అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ బోయింగ్ విమానాల కొనుగోలు నిర్ణయంపై బంగ్లాదేశ్ ప్రధానమంత్రి తారిక్ రహ్మాన్‌కు ధన్యవాదాలు తెలిపారు. బంగ్లాదేశ్ 25 బోయింగ్ విమానాలను కొనుగోలు చేసేందుకు సిద్ధమవుతోంది. ప్రతిపాదిత ఒప్పందం ఇరు దేశాల వాణిజ్య సంబంధాలు, అమెరికా ఎగుమతులకు సంబంధించిన కీలక లావాదేవీగా పరిగణించబడుతోంది.
బోయింగ్ కొనుగోలు నిర్ణయాన్ని ట్రంప్ ప్రశంసించారు
అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ బంగ్లాదేశ్ ప్రధానమంత్రి తారిక్ రహ్మాన్‌కు లేఖ రాసి బోయింగ్ విమానాల కొనుగోలు నిర్ణయాన్ని ప్రశంసించారు. ఆగస్టు 31న రాసిన లేఖలో బంగ్లాదేశ్ విమానాల కొనుగోలు నిర్ణయం తీసుకున్నందుకు ట్రంప్ ధన్యవాదాలు తెలిపారు. బోయింగ్ బంగ్లాదేశ్‌ను నిరాశపరచదని ఆయన విశ్వాసం వ్యక్తం చేశారు. ప్రధానమంత్రి రహ్మాన్‌ను కలవాలని కూడా ఆయన ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు.
అమెరికా, బంగ్లాదేశ్ మధ్య వాణిజ్య సంబంధాలను బలోపేతం చేసే ప్రయత్నాలు కొనసాగుతున్న సమయంలో ఈ పరిణామం చోటుచేసుకుంది. ప్రతిపాదిత బోయింగ్ ఒప్పందాన్ని ఇరు దేశాల మధ్య పెరుగుతున్న ఆర్థిక సహకారం, వాణిజ్య సమతుల్యతతో కూడా అనుసంధానిస్తున్నారు.
25 బోయింగ్ విమానాల కొనుగోలుకు బంగ్లాదేశ్ సిద్ధం
బంగ్లాదేశ్ వద్ద ప్రస్తుతం 14 బోయింగ్ విమానాలు ఉన్నట్లు సమాచారం. 2026 ఏప్రిల్‌లో కూడా దేశం 14 కొత్త బోయింగ్ విమానాలకు ఆర్డర్ ఇచ్చింది. దీంతో ఇప్పుడు మరో 25 విమానాల కొనుగోలు అవకాశంపై చర్చలు వేగం పుంజుకున్నాయి.
అమెరికా రాయబారి సెర్జియో గోర్ ఆగస్టు 30న ట్రంప్, రహ్మాన్ మధ్య బోయింగ్ విమానాలకు సంబంధించి ఒక పెద్ద ఒప్పందంపై అంగీకారం కుదిరిందని తెలిపారు. ప్రతిపాదిత కొనుగోలు బంగ్లాదేశ్ జాతీయ విమానయాన సంస్థ విమానాల సముదాయాన్ని ఆధునీకరించడంతో పాటు భవిష్యత్తులో అంతర్జాతీయ విమాన సేవల సామర్థ్యాన్ని పెంచేందుకు సహాయపడవచ్చు.
బంగ్లాదేశ్‌లో విమానయాన రంగానికి డిమాండ్ పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో కొత్త విమానాల అవసరం కూడా పెరుగుతోంది. దీర్ఘదూర విమానాల కోసం ఆధునిక, ఇంధన సామర్థ్యం కలిగిన విమానాలు ఎయిర్‌లైన్ నిర్వహణ వ్యయాన్ని నియంత్రించడంలో సహాయపడవచ్చు.
అమెరికా టారిఫ్‌లతోనూ బోయింగ్ ఒప్పందానికి సంబంధం
బంగ్లాదేశ్ బోయింగ్ విమానాల కొనుగోలు నిర్ణయాన్ని కేవలం విమానయాన రంగానికి సంబంధించిన వాణిజ్య నిర్ణయంగా మాత్రమే పరిగణించడం లేదు. అమెరికాతో వాణిజ్య సంబంధాలను మెరుగుపరిచే ప్రయత్నం కూడా దీనికి ముఖ్యమైన అంశంగా ఉంది.
బంగ్లాదేశ్ ఉత్పత్తులపై అమెరికా 37 శాతం వరకు టారిఫ్‌లు విధించే అవకాశం ఉన్నట్లు సమాచారం వెలువడిన తర్వాత, అమెరికా నుంచి తన కొనుగోళ్లను పెంచడంపై ఢాకా దృష్టి పెట్టింది. ఈ విస్తృత వాణిజ్య వ్యూహంలో భాగంగా అమెరికా ఉత్పత్తులు, ముఖ్యంగా బోయింగ్ విమానాల కొనుగోలుకు ప్రాధాన్యత లభించింది.
