భారతీయ స్టాక్ మార్కెట్‌లో పెట్టుబడులు పెట్టే వారికి శనివారం సాధారణంగా సెలవు రోజు. అయితే, 2026 జూలై 11న పరిస్థితి భిన్నంగా ఉంది. ఆ రోజు నేషనల్ స్టాక్ ఎక్స్చేంజ్ (NSE), బాంబే స్టాక్ ఎక్స్చేంజ్ (BSE) ప్రత్యేక మాక్ ట్రేడింగ్ సెషన్‌ను నిర్వహించాయి. ఇది సాధారణ ట్రేడింగ్ సెషన్ కాదు. ఎక్స్చేంజ్ ట్రేడింగ్ వ్యవస్థ, నెట్‌వర్క్ మౌలిక సదుపాయాలు మరియు డిజాస్టర్ రికవరీ (Disaster Recovery) వ్యవస్థను పరీక్షించేందుకు నిర్వహించిన సాంకేతిక సిమ్యులేషన్ (Simulation Exercise) మాత్రమే.
సాధారణంగా భారతీయ స్టాక్ మార్కెట్లు శనివారం, ఆదివారం మూసివేయబడతాయి. దీంతో శనివారం మార్కెట్ తెరుచుకోవడం పెట్టుబడిదారుల్లో ఆసక్తిని కలిగించింది. అయితే, ఈ ప్రత్యేక సెషన్‌లో ఎలాంటి పెట్టుబడిదారుడి నిజమైన నిధులను ఉపయోగించలేదు. అలాగే వాస్తవ షేర్ల కొనుగోలు లేదా విక్రయం కూడా జరగలేదు.
మాక్ ట్రేడింగ్ అనేది నియంత్రిత వాతావరణంలో నిర్వహించే సాంకేతిక పరీక్ష. ఇందులో ఎక్స్చేంజ్‌లు, ట్రేడింగ్ సభ్యులు, బ్రోకరేజ్ సంస్థలు మరియు సాంకేతిక సేవల సంస్థలు తమ వ్యవస్థల పనితీరును పరీక్షిస్తాయి. భవిష్యత్తులో సాంకేతిక లోపం, సైబర్ ఘటన లేదా ఇతర అత్యవసర పరిస్థితుల వల్ల ప్రధాన ట్రేడింగ్ వ్యవస్థ ప్రభావితమైతే, బ్యాకప్ (Business Continuity Plan/Disaster Recovery) వ్యవస్థ ఎలాంటి అంతరాయం లేకుండా మార్కెట్ కార్యకలాపాలను కొనసాగించగలదో నిర్ధారించడమే దీని ప్రధాన ఉద్దేశం. ఇటువంటి పరీక్షలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆర్థిక మార్కెట్లలో కూడా కాలానుగుణంగా నిర్వహించబడుతున్నాయి.
2026 జూలై 11న నిర్వహించిన ఈ ప్రత్యేక మాక్ ట్రేడింగ్ సెషన్‌లో ఈక్విటీ, ఈక్విటీ డెరివేటివ్స్, ఫ్యూచర్స్ అండ్ ఆప్షన్స్, కరెన్సీ డెరివేటివ్స్, కమోడిటీ డెరివేటివ్స్ మరియు ఎలక్ట్రానిక్ గోల్డ్ రిసీట్స్ (Electronic Gold Receipts – EGR) వంటి ప్రధాన మార్కెట్ విభాగాలు చేర్చబడ్డాయి. ఈ అన్ని విభాగాల్లో వ్యవస్థ పరీక్ష మరియు ప్రక్రియ ధృవీకరణ (Process Validation) కోసమే ట్రేడింగ్ కార్యకలాపాలను నిర్వహించారు.
