భారతీయ స్టాక్ మార్కెట్లు సాధారణంగా శనివారం, ఆదివారం వారాంతపు సెలవుల కారణంగా మూసివేయబడతాయి. దీంతో నేషనల్ స్టాక్ ఎక్స్చేంజ్ (NSE), బాంబే స్టాక్ ఎక్స్చేంజ్ (BSE)ల్లో ట్రేడింగ్ జరగదు. అయితే, 2026 ఆగస్టు 1 శనివారం అయినప్పటికీ మార్కెట్‌లో ట్రేడింగ్ కార్యకలాపాలు కొనసాగడంతో పెట్టుబడిదారులు, మార్కెట్ భాగస్వాముల్లో దీనిపై సందేహాలు వ్యక్తమయ్యాయి.
ఆ రోజు జరిగిన ట్రేడింగ్ సాధారణ లేదా వాస్తవ మార్కెట్ ట్రేడింగ్ కాదు. రాబోయే సాంకేతిక మార్పులను పరీక్షించేందుకు నిర్వహించిన ప్రత్యేక ‘మాక్ ట్రేడింగ్ సెషన్’ మాత్రమే.
ఈ సాధన లక్ష్యం ఈక్విటీ క్యాష్ సెగ్మెంట్‌లో అమలు చేయనున్న కొత్త ‘క్లోజింగ్ ఆక్షన్ సెషన్’ (Closing Auction Session-CAS) వ్యవస్థకు సంబంధించిన సన్నాహకాలను అంచనా వేయడం, అలాగే కొత్త విధానం అమల్లోకి వచ్చిన తర్వాత మార్కెట్ కార్యకలాపాల్లో ఎలాంటి సాంకేతిక అంతరాయం లేకుండా చూడడం.
నేషనల్ స్టాక్ ఎక్స్చేంజ్ ఇటీవల ఈక్విటీ క్యాష్ సెగ్మెంట్‌లో క్లోజింగ్ ఆక్షన్ సెషన్ (CAS)ను అమలు చేయనున్నట్లు ప్రకటించింది. ఈ వ్యవస్థ 2026 ఆగస్టు 3 నుంచి ప్రత్యక్ష ట్రేడింగ్ వాతావరణంలో అమల్లోకి రానుంది. క్లోజింగ్ ఆక్షన్ సెషన్ లక్ష్యం మార్కెట్ ముగిసే సమయంలో షేర్ల తుది ధర నిర్ణయ ప్రక్రియను మరింత పారదర్శకంగా, సమర్థవంతంగా చేయడం.
ఈ విధానం ద్వారా మార్కెట్ ముగిసే ముందు కొనుగోలుదారులు, విక్రేతల ఆర్డర్లను మరింత సమర్థంగా సరిపోల్చడం సాధ్యమవుతుంది. దీంతో తుది క్లోజింగ్ ధరను మరింత ఖచ్చితంగా నిర్ణయించవచ్చు. ప్రపంచ ఆర్థిక మార్కెట్లలో ఇటువంటి వ్యవస్థలు ఇప్పటికే అమలులో ఉండగా, మార్కెట్ సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచడంలో ఇవి కీలకంగా పరిగణించబడుతున్నాయి.
NSE విడుదల చేసిన సర్క్యులర్ ప్రకారం, CAS వ్యవస్థను విజయవంతంగా అమలు చేయడానికి ముందు సాంకేతిక పరీక్షలు నిర్వహించడం, మార్కెట్ భాగస్వాముల సన్నద్ధతను నిర్ధారించడం అవసరం. ఈ ఉద్దేశంతోనే 2026 ఆగస్టు 1న మాక్ ట్రేడింగ్ సెషన్ నిర్వహించారు. ఇందులో ఎక్స్చేంజ్‌లు, బ్రోకరేజ్ సంస్థలు, ట్రేడింగ్ సభ్యులు మరియు ఇతర మార్కెట్ భాగస్వాములు కొత్త ట్రేడింగ్ విధానాలు, సిస్టమ్ అప్‌గ్రేడ్‌లను పరీక్షించారు. ఈ ప్రక్రియ ద్వారా సంభవించే సాంకేతిక సమస్యలను ముందుగానే గుర్తించి పరిష్కరించేందుకు అవకాశం లభిస్తుంది. దీంతో వాస్తవ అమలు సమయంలో అంతరాయాల అవకాశాలు తగ్గుతాయి.
కొత్త వ్యవస్థ కింద సజావుగా కార్యకలాపాలు కొనసాగేందుకు అన్ని ట్రేడింగ్ సభ్యులు ఈ సాధనలో చురుకుగా పాల్గొనాలని ఎక్స్చేంజ్ సూచించింది.
మాక్ ట్రేడింగ్ అనేది వాస్తవ స్టాక్ మార్కెట్ ట్రేడింగ్‌కు సంబంధించిన సిమ్యులేటెడ్ లేదా పరీక్షా రూపం. ఇందులో పాల్గొనేవారు కొనుగోలు, విక్రయ ఆర్డర్లు నమోదు చేస్తారు. అయితే, ఈ లావాదేవీల్లో నిజమైన డబ్బు ఉపయోగించబడదు. దీని ప్రధాన ఉద్దేశ్యం ట్రేడింగ్ వ్యవస్థ, ఆర్డర్ ప్రాసెసింగ్, డేటా ప్రవాహం మరియు సాంకేతిక మౌలిక వసతులను పరీక్షించడం.
మాక్ ట్రేడింగ్‌లో జరిగే లావాదేవీలు పెట్టుబడిదారుల వాస్తవ పోర్ట్‌ఫోలియో లేదా ఆర్థిక పరిస్థితిపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపవు. దీనిని ఒక ‘డ్రై రన్’గా కూడా పరిగణిస్తారు. మొత్తం ప్రక్రియ నిజమైన మార్కెట్‌లా కనిపించినప్పటికీ ఇందులో ఎలాంటి ఆర్థిక ప్రమాదం ఉండదు.
భారతదేశంలో “మాక్ ట్రేడింగ్” అనే పదాన్ని రెండు వేర్వేరు సందర్భాల్లో ఉపయోగిస్తారు. మొదటిది, NSE, BSE వంటి ఎక్స్చేంజ్‌లు నిర్వహించే అధికారిక మాక్ ట్రేడింగ్ సెషన్‌లు. వీటి ఉద్దేశ్యం సాంకేతిక పరీక్షలు నిర్వహించడం, మార్కెట్ కార్యకలాపాలకు సన్నద్ధతను నిర్ధారించడం. వీటిలో ప్రధానంగా బ్రోకర్లు, ట్రేడింగ్ సభ్యులు, సంస్థాగత భాగస్వాములు పాల్గొంటారు.
రెండవది, రిటైల్ పెట్టుబడిదారులు మరియు కొత్త ట్రేడర్ల కోసం అందుబాటులో ఉండే వర్చువల్ లేదా పేపర్ ట్రేడింగ్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు. వీటిలో వినియోగదారులు నిజమైన డబ్బు పెట్టుబడి పెట్టకుండా ట్రేడింగ్ వ్యూహాలను అభ్యసించవచ్చు. ఈ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లు ప్రత్యక్ష మార్కెట్ డేటాను ఉపయోగించినప్పటికీ, ఎక్స్చేంజ్‌లు నిర్వహించే అధికారిక మాక్ ట్రేడింగ్ సాధనతో వీటికి ప్రత్యక్ష సంబంధం ఉండదు.
