భారతదేశపు తొలి ప్రైవేట్ అంతరిక్ష సంస్థ Skyroot Aerospace శనివారం, జూలై 18న భారతదేశపు తొలి ప్రైవేట్ ఆర్బిటల్ రాకెట్ Vikram-1ను విజయవంతంగా ప్రయోగించి చరిత్ర సృష్టించింది. ఈ రాకెట్‌ను ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని శ్రీహరికోట ప్రయోగ కేంద్రం నుంచి మధ్యాహ్నం 12:05 గంటలకు విజయవంతంగా ప్రయోగించారు.
2026 జూలై 18 భారత ప్రైవేట్ అంతరిక్ష రంగానికి చారిత్రాత్మక రోజుగా నిలిచింది. హైదరాబాద్‌కు చెందిన స్పేస్ స్టార్టప్ Skyroot Aerospace భారతదేశపు తొలి ప్రైవేట్ ఆర్బిటల్ రాకెట్ Vikram-1ను విజయవంతంగా ప్రయోగించింది. ఈ ప్రయోగాన్ని ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని శ్రీహరికోట ప్రయోగ కేంద్రం నుంచి నిర్వహించింది. ఈ మిషన్‌కు ‘Mission Aagaman’ అనే పేరు పెట్టారు.
Vikram-1 ప్రయోగం నిర్ణయించిన సమయానికి కొంత ఆలస్యంగా జరిగింది. ప్రారంభ షెడ్యూల్ ప్రకారం రాకెట్‌ను ఉదయం 11:30 గంటలకు ప్రయోగించాల్సి ఉండగా, చివరి దశలో కౌంట్‌డౌన్‌ను నిలిపివేశారు. అవసరమైన తనిఖీలు పూర్తయిన తర్వాత కౌంట్‌డౌన్‌ను మళ్లీ ప్రారంభించి మధ్యాహ్నం సుమారు 12:05 గంటలకు రాకెట్‌ను విజయవంతంగా ప్రయోగించారు. నివేదికల ప్రకారం, ప్రతికూల వాతావరణ పరిస్థితులు మరియు నావిగేషన్‌కు సంబంధించిన సవాళ్ల కారణంగా ప్రయోగం సుమారు 35 నిమిషాలు ఆలస్యమైంది.
Vikram-1 విజయవంతమైన ప్రయోగం భారతదేశంలో వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న ప్రైవేట్ అంతరిక్ష పరిశ్రమకు ఒక కీలక విజయంగా పరిగణించబడుతోంది. ఈ మిషన్ ద్వారా భారత ప్రైవేట్ సంస్థలు కేవలం స్పేస్ టెక్నాలజీ మరియు ఉపగ్రహాల తయారీకే పరిమితం కాకుండా, ఆర్బిటల్ లాంచ్ వాహనాల అభివృద్ధి దిశగా కూడా ముందుకు సాగుతున్నట్లు స్పష్టమైంది.
Skyroot Aerospace గతంలో 2022లో Vikram-S అనే సబ్-ఆర్బిటల్ రాకెట్‌ను విజయవంతంగా పరీక్షించింది. ఆ మిషన్ సుమారు 89.5 కిలోమీటర్ల ఎత్తుకు చేరుకుంది. ఇప్పుడు Vikram-1 ద్వారా సంస్థ ఆర్బిటల్ లాంచ్ సామర్థ్యాన్ని సాధించే దిశగా మరో కీలక ముందడుగు వేసింది.
ఈ మిషన్ ప్రారంభ విమాన ప్రయాణం సుమారు 16 నిమిషాల పాటు కొనసాగుతుందని తెలిపింది. ప్రణాళిక ప్రకారం Vikram-1ను దేశీయ మరియు అంతర్జాతీయ వినియోగదారుల వివిధ Payloadలను సుమారు 450 కిలోమీటర్ల ఎత్తులోని Low Earth Orbit (LEO)లో ప్రవేశపెట్టే విధంగా రూపకల్పన చేశారు. ఈ మిషన్ సుమారు 450×450 కిలోమీటర్ల వృత్తాకార కక్ష్యకు సంబంధించినది. Low Earth Orbitను వాణిజ్య, భూమి పరిశీలన, కమ్యూనికేషన్ మరియు వాతావరణ సంబంధిత ఉపగ్రహాల కోసం విస్తృతంగా ఉపయోగిస్తారు.
Vikram-1 రూపకల్పన చిన్న మరియు మధ్యస్థ పరిమాణంలోని ఉపగ్రహాలను అంతరిక్షంలోకి పంపే లక్ష్యంతో రూపొందించబడింది. దీంతో భవిష్యత్తులో ప్రైవేట్ సంస్థలు మరియు అంతర్జాతీయ వినియోగదారులకు భారతదేశం నుంచి ఉపగ్రహ ప్రయోగాలకు కొత్త అవకాశాలు లభించవచ్చు.
Vikram-1 ప్రధాన సాంకేతిక లక్షణాల్లో తేలికైన మరియు బలమైన Carbon Composite Structure ఒకటి. Carbon Fiber ఆధారిత ఈ నిర్మాణం సంప్రదాయ లోహ పదార్థాలతో పోలిస్తే తక్కువ బరువు కలిగి ఉండటంతో రాకెట్ మొత్తం బరువును తగ్గించి ఇంధన సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచడంలో సహాయపడుతుంది. ఈ రాకెట్‌ను మూడు Solid Fuel Stageలు మరియు ఒక Liquid Orbital Adjustment Module కలయికతో పనిచేసేలా రూపొందించారు.
ప్రారంభ దశల్లోని Solid Stageలు రాకెట్‌ను భూమి ఉపరితలం నుంచి పైకి తీసుకెళ్లి నిర్ణయించిన కక్ష్య వరకు చేర్చడంలో సహాయపడతాయి. అనంతరం Liquid Module కక్ష్యలో ఖచ్చితమైన స్థానాన్ని సాధించేందుకు అవసరమైన సర్దుబాట్లు చేయగలదు.
‘Mission Aagaman’ కేవలం శాస్త్రీయ మరియు సాంకేతిక Payloadలకే పరిమితం కాలేదు. ఈ మిషన్‌లో వివిధ సంస్థలు మరియు కంపెనీలకు చెందిన Payloadలను కూడా పంపించారు. వాటిలో Graha Space, Cosmoserv Space, Dcubed మరియు Skyroot సంస్థకు చెందిన In-house Scope Payload కూడా ఉన్నట్లు తెలిపారు.
ఈ మిషన్‌లో కళాత్మక Payload కూడా ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలిచింది. రాకెట్ ద్వారా 18 క్యారెట్ల బంగారంతో తయారు చేసిన కొన్ని కళాఖండాలను కూడా అంతరిక్షంలోకి పంపించారు. వాటిలో ‘Cosmic Bloom’ అనే Micro-Art Piece కూడా ఉందని తెలిపారు. అదనంగా, 18 క్యారెట్ల బంగారంతో తయారు చేసిన ఒక చిన్న రాకెట్‌పై భారత విజ్ఞానశాస్త్రం మరియు అంతరిక్ష కార్యక్రమానికి సంబంధించిన ప్రముఖులు Sir C. V. Raman, Dr. Vikram Sarabhai మరియు Dr. A. P. J. Abdul Kalam వారి సూక్ష్మ ప్రతిరూపాలను చెక్కారు.
