దేశంలో సరుకు రవాణాను సులభతరం చేయడంతో పాటు వాణిజ్య కార్యకలాపాలకు వేగం అందించేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం రోడ్డు, రైలు, ఇతర రవాణా మార్గాల మధ్య మెరుగైన సమన్వయం కోసం మల్టీమోడల్ లాజిస్టిక్స్ పార్కులను అభివృద్ధి చేస్తోంది. రోడ్డు రవాణా మరియు జాతీయ రహదారుల మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలో పనిచేస్తున్న నేషనల్ హైవే లాజిస్టిక్స్ మేనేజ్‌మెంట్ లిమిటెడ్ (NHLML) దేశవ్యాప్తంగా వివిధ ప్రాంతాల్లో ఈ పార్కులను అభివృద్ధి చేస్తోంది.
ఈ ప్రణాళికలో భాగంగా పాట్నా, నాసిక్, హైదరాబాద్‌లో మూడు కొత్త మల్టీమోడల్ లాజిస్టిక్స్ పార్కులను అభివృద్ధి చేసేందుకు సన్నాహాలు జరుగుతున్నాయి. ఈ మూడు ప్రాజెక్టులకు కలిపి సుమారు రూ.2,870 కోట్ల పెట్టుబడి అవసరమయ్యే అవకాశం ఉంది.
రోడ్డు, రైలు, ఇతర రవాణా మార్గాల మధ్య మెరుగైన సమన్వయం ద్వారా సరుకు రవాణాను సులభతరం చేయడం ఈ ప్రాజెక్టుల లక్ష్యం. దీనివల్ల ఎక్కువ దూరాలకు సరుకులను తరలించేందుకు పట్టే సమయం, లాజిస్టిక్స్‌కు సంబంధించిన ఖర్చులను తగ్గించేందుకు సహాయపడవచ్చు. ప్రాజెక్టులు పూర్తయిన తర్వాత సంబంధిత ప్రాంతాల్లో వాణిజ్య కార్యకలాపాలు, సరఫరా గొలుసు కూడా బలోపేతం అవుతాయని భావిస్తున్నారు.
పాట్నా, నాసిక్, హైదరాబాద్‌లో లాజిస్టిక్స్ పార్కులు
రోడ్డు రవాణా మరియు జాతీయ రహదారుల మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలో పనిచేస్తున్న నేషనల్ హైవే లాజిస్టిక్స్ మేనేజ్‌మెంట్ లిమిటెడ్ (NHLML) దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో మల్టీమోడల్ లాజిస్టిక్స్ పార్కులను అభివృద్ధి చేస్తోంది. ఇందులో భాగంగా పాట్నా, నాసిక్, హైదరాబాద్‌లో ప్రతిపాదించిన ప్రాజెక్టుల తుది నివేదికను సిద్ధం చేసి ప్రభుత్వ ఆమోదం కోసం పంపించారు.
ప్రతిపాదిత ప్రణాళిక ప్రకారం పాట్నాలో సుమారు రూ.870 కోట్ల వ్యయంతో 103 ఎకరాల భూమిలో లాజిస్టిక్స్ పార్కును అభివృద్ధి చేయనున్నారు. హైదరాబాద్‌లో సుమారు రూ.1,300 కోట్ల పెట్టుబడితో 156 ఎకరాల్లో పార్కును నిర్మించాలని ప్రతిపాదించారు. మూడు ప్రాజెక్టుల్లో విస్తీర్ణం పరంగా హైదరాబాద్ పార్కు అతిపెద్దదిగా ఉంటుంది.
నాసిక్‌లో ప్రతిపాదించిన మల్టీమోడల్ లాజిస్టిక్స్ పార్కుకు సుమారు రూ.700 కోట్లు ఖర్చవుతుందని అంచనా. ఈ ప్రాజెక్టును సుమారు 123 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో అభివృద్ధి చేయనున్నారు. ప్రభుత్వ ఆమోదం లభించిన తర్వాత ఈ ప్రాజెక్టులకు టెండర్ ప్రక్రియ ప్రారంభించవచ్చు. అనంతరం నిర్మాణ పనులను దశలవారీగా చేపట్టే ప్రణాళిక ఉంది.
మల్టీమోడల్ లాజిస్టిక్స్ పార్కుల నిర్మాణం
మల్టీమోడల్ లాజిస్టిక్స్ పార్కులు వివిధ రవాణా మార్గాలను ఒకే లాజిస్టిక్స్ నెట్‌వర్క్‌తో అనుసంధానించే కేంద్రాలుగా ఉంటాయి. దీనివల్ల సరుకులను ఒక రవాణా మార్గం నుంచి మరో మార్గానికి మార్చడం సులభమవుతుంది. భారత్‌లో రోడ్డు రవాణాతో పాటు రైల్వే నెట్‌వర్క్‌ను లాజిస్టిక్స్ వ్యవస్థతో అనుసంధానించడం సరుకు రవాణా ఖర్చును తగ్గించే దిశగా కీలకంగా పరిగణిస్తున్నారు.
ఇలాంటి పార్కుల్లో గిడ్డంగులు, సరుకుల వర్గీకరణ, ప్యాకేజింగ్, ట్రాన్స్‌షిప్‌మెంట్, ఇతర లాజిస్టిక్స్ సేవలకు సంబంధించిన సదుపాయాలను అభివృద్ధి చేయవచ్చు. ఈ కేంద్రాల ద్వారా పరిశ్రమలు, వ్యాపారులకు సరుకుల రవాణా కోసం మెరుగైన మౌలిక సదుపాయాలు అందుబాటులోకి వస్తాయని భావిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా తయారీ, వ్యవసాయం, ఈ-కామర్స్, ఇతర రంగాల సరఫరా గొలుసులకు దీనివల్ల ప్రయోజనం లభించవచ్చు.
ఢిల్లీ-ముంబై రైల్వే మార్గంలో సరుకు రవాణా సామర్థ్యం పెంపు
లాజిస్టిక్స్ పార్కులతో పాటు ఢిల్లీ-ముంబై రైల్వే మార్గం సామర్థ్యాన్ని పెంచే పనులు కూడా కొనసాగుతున్నాయి. ఈ మార్గంలో ప్రయాణికుల, సరుకు రైళ్ల పెరుగుతున్న రద్దీని దృష్టిలో ఉంచుకుని వడోదర-రత్లాం సెక్షన్ మధ్య మూడో, నాలుగో రైల్వే లైన్లను అభివృద్ధి చేయాలని ప్రణాళిక రూపొందించారు.
సుమారు 259 కిలోమీటర్ల పొడవైన ఈ ప్రాజెక్టును ప్రత్యేక రైల్వే ప్రాజెక్టుగా ముందుకు తీసుకెళ్లాలని రైల్వే మంత్రిత్వ శాఖ నిర్ణయించింది. దీనిని 2029 నాటికి పూర్తి చేయాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.
కొత్త రైల్వే లైన్లు నిర్మించిన తర్వాత ఈ మార్గంలో సరుకు రైళ్ల రాకపోకలకు అదనపు సామర్థ్యం అందుబాటులోకి వస్తుంది. ప్రాజెక్టు పూర్తయిన తర్వాత ఏడాదికి సుమారు 1.65 కోట్ల టన్నుల అదనపు సరుకు రవాణా సామర్థ్యం చేరుతుందని అంచనా.
