బంగ్లాదేశ్ మాజీ ప్రధాని షేక్ హసీనా BRICS శిఖరాగ్ర సమావేశానికి హాజరు కాకపోవడంపై నిర్ణయాన్ని విమర్శించారు. ఈ నిర్ణయంతో భారత్‌తో సంబంధాలను మెరుగుపరచుకునే అవకాశాన్ని కోల్పోయామని ఆమె అన్నారు. ప్రధాని తారిక్ రెహ్మాన్ సమావేశానికి హాజరు కాకపోవడంతో బంగ్లాదేశ్ దౌత్యపరమైన, ఆర్థిక సహకార అవకాశాలను ఉపయోగించుకోలేకపోయిందని ఆమె పేర్కొన్నారు.
వార్తా సంస్థ PTIకి ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో హసీనా మాట్లాడుతూ, రెండు దేశాల సంబంధాలు ఒక వ్యక్తి హాజరు లేదా రాజకీయ విభేదాల ఆధారంగా నిర్ణయించకూడదన్నారు. భారత్‌లో తన ఉనికి కారణంగా తారిక్ రెహ్మాన్ సమావేశంలో పాల్గొనకపోయి ఉంటే, అది బంగ్లాదేశ్‌కు దురదృష్టకరమని ఆమె అన్నారు.
అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం, BRICS శిఖరాగ్ర సమావేశం సెప్టెంబర్ 12, 13 తేదీల్లో న్యూఢిల్లీలో జరిగింది. ఈ సమావేశంలో పాల్గొనాలని భారత్ తారిక్ రెహ్మాన్‌ను ఆహ్వానించింది. అయితే ఆయన సమావేశానికి హాజరు కాలేదు.
BRICS సమావేశానికి దూరంగా ఉండటంపై షేక్ హసీనా వ్యాఖ్యలు
BRICS కేవలం రాజకీయ నాయకుల సమావేశం మాత్రమే కాదని, ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ మరియు అంతర్జాతీయ సహకారానికి సంబంధించిన ఒక ముఖ్యమైన వేదిక అని షేక్ హసీనా అన్నారు. ఇందులో పాల్గొనడం ద్వారా బంగ్లాదేశ్ ఇతర ఆర్థిక వ్యవస్థల అనుభవాల నుంచి నేర్చుకునే అవకాశం, కొత్త సహకార అవకాశాలను అన్వేషించే అవకాశం పొందేదని ఆమె పేర్కొన్నారు.
బాధ్యతాయుతమైన ప్రభుత్వ కర్తవ్యం ఇతర దేశాలతో చర్చలకు మార్గాలను తెరవడం, జాతీయ ప్రయోజనాలను ముందుకు తీసుకెళ్లడం అని ఆమె అన్నారు. దౌత్యపరమైన సంభాషణలకు దూరంగా ఉండటానికి బదులుగా, ఆర్థిక అభివృద్ధి మరియు అంతర్జాతీయ సంబంధాలను బలోపేతం చేసేందుకు ఇలాంటి వేదికలను ప్రభుత్వం ఉపయోగించుకోవాలని ఆమె సూచించారు.
భారత్-బంగ్లాదేశ్ సంబంధాలపై రాజకీయ, దౌత్యపరమైన చర్చలు కొనసాగుతున్న సమయంలో హసీనా ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు. అయితే, తారిక్ రెహ్మాన్ సమావేశానికి హాజరు కాకపోవడానికి గల అధికారిక కారణాలపై అందుబాటులో ఉన్న సమాచారంలో స్వతంత్ర ధృవీకరణ లేదు.
జియావుర్ రెహ్మాన్ భారత్ పర్యటనను ఉదాహరణగా ప్రస్తావించిన హసీనా
ఇంటర్వ్యూలో షేక్ హసీనా తన రాజకీయ చరిత్రను ప్రస్తావిస్తూ బంగ్లాదేశ్ అప్పటి అధ్యక్షుడు జియావుర్ రెహ్మాన్ భారత్ పర్యటనను ఉదాహరణగా పేర్కొన్నారు. జియావుర్ రెహ్మాన్ తారిక్ రెహ్మాన్ తండ్రి.