బంగ్లాదేశ్ అమెరికా నుంచి భారీ స్థాయిలో విమానాలను కొనుగోలు చేయాలన్న ప్రణాళికను అమెరికా వాణిజ్య లోటును తగ్గించాలన్న వాషింగ్టన్ విధానానికి అనుగుణంగా కూడా చూస్తున్నారు. అయితే, ఏదైనా వాణిజ్య ఒప్పందంలో టారిఫ్‌లు, విమానాల కొనుగోలు మధ్య ఉన్న వాస్తవ నిబంధనలను అధికారిక పత్రాల ఆధారంగానే తుది నిర్ణయంగా అర్థం చేసుకోవచ్చు.
14 విమానాల ఒప్పందం విలువ సుమారు 3.7 బిలియన్ డాలర్లు
బంగ్లాదేశ్ గతంలో ఇచ్చిన 14 విమానాల ఆర్డర్ అంచనా విలువ సుమారు 3.7 బిలియన్ డాలర్లుగా పేర్కొనబడింది. ప్రతిపాదిత ఆర్డర్‌లో ఎనిమిది బోయింగ్ 787-10, రెండు బోయింగ్ 787-9, నాలుగు బోయింగ్ 737-8 MAX విమానాలు ఉన్నాయి.
ఈ విమానాల డెలివరీ దశలవారీగా జరిగే అవకాశం ఉంది. అందుబాటులో ఉన్న సమాచారం ప్రకారం తొలి విమానం నవంబర్ 2031లో అందే అవకాశం ఉంది.
ఈ ఒప్పందానికి ఆర్థిక సహకారంలో అమెరికా ఎక్స్‌పోర్ట్-ఇంపోర్ట్ బ్యాంక్ పాత్ర కూడా కీలకంగా ఉండవచ్చు. బ్యాంక్ రుణ ఏర్పాటులో సహాయం చేస్తుంది. బంగ్లాదేశ్ ప్రభుత్వం రుణానికి హామీ ఇవ్వనుంది. దీంతో బంగ్లాదేశ్‌కు భారీ విమాన కొనుగోలు ఒప్పందం ఆర్థిక నిర్వహణ సులభతరం కావచ్చు.
ట్రంప్ రెండో పదవీకాలంలో బోయింగ్‌కు భారీ ఆర్డర్లు
ట్రంప్ రెండో పదవీకాలంలో బోయింగ్‌కు పలు దేశాల నుంచి భారీ విమాన కొనుగోలు ఒప్పందాల ప్రకటనలు వచ్చాయి. వీటిలో సౌదీ అరేబియా, ఖతార్, ఇండోనేషియా, జపాన్, చైనా, దక్షిణ కొరియా ఉన్నాయి.
సౌదీ అరేబియాలో మే 2025లో ట్రంప్ పర్యటన సందర్భంగా సౌదీ కంపెనీ అవిలీస్ బోయింగ్‌కు 20 విమానాల ఖచ్చితమైన ఆర్డర్ ఇచ్చింది. మరో 10 విమానాలను కొనుగోలు చేసేందుకు ఆప్షన్‌ను కూడా కంపెనీ ఉంచుకుంది.
ఖతార్‌లో మే 2025లో ఖతార్ ఎయిర్‌వేస్, బోయింగ్ మధ్య 210 విమానాల వరకు కొనుగోలు ఒప్పందం వెలుగులోకి వచ్చింది. దీనిని అమెరికా-ఖతార్ విస్తృత ఆర్థిక సహకారంలో భాగంగా పేర్కొన్నారు.
ఇండోనేషియా జూలై 2025లో అమెరికా నుంచి 50 బోయింగ్ విమానాలను కొనుగోలు చేయనున్నట్లు హామీ ఇచ్చింది. ఇరు దేశాల మధ్య వాణిజ్య అవగాహన సమయంలో ఈ ప్రకటన వెలువడింది.
జపాన్ జూలై 2025లో అమెరికాతో కుదిరిన వాణిజ్య ఒప్పందంలో భాగంగా 100 విమానాలను కొనుగోలు చేయనున్నట్లు తెలిపింది. ఇందులో బోయింగ్ విమానాలు కూడా ఉన్నాయి.
చైనాకు సంబంధించి మే 2026లో ట్రంప్, ఆ దేశం సుమారు 200 బోయింగ్ విమానాలను కొనుగోలు చేసేందుకు సిద్ధమవుతోందని పేర్కొన్నారు. అనంతరం బోయింగ్ నుంచి కూడా దీనిపై ధృవీకరణకు సంబంధించిన సమాచారం వెలువడింది.
