట్ సరిహద్దు ప్రాంతంలో సంభవించిన విధ్వంసకర ఆకస్మిక వరదల కారణంగా నేపాల్, చైనాలోని టిబెట్ ప్రాంతాలను కలిపి మృతుల సంఖ్య 350 దాటింది. 1,300 మందికి పైగా ఇంకా గల్లంతైనట్లు తాజా అంతర్జాతీయ నివేదికలు వెల్లడించాయి. సహాయక చర్యలు కొనసాగుతున్నందున మృతులు, గల్లంతైన వారి సంఖ్యపై వివిధ సంస్థల గణాంకాల్లో తేడాలు ఉన్నాయి.
నేపాల్‌లోని పలు జిల్లాల్లో గ్రామాలు, రహదారులు, వంతెనలు వరదల్లో కొట్టుకుపోయాయి. టిబెట్‌లోని గ్యిరోంగ్ ప్రాంతంలోనూ వరదలు, శిథిలాల కారణంగా భారీ నష్టం జరిగింది. ఇదిలా ఉండగా, ఎగువ ప్రాంతంలో శిథిలాలు, నీరు చేరి ఏర్పడిన బ్యారియర్ సరస్సు తెగిపోతే మరో వరద సంభవించే అవకాశం ఉందని అధికారులు, నిపుణులు హెచ్చరించారు. కాఠ్మాండు పోస్ట్ ప్రకారం, ఈ సరస్సులో సుమారు 20 లక్షల ఘన మీటర్ల నీరు నిల్వ ఉంది. రాబోయే కొద్ది రోజుల్లో మరింత నీరు చేరే అవకాశం ఉంది.
హిమానీనదం విరిగిపోవడంతో విపత్తు ప్రారంభం
ప్రారంభ గంటల్లో ఈ ప్రకృతి విపత్తును భూకంపంతో అనుసంధానించి చూశారు. అయితే అమెరికా భూగర్భ సర్వే సంస్థ (USGS) విశ్లేషణ తర్వాత పరిస్థితిపై స్పష్టత వచ్చింది. శాస్త్రవేత్తల ప్రకారం 5.2 తీవ్రతతో నమోదైన భూకంప సంకేతం సాధారణ భూకంపం వల్ల ఏర్పడింది కాదు. హిమానీనదంలోని భారీ భాగం విరిగిపడి, అనంతరం రాళ్లు, మంచు, శిథిలాలు వేగంగా ప్రవహించడం వల్ల ఈ భూకంప ప్రభావం ఏర్పడింది.
నిపుణుల ప్రకారం, మంచు, రాళ్ల భారీ భాగం పర్వత వాలుపై నుంచి కిందికి జారి నదీ వ్యవస్థలోకి చేరింది. దీంతో నీటి ప్రవాహం ఒక్కసారిగా అత్యంత వేగంగా మారింది. శిథిలాలతో కలిసి ప్రవహించిన నీరు తన మార్గంలోని ఇళ్లు, వాహనాలు, వంతెనలు, ఇతర నిర్మాణాలను తీవ్రంగా దెబ్బతీసింది.
నేపాల్‌లోని పలు జిల్లాల్లో నష్టం
రాసువా జిల్లా ఈ విపత్తుకు ప్రధాన కేంద్రంగా ఉంది. అయితే వరద ప్రభావం దిగువ ప్రాంతాలకు కూడా చేరింది. బోటెకోషి, త్రిశూలి నదీ వ్యవస్థల పరిసరాల్లోని నువాకోట్ సహా పలు జిల్లాల్లో భారీ నష్టం జరిగినట్లు సమాచారం. నదీ తీర ప్రాంతాల్లోకి నీరు, శిథిలాలు చేరడంతో ఇళ్లు దెబ్బతిన్నాయి. పలు రహదారులు, వంతెనలు కొట్టుకుపోయాయి.
కాఠ్మాండు పోస్ట్ ప్రకారం, రాసువా దిగువన ఉన్న నువాకోట్, ధాదింగ్, చిత్వన్, తనాహున్, గోర్ఖా, నావల్‌పరాసి ఈస్ట్ వరకు వరదలు, శిథిలాల కారణంగా నష్టం జరిగినట్లు సమాచారం వెలువడింది. పెద్ద సంఖ్యలో ప్రజలు నిరాశ్రయులయ్యారు. పలు కుటుంబాలను సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలించారు.