హసీనా ప్రకారం, 1979లో జియావుర్ రెహ్మాన్ భారత్‌కు వచ్చిన సమయంలో తాను ఢిల్లీలో నివసిస్తున్నారు. 1980లో జియావుర్ రెహ్మాన్ లండన్ పర్యటన సందర్భంగా కూడా తన ఉనికి ఆయన పర్యటనకు ఎలాంటి అడ్డంకి కలిగించలేదని ఆమె తెలిపారు.
వ్యక్తిగత లేదా రాజకీయ పరిస్థితులు రెండు దేశాల సంబంధాలపై ఆధిపత్యం చెలాయించకూడదని ఈ ఉదాహరణ ద్వారా హసీనా వాదించారు. ప్రభుత్వాలు విస్తృత జాతీయ ప్రయోజనాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని విదేశాంగ విధానానికి సంబంధించిన నిర్ణయాలు తీసుకోవాలని ఆమె అన్నారు.
హసీనా తన కుటుంబ చరిత్రను కూడా ప్రస్తావించారు. 1975 ఆగస్టు 15న తన తండ్రి, బంగ్లాదేశ్ వ్యవస్థాపకుడు షేక్ ముజిబుర్ రెహ్మాన్ సహా కుటుంబంలోని పలువురు సభ్యులు హత్యకు గురయ్యారని ఆమె చెప్పారు. నవంబర్ 3న ఢాకా సెంట్రల్ జైలులో నలుగురు ప్రముఖ నాయకుల హత్యను కూడా ఆమె ప్రస్తావించారు. జియావుర్ రెహ్మాన్ తప్పు మార్గంలో అధికారంలోకి వచ్చారని ఆమె ఆరోపించారు.
బంగ్లాదేశ్ పరిస్థితిపై హసీనా ఆందోళన
బంగ్లాదేశ్ తీవ్రమైన రాజకీయ, సంస్థాగత సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొంటోందని షేక్ హసీనా ఆరోపించారు. దేశంలో ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థ బలహీనపడిందని, ప్రతిపక్ష పార్టీలకు తమ అభిప్రాయాలను వెల్లడించేందుకు తగిన అవకాశాలు లభించడం లేదని ఆమె అన్నారు.
న్యాయవ్యవస్థ స్వతంత్రతపై కూడా ఆమె ప్రశ్నలు లేవనెత్తారు. రాజకీయ ప్రత్యర్థులను లక్ష్యంగా చేసుకునేందుకు న్యాయ సంస్థలను ఉపయోగిస్తున్నారని హసీనా ఆరోపించారు. మీడియా స్వేచ్ఛ తగ్గిందని, శాంతిభద్రతల పరిస్థితి దిగజారిందని, మైనారిటీలలో అభద్రతా భావం పెరిగిందని కూడా ఆమె పేర్కొన్నారు.
తీవ్రవాద శక్తులు తిరిగి చురుకుగా మారేందుకు అవకాశం లభించిందని మాజీ ప్రధాని ఆరోపించారు. అయితే, ఇవి ఆమె రాజకీయ అంచనాలు మరియు ఆరోపణలు మాత్రమే. ఈ వాదనలను ధృవీకరించే స్వతంత్ర ఆధారాలు లేదా సంబంధిత సంస్థల వాదన అందుబాటులో ఉన్న సమాచారంలో లేవు.
బంగ్లాదేశ్‌కు తిరిగి వెళ్లి ప్రజాస్వామ్యాన్ని పునరుద్ధరించాలని హసీనా ఆకాంక్ష
షేక్ హసీనా బంగ్లాదేశ్‌కు తిరిగి వెళ్లే నిర్దిష్ట తేదీని వెల్లడించలేదు. అయితే, దేశానికి తిరిగి వెళ్లి ప్రజాస్వామ్య పునరుద్ధరణ ప్రయత్నాల్లో పాల్గొనాలని కోరుకుంటున్నట్లు ఆమె తెలిపారు.
స్వేచ్ఛాయుత, నిష్పక్షపాత ఎన్నికల అవసరాన్ని ఆమె నొక్కిచెప్పారు. బంగ్లాదేశ్ ప్రజలకు తమకు నచ్చిన ప్రభుత్వాన్ని ఎన్నుకునే అవకాశం కల్పించాలని ఆమె అన్నారు. తన సాధ్యమైన తిరిగి రాకను ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థ పునరుద్ధరణ దిశగా ఒక ముఖ్యమైన చర్యగా హసీనా అభివర్ణించారు.