దక్షిణ కొరియా ఆగస్టు 2025లో 103 బోయింగ్ విమానాలను కొనుగోలు చేయనున్నట్లు ప్రకటించింది. అనంతరం అమెరికా, దక్షిణ కొరియా మధ్య టారిఫ్‌లకు సంబంధించిన ఏర్పాటులో కూడా మార్పు జరిగింది.
బోయింగ్ ఒప్పందాలకు ట్రంప్ ప్రాధాన్యత ఇవ్వడానికి కారణం
బోయింగ్ అమెరికాలోని ప్రముఖ వాణిజ్య విమానాల తయారీ సంస్థల్లో ఒకటి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా దాని అతిపెద్ద పోటీదారు యూరోపియన్ విమాన తయారీ సంస్థ ఎయిర్‌బస్. భారీ ప్రయాణికుల విమానాలకు సంబంధించిన అంతర్జాతీయ ఒప్పందాలు అమెరికా ఎగుమతి గణాంకాలపై గణనీయమైన ప్రభావాన్ని చూపవచ్చు.
అమెరికా వాణిజ్య లోటును తగ్గించడం, విదేశీ దేశాలు అమెరికా వస్తువులను కొనుగోలు చేసేలా ప్రోత్సహించడం ట్రంప్ వాణిజ్య విధానంలోని ప్రధాన అంశాలుగా ఉన్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో భారీ విమాన ఒప్పందాలు ఆయనకు ప్రత్యేకంగా ముఖ్యమైనవి. ఒక వాణిజ్య విమానం ధరే కోట్ల డాలర్లకు చేరుకోవచ్చు.
ఒక దేశం డజన్ల కొద్దీ లేదా వందల కొద్దీ విమానాలకు ఆర్డర్ ఇచ్చినప్పుడు అమెరికా ఎగుమతుల విలువ బిలియన్ డాలర్లకు చేరవచ్చు. అదనంగా విమాన తయారీ కర్మాగారాలు, ఇంజినీరింగ్, సరఫరా గొలుసు, ఇతర పారిశ్రామిక రంగాల్లో ఉపాధి, ఆర్థిక కార్యకలాపాలు కూడా పెరగవచ్చు.
దక్షిణ కొరియా 103 విమానాల ఒప్పందం విషయంలో, ఈ ఒప్పందం విలువ సుమారు 36.2 బిలియన్ డాలర్లు అని వైట్ హౌస్ తెలిపింది. దీని ద్వారా అమెరికాలో సుమారు 1.35 లక్షల ఉద్యోగాలకు మద్దతు లభించవచ్చని కూడా వైట్ హౌస్ పేర్కొంది.
బంగ్లాదేశ్-అమెరికా సంబంధాలకు ఒప్పందం ప్రాధాన్యత
బంగ్లాదేశ్, అమెరికా మధ్య వాణిజ్య సంబంధాలు ఇప్పటికే ముఖ్యమైనవిగా ఉన్నాయి. బంగ్లాదేశ్ అమెరికాకు పెద్ద మొత్తంలో వస్త్రాలు, రెడీమేడ్ గార్మెంట్ ఉత్పత్తులను ఎగుమతి చేస్తుంది. అమెరికా నుంచి బంగ్లాదేశ్ దిగుమతి చేసుకునే వస్తువుల్లో విమానాలు, యంత్రాలు, ఇతర పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు ఉన్నాయి.
బోయింగ్ విమానాల కొనుగోలు ఈ వాణిజ్య సంబంధంలో ఒక పెద్ద అమెరికా ఎగుమతి ఒప్పందాన్ని జోడించవచ్చు. ఢాకాకు దీని ప్రయోజనం ఆధునిక విమానాల సముదాయంగా ఉండవచ్చు. వాషింగ్టన్‌కు ఇది అమెరికా పరిశ్రమ, ఎగుమతులను ప్రోత్సహించే ఒప్పందంగా మారవచ్చు.
అయితే, ప్రతిపాదిత 25 విమానాల కొనుగోలుకు సంబంధించిన తుది వివరాలు, ధర, డెలివరీ సమయం, ఆర్థిక నిబంధనలు అధికారిక ఒప్పందం ఆధారంగానే నిర్ధారించబడతాయి. ప్రస్తుతం ట్రంప్ లేఖ ఇరు దేశాల మధ్య విమానాల కొనుగోలుపై ఉన్నత స్థాయిలో చర్చలు, ఆసక్తి కొనసాగుతున్నట్లు సూచిస్తోంది.
రానున్న కాలంలో ఈ ఒప్పందం బంగ్లాదేశ్ విమానయాన సామర్థ్యాన్ని పెంచడంతో పాటు అమెరికా-బంగ్లాదేశ్ వాణిజ్య సంబంధాల్లో కూడా పాత్ర పోషించవచ్చు.