గ్యిరోంగ్ సరిహద్దు పోర్టు కూడా శిథిలాల్లో చిక్కుకుంది
టిబెట్‌లోని గ్యిరోంగ్ సరిహద్దు పోర్టుపైనా ఈ విపత్తు ప్రభావం చూపింది. నిఘా కెమెరాల్లో నమోదైన వీడియోల్లో నీరు, బురద గోడలా దూసుకెళ్లి సరిహద్దు ప్రాంతంలోని భవనాలు, రహదారుల వైపు రావడం కనిపించింది. కొన్ని దృశ్యాల్లో ప్రజలు ప్రాణాలను కాపాడుకునేందుకు వేగంగా పరుగులు తీస్తున్నట్లు కనిపించింది.
గ్యిరోంగ్ చాలాకాలంగా నేపాల్, టిబెట్ మధ్య వాణిజ్యం, పర్యాటకానికి కీలక మార్గంగా ఉంది. కైలాష్–మానస సరోవర్ యాత్ర, ఇరు దేశాల మధ్య రాకపోకల పరంగా కూడా ఈ ప్రాంతానికి ప్రాధాన్యత ఉంది. వరదల కారణంగా ఇక్కడి రవాణా వ్యవస్థ, సరిహద్దు మౌలిక సదుపాయాలు దెబ్బతిన్నాయి.
1,300 మందికి పైగా గల్లంతు
విపత్తు తర్వాత గల్లంతైన వారిని గుర్తించడం ప్రధాన సవాలుగా మారింది. వివిధ అంతర్జాతీయ నివేదికల ప్రకారం నేపాల్, టిబెట్‌లోని ప్రభావిత ప్రాంతాల నుంచి 1,300 మందికి పైగా గల్లంతయ్యారు. వీరిలో స్థానికులతో పాటు విదేశీ పౌరులు, పర్యాటకులు, యాత్రికులు కూడా ఉన్నారు. అయితే గణాంకాలు నిరంతరం మారుతున్నాయి. వివిధ ప్రభుత్వ సంస్థల రికార్డుల్లోనూ తేడాలు ఉన్నాయి.
నేపాల్‌లో పెద్ద సంఖ్యలో భారతీయులు గల్లంతైనట్లు కూడా సమాచారం వెలువడింది. సరిహద్దు ప్రాంతంలో ఆ సమయంలో పలువురు పర్యాటకులు, కైలాష్–మానస సరోవర్ వెళ్లే యాత్రికులు ఉన్నారు. పలు దేశాలకు చెందిన పౌరులతో సంబంధాలు తెగిపోవడంతో వారి కుటుంబాల్లో ఆందోళన పెరిగింది.
కైలాష్–మానస సరోవర్ యాత్రపై ప్రభావం
నేపాల్–టిబెట్ సరిహద్దుకు అనుసంధానమైన ఈ ప్రాంతం మతపరమైన పర్యాటకానికి కూడా కీలకమైనది. కైలాష్ పర్వతం, మానస సరోవర్ యాత్రకు వెళ్లే యాత్రికులు సాధారణంగా ఈ ప్రాంతం గుండా ప్రయాణిస్తారు. వరదల కారణంగా రహదారులు, వంతెనలు, సరిహద్దు చెక్‌పోస్టులు దెబ్బతినడంతో యాత్రా మార్గాలు ప్రభావితమయ్యాయి.
AP నివేదిక ప్రకారం, గల్లంతైన వారిలో 100 మందికి పైగా కైలాష్–మానస సరోవర్ యాత్రికులు ఉండే అవకాశం ఉంది. భారత్, అమెరికా, బ్రిటన్, ఆస్ట్రేలియా, కెనడా సహా పలు దేశాల పౌరులు ప్రభావితమైనట్లు సమాచారం వెలువడింది.
బ్యారియర్ సరస్సుతో మరో వరద ముప్పు
మొదటి వరద తర్వాత ఇప్పుడు సంభావ్య రెండో వరదపై ఆందోళన పెరిగింది. ఎగువ ప్రాంతంలో శిథిలాల కారణంగా నదీ మార్గం మూసుకుపోవడంతో నీరు నిల్వ అవుతోంది. దీంతో బ్యారియర్ సరస్సు వంటి పరిస్థితి ఏర్పడింది.
చైనా అధికారులు తెలిపిన వివరాల ప్రకారం, ఈ సరస్సులో సుమారు 20 లక్షల ఘన మీటర్ల నీరు నిల్వ ఉంది. రాబోయే మూడు రోజుల్లో మరో 30 లక్షల ఘన మీటర్ల నీరు ఇందులోకి చేరే అవకాశం ఉంది. సహజంగా ఏర్పడిన అడ్డంకి తెగిపోతే నిల్వ ఉన్న నీరు ఒక్కసారిగా దిగువకు ప్రవహించి ఇప్పటికే ప్రభావిత ప్రాంతాల్లో మరో వరదకు కారణమయ్యే ప్రమాదం ఉంది.