NSE మరియు BSE వరుసగా 2026 జూలై 8 మరియు 9 తేదీల్లో ప్రత్యేక సర్క్యులర్లు జారీ చేసి ఈ మాక్ ట్రేడింగ్ సెషన్ గురించి మార్కెట్ భాగస్వాములకు ముందుగానే సమాచారం ఇచ్చాయి. ఈ పరీక్షను తమ ప్రాథమిక సైట్ మరియు బ్యాకప్ (BCP/DR) మౌలిక సదుపాయాలపై నిర్వహిస్తామని ఎక్స్చేంజ్‌లు స్పష్టం చేశాయి. NSE తన సర్క్యులర్‌లో ఈక్విటీ క్యాష్ సెగ్మెంట్‌లో క్లోజింగ్ ఆక్షన్ సెషన్ (Closing Auction Session – CAS) ప్రక్రియలను కూడా పరీక్షిస్తామని పేర్కొంది.
అదే సమయంలో, BSE ట్రేడింగ్ సభ్యులు, ముఖ్యంగా థర్డ్-పార్టీ ట్రేడింగ్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లను ఉపయోగించే భాగస్వాములు, వివిధ ట్రేడింగ్ పరిస్థితులు మరియు వ్యవస్థ పనితీరును పరీక్షించే అవకాశాన్ని వినియోగించుకోవాలని సూచించింది.
శనివారం నిర్వహించిన ఈ ప్రత్యేక సెషన్‌ను పలు దశలుగా విభజించారు. ఇందులో ప్రీ-ఓపెన్ కార్యకలాపాలు, ఆర్డర్ ఎంట్రీ, ట్రేడింగ్, సిస్టమ్ స్విచ్‌ఓవర్, రీ-లాగిన్ మరియు ఇతర సాంకేతిక పరీక్షలు ఉన్నాయి. సంబంధిత ఎక్స్చేంజ్‌లు ముందుగానే సమయ పట్టికను విడుదల చేశాయి. దాని ప్రకారం అన్ని ట్రేడింగ్ సభ్యులు తమ వ్యవస్థలను పరీక్షించాలని సూచించబడింది.
మాక్ ట్రేడింగ్ సమయంలో ఇచ్చిన అన్ని ఆర్డర్లు మరియు ట్రేడ్లు పరీక్షలో భాగమే. వాటికి వాస్తవ స్టాక్ మార్కెట్ లేదా పెట్టుబడిదారుల పోర్ట్‌ఫోలియోపై ఎలాంటి ఆర్థిక ప్రభావం ఉండదు. ఈ ప్రక్రియలో వాస్తవ షేర్ల బదిలీ, చెల్లింపులు లేదా సెటిల్‌మెంట్ జరగవు. అందువల్ల పెట్టుబడిదారుల నిధులు లేదా పెట్టుబడులకు ఎలాంటి ప్రమాదం ఉండదు.
మాక్ ట్రేడింగ్‌ను పేపర్ ట్రేడింగ్ లేదా వర్చువల్ ట్రేడింగ్ అని కూడా పిలుస్తారు. ఇది వాస్తవ డబ్బుకు బదులుగా వర్చువల్ నిధులను ఉపయోగించి ట్రేడింగ్ ప్రక్రియను అభ్యసించే సిమ్యులేటెడ్ ట్రేడింగ్ వాతావరణం. కొత్త పెట్టుబడిదారులు స్టాక్ మార్కెట్ పనితీరును అర్థం చేసుకోవడానికి, ట్రేడింగ్ వ్యూహాలను పరీక్షించడానికి మరియు ట్రేడింగ్ ప్లాట్‌ఫారమ్‌లను ఉపయోగించే అనుభవాన్ని పొందడానికి ఇది అవకాశం కల్పిస్తుంది. అదే సమయంలో బ్రోకరేజ్ సంస్థలు, ఎక్స్చేంజ్‌లు మరియు సంస్థాగత భాగస్వాములు తమ సాంకేతిక వ్యవస్థలు, రిస్క్ మేనేజ్‌మెంట్ ప్రక్రియలు మరియు ట్రేడింగ్ మౌలిక సదుపాయాల విశ్వసనీయతను పరీక్షించడానికి దీన్ని ఉపయోగిస్తారు.