78 ఏళ్ల హసీనా 2024 ఆగస్టులో ప్రభుత్వ వ్యతిరేక భారీ ఆందోళనల అనంతరం అధికారాన్ని కోల్పోయారు. అనంతరం ఆమె బంగ్లాదేశ్‌ను విడిచి భారత్‌కు వచ్చారు. అప్పటి నుంచి భారత్‌లోనే ఉంటున్నారు.
మరణశిక్ష ఉన్నప్పటికీ తిరిగి వస్తానన్న హసీనా
బంగ్లాదేశ్‌కు తిరిగి వెళ్లడం తనకు ప్రమాదకరంగా ఉండవచ్చని ఇంటర్వ్యూలో హసీనా అంగీకరించారు. అక్కడి కోర్టు ఆమెకు మరణశిక్ష విధించింది. అయినప్పటికీ, తాను భయపడి వెనక్కి తగ్గబోనని ఆమె అన్నారు.
1975లో తన తల్లిదండ్రులు, సోదరులు, కుటుంబంలోని ఇతర సభ్యుల హత్యను ప్రస్తావిస్తూ, వ్యక్తిగత ఇబ్బందులు మరియు ప్రమాదాలు ఉన్నప్పటికీ ప్రజా జీవితంలో తన పాత్రను కొనసాగించానని ఆమె చెప్పారు. 1981లో బంగ్లాదేశ్‌కు తిరిగి రావడం, సైనిక పాలన సమయంలో ఎదురైన బెదిరింపులు, 2004 ఆగస్టు 21న జరిగిన గ్రెనేడ్ దాడిని కూడా ఆమె ప్రస్తావించారు.
తాను జైలు శిక్షను, రాజకీయ వేధింపులను ఎదుర్కొన్నానని హసీనా తెలిపారు. ప్రస్తుతం తన భద్రత కంటే బంగ్లాదేశ్ న్యాయవ్యవస్థ పరిస్థితిపైనే తనకు ఎక్కువ ఆందోళన ఉందని ఆమె అన్నారు.
మరణశిక్షను రాజకీయ ప్రతీకార చర్యగా ఆమె అభివర్ణించారు. ఒక వ్యక్తికి తన వాదనను వినిపించేందుకు తగిన అవకాశం ఇవ్వకుండా శిక్ష విధించడం న్యాయ సూత్రాలకు అనుగుణంగా ఉండదని ఆమె అన్నారు.
భారత్-బంగ్లాదేశ్ సంబంధాల్లో దౌత్యపరమైన సంభాషణ ప్రాధాన్యత
షేక్ హసీనా వ్యాఖ్యల్లో BRICS శిఖరాగ్ర సమావేశంలో పాల్గొనడం, భారత్‌తో సంబంధాలు, బంగ్లాదేశ్ అంతర్గత రాజకీయ పరిస్థితి ప్రధాన అంశాలుగా ఉన్నాయి. సమావేశానికి హాజరు కాకపోవడం బంగ్లాదేశ్ ప్రయోజనాలకు నష్టదాయకమని ఆమె పేర్కొంటూ, ప్రభుత్వం అంతర్జాతీయ సంభాషణకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలని కోరారు.
BRICS వంటి బహుపాక్షిక వేదికలు దేశాలకు ఆర్థిక సహకారం, వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు, ప్రపంచ సమస్యలపై చర్చించే అవకాశాలను అందిస్తాయి. అయితే, ఒక నిర్దిష్ట సమావేశానికి హాజరు కాకపోవడం వల్ల ఒక దేశానికి ఎంత నష్టం జరిగిందనే విషయాన్ని స్పష్టమైన దౌత్యపరమైన, ఆర్థిక ఆధారాల ఆధారంగానే అంచనా వేయాలి.
ప్రస్తుతం హసీనా వ్యాఖ్యలు భారత్-బంగ్లాదేశ్ సంబంధాలు, బంగ్లాదేశ్ రాజకీయ పరిస్థితిపై చర్చను మరోసారి ముందుకు తెచ్చాయి. ఈ అంశంపై తారిక్ రెహ్మాన్ ప్రభుత్వం స్పందన, సమావేశానికి హాజరు కాకపోవడానికి గల అధికారిక కారణాలు వెల్లడైతే పరిస్థితిని మరింత స్పష్టంగా అర్థం చేసుకోవచ్చు.