దీంతో నదికి దిగువ ప్రాంతాల్లో నివసించే ప్రజలకు ముప్పు పూర్తిగా తొలగిపోలేదు. సహాయక చర్యలతో పాటు సంభావ్య రెండో విపత్తును ఎదుర్కొనేందుకు కూడా పరిపాలన సిద్ధం కావాల్సి వస్తోంది.
సహాయక, రక్షణ చర్యల్లో పెరిగిన సవాళ్లు
భారీ నష్టం కారణంగా రక్షణ బృందాలు ప్రభావిత ప్రాంతాలకు చేరుకోవడం కష్టంగా మారింది. రహదారులు దెబ్బతినడం, వంతెనలు కొట్టుకుపోవడంతో పలు ప్రాంతాల్లో భూభాగ మార్గాల్లో రాకపోకలు నిలిచిపోయాయి. దీంతో హెలికాప్టర్ల ద్వారా సహాయక సామగ్రిని తరలించడం, ప్రజలను సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలించడం కోసం ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి.
నేపాల్ ప్రధాని బాలేంద్ర షా ఆగస్టు 27న వరద ప్రభావిత నువాకోట్‌లోని బిదూర్ ప్రాంతాన్ని సందర్శించారు. స్థానిక పరిపాలన, భద్రతా సంస్థలు, ప్రజాప్రతినిధుల నుంచి నష్టం, సహాయక చర్యలపై ఆయన వివరాలు తెలుసుకున్నారు. నిరాశ్రయ కుటుంబాలకు తక్షణ సహాయం అందించాలని, మూసుకుపోయిన రహదారులను తెరవాలని, దెబ్బతిన్న మౌలిక సదుపాయాలను త్వరగా పునరుద్ధరించాలని ప్రధాని ఆదేశించారు.
ఆసుపత్రులు, సహాయక సేవలపై ఒత్తిడి
పెద్ద సంఖ్యలో గాయపడినవారు, నిరాశ్రయ కుటుంబాల కారణంగా స్థానిక ఆరోగ్య సేవలపై ఒత్తిడి పెరిగింది. మారుమూల ప్రాంతాలకు వైద్య సహాయం అందించడం కూడా కష్టంగా ఉంది. గాయపడిన వారికి చికిత్స అందించడం, గల్లంతైన వారి కోసం గాలించడం, సురక్షిత తరలింపు వంటి పనులను పరిపాలన ఒకేసారి చేపట్టాల్సి వస్తోంది.
ఈ విపత్తులో నీటితో పాటు భారీ శిథిలాలు, విరిగిన పర్వత ప్రాంతాలు, అస్థిరమైన వాలులు, మారుతున్న నదీ మార్గాలు కూడా రక్షణ సిబ్బందికి ప్రమాదాన్ని కలిగిస్తున్నాయి. దీంతో గాలింపు చర్యలు అత్యంత జాగ్రత్తగా కొనసాగుతున్నాయి.
హిమాలయాల్లో పెరుగుతున్న ప్రమాదంపై శాస్త్రవేత్తల హెచ్చరిక
హిమాలయాలు వేగంగా వేడెక్కుతున్నాయని, హిమానీనదాల అస్థిరత పెరుగుతోందని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. దీనివల్ల మంచు, రాళ్లు, నీటికి సంబంధించిన సమ్మిళిత విపత్తుల ముప్పు పెరగవచ్చని నిపుణులు పేర్కొన్నారు. హిమానీనదం విరగడం, శిథిలాలు ప్రవహించడం, నదీ మార్గం అడ్డంకికి గురికావడం, ఆకస్మిక వరద రావడం పరస్పరం అనుసంధానమైనందున ఈ ఘటనను సంక్లిష్ట లేదా కాంపౌండ్ విపత్తుగా నిపుణులు పరిగణిస్తున్నారు.
అయితే, ఇలాంటి ఒక ఘటనను కేవలం వాతావరణ మార్పుల ఫలితంగా పేర్కొనకుండా జాగ్రత్త వహించాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. అదే సమయంలో పెరుగుతున్న ఉష్ణోగ్రతలు హిమానీనదాలు, పర్వత వాలుల స్థిరత్వాన్ని ప్రభావితం చేయవచ్చన్న ఆందోళన కొనసాగుతోంది.
హిమాలయ ప్రాంతంలో గతంలోనూ ఇలాంటి ఘటనలు
నేపాల్–టిబెట్ సరిహద్దు, హిమాలయ ప్రాంతాల్లో గత సంవత్సరాల్లోనూ హిమానీనదాలకు సంబంధించిన వరదలు, శిథిలాల ప్రవాహం ఘటనలు చోటుచేసుకున్నాయి. జూలై 2025లో టిబెట్ నుంచి వచ్చిన వరద నేపాల్‌లోని రాసువా ప్రాంతంలో భారీ నష్టాన్ని కలిగించింది. పలువురు మరణించారు. ఈ నేపథ్యం ప్రస్తుత విపత్తు తర్వాత భవిష్యత్ ప్రమాదాలపై ఆందోళనను మరింత పెంచింది.
విపత్తు తర్వాత కేవలం సహాయం అందించడం సరిపోదని నిపుణులు పేర్కొన్నారు. ఎత్తైన ప్రాంతాల్లో హిమానీనదాలు, సరస్సులు, నదీ మార్గాలను పర్యవేక్షించేందుకు ఆధునిక సెన్సర్లు, ఉపగ్రహ ఆధారిత హెచ్చరిక వ్యవస్థలు, స్థానిక స్థాయిలో మెరుగైన విపత్తు సన్నద్ధత అవసరమని వారు తెలిపారు.
దెబ్బతిన్న వంతెనలు, రహదారులు ప్రధాన అడ్డంకి
వరదల్లో పలు ప్రధాన వంతెనలు, రహదారులు కొట్టుకుపోయాయి. దీంతో సహాయక సామగ్రిని తరలించడంతో పాటు గల్లంతైన వారి కోసం గాలింపు చర్యలు కూడా ప్రభావితమయ్యాయి. కొన్ని ప్రాంతాల్లో స్థానికులు అనేక కిలోమీటర్ల పొడవైన ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను ఉపయోగించాల్సి వస్తోంది.
మౌలిక సదుపాయాలకు జరిగిన నష్టం తక్షణ సహాయక చర్యలకు మాత్రమే అడ్డంకిగా కాకుండా ప్రాంతీయ వాణిజ్యం, పర్యాటకంపై కూడా ప్రభావం చూపే పరిస్థితిని సృష్టించింది. గ్యిరోంగ్ సరిహద్దు పోర్టు, నేపాల్–టిబెట్ అనుసంధాన మార్గం ఈ విషయంలో ప్రత్యేకంగా కీలకమైనవి.
కుటుంబాలు తమ వారి సమాచారం కోసం ఎదురుచూపు
నేపాల్, టిబెట్‌లోని పలు ప్రాంతాల్లో కమ్యూనికేషన్ వ్యవస్థ దెబ్బతినడంతో గల్లంతైన కుటుంబ సభ్యుల గురించి సమాచారం పొందడంలో కుటుంబాలకు ఆలస్యం అవుతోంది.
విదేశీ పౌరులు గల్లంతైనట్లు సమాచారం రావడంతో పలు దేశాల ప్రభుత్వాలు, రాయబార కార్యాలయాలు స్థానిక పరిపాలనతో సంప్రదింపులు జరుపుతున్నాయి. తమ కుటుంబ సభ్యులు సురక్షితంగా బయటపడినట్లు గాలింపు, రక్షణ చర్యల ద్వారా సమాచారం అందుతుందని కుటుంబాలు ఎదురుచూస్తున్నాయి.
రెండో వరద ముప్పుతో సవాళ్లు పెరిగాయి
మొదటి విపత్తు తర్వాత కూడా ప్రమాదం పూర్తిగా తొలగిపోలేదు. ఎగువ ప్రాంతంలో ఏర్పడిన బ్యారియర్ సరస్సు, నదిలో పేరుకుపోయిన శిథిలాల కారణంగా రాబోయే రోజుల్లో పరిస్థితి మరింత దిగజారే అవకాశం ఉందని అంచనా వేస్తున్నారు. అడ్డంకి తెగిపోతే భారీగా నీరు ఒక్కసారిగా దిగువ ప్రాంతాలను ప్రభావితం చేయవచ్చు.
దీంతో పరిపాలన ముందు రెండు ప్రధాన సవాళ్లు ఉన్నాయి. ఒకవైపు శిథిలాల్లో చిక్కుకున్న, గల్లంతైన వారిని గాలించాల్సి ఉండగా, మరోవైపు సంభావ్య రెండో వరద నుంచి జనావాసాలను రక్షించాల్సి ఉంది.
సహాయక, రక్షణ చర్యలు కొనసాగుతున్నాయి. పలు ప్రాంతాలకు రక్షణ బృందాలు ఇంకా పూర్తిగా చేరుకోలేకపోవడంతో మృతులు, గల్లంతైన వారి సంఖ్యలో మార్పు ఉండవచ్చు. ప్రాణాలతో ఉన్నవారిని గుర్తించడం, నిరాశ్రయ కుటుంబాలకు సహాయం అందించడం, సంభావ్య రెండో వరద నుంచి దిగువ ప్రాంతాలను రక్షించడం ప్రస్తుతం ప్రధాన ప్రాధాన్యతలుగా ఉన్నాయి.
