అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్, చైనా అధ్యక్షుడు షీ జిన్పింగ్ మధ్య గురువారం వైట్ హౌస్లో ద్వైపాక్షిక సమావేశం జరిగింది. సమావేశానికి ముందు ట్రంప్ వైట్ హౌస్లో షీ జిన్పింగ్కు అధికారిక స్వాగతం పలికారు. ప్రపంచంలోని రెండు అతిపెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థలైన అమెరికా, చైనాల మధ్య వాణిజ్యం, కృత్రిమ మేధస్సు (AI), సెమీకండక్టర్లు, అరుదైన ఖనిజాలు, తైవాన్, ఇరాన్ వంటి అంశాలపై విభేదాలు కొనసాగుతున్న సమయంలో ఈ సమావేశం జరిగింది.
సమావేశంలో అమెరికా-చైనా సంబంధాలను ఘర్షణకు బదులుగా సహకారం దిశగా తీసుకెళ్లాలని షీ జిన్పింగ్ సందేశం ఇచ్చారు. ఇరు దేశాల మధ్య ‘రేస్ ఉండాలి, రెజ్లింగ్ కాదు’ అంటే పోటీ ఉండాలి కానీ ఒక పక్షం గెలిచి మరో పక్షం ఓడిపోయే తరహా పోరాటం ఉండకూడదని ఆయన అన్నారు.
సమావేశం బాగా జరిగిందని ట్రంప్ పేర్కొంటూ, ఇరు దేశాల సంబంధాలపై సానుకూల సంకేతాలు ఇచ్చారు. 2025లో కుదిరిన వాణిజ్య అవగాహనను ముందుకు తీసుకెళ్లేందుకు, విస్తృత ఉద్రిక్తతలను నియంత్రించేందుకు ఇరు పక్షాలు ప్రయత్నిస్తున్న సమయంలో ఈ భేటీ జరిగింది.
ఘర్షణకు బదులుగా పోటీకి ప్రాధాన్యత ఇచ్చిన షీ జిన్పింగ్
అమెరికా, చైనా మధ్య సహకారం ప్రాధాన్యతను షీ జిన్పింగ్ సమావేశంలో నొక్కిచెప్పారు. ఇరు దేశాలు కలిసి పనిచేయడం రెండు పక్షాలకు ప్రయోజనకరమని, ఘర్షణ ఇరు దేశాల ప్రయోజనాలకు నష్టం కలిగించవచ్చని ఆయన పేర్కొన్నారు.
‘రేస్ ఉండాలి, రెజ్లింగ్ కాదు’ అనే ఆయన సందేశం అమెరికా-చైనా సంబంధాల్లో వ్యూహాత్మక పోటీకి, బహిరంగ ఘర్షణకు మధ్య ఉన్న తేడాను సూచించింది. సాంకేతికత, వాణిజ్యం, ప్రపంచ ప్రభావం వంటి రంగాల్లో ఇరు దేశాలు పోటీ పడుతున్నప్పటికీ, ఆర్థిక సంబంధాలను స్థిరంగా ఉంచేందుకు కూడా ప్రయత్నిస్తున్నాయి.
షీ అమెరికా పర్యటన సెప్టెంబర్ 23 నుంచి 25 వరకు నిర్ణయించబడింది. ఆరు నెలల వ్యవధిలో ట్రంప్, షీ మధ్య జరిగిన రెండో ముఖాముఖి సమావేశం ఇది. ఇరు దేశాల మధ్య సంభాషణను పెంచడం, విభేదాలను నిర్వహించేందుకు ప్రయత్నించడంగా ఈ పర్యటనను చైనా విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ పేర్కొంది.
జాయింట్ బేస్ ఆండ్రూస్లో షీ జిన్పింగ్కు ట్రంప్ స్వాగతం
షీ జిన్పింగ్ గురువారం అమెరికాకు చేరుకున్నారు. అనంతరం మేరీల్యాండ్లోని జాయింట్ బేస్ ఆండ్రూస్కు వెళ్లిన ట్రంప్ ఆయనకు స్వాగతం పలికారు. ట్రంప్తో పాటు ఫస్ట్ లేడీ మెలానియా ట్రంప్ కూడా ఉన్నారు. షీ జిన్పింగ్తో ఆయన భార్య పెంగ్ లియువాన్ అమెరికాకు వచ్చారు.
ఆ తర్వాత వైట్ హౌస్లో షీ జిన్పింగ్కు అధికారిక స్వాగతం లభించింది. ఇరు నేతలు ఓవల్ ఆఫీస్లో సమావేశమై, అనంతరం ఇరు దేశాలకు సంబంధించిన విస్తృత అంశాలపై చర్చించారు.
గత కొన్ని సంవత్సరాల్లో వాణిజ్యం, సాంకేతిక ఆంక్షల నుంచి వ్యూహాత్మక, భద్రతా అంశాల వరకు పలు రంగాల్లో అమెరికా, చైనా మధ్య విభేదాలు కొనసాగుతున్న నేపథ్యంలో షీ పర్యటన ఇరు దేశాల సంబంధాల్లో ఒక దౌత్యపరమైన పరిణామంగా నిలిచింది.
11 ఏళ్ల తర్వాత వైట్ హౌస్కు వచ్చిన షీ జిన్పింగ్
షీ జిన్పింగ్ సుమారు 11 ఏళ్ల తర్వాత వైట్ హౌస్కు వచ్చారు. అంతకుముందు 2015లో అప్పటి అమెరికా అధ్యక్షుడు బరాక్ ఒబామా హయాంలో ఆయన వైట్ హౌస్ను సందర్శించారు.
2015లో అమెరికా, చైనా మధ్య వాతావరణ మార్పులు, వాణిజ్యం, సైబర్ భద్రత, ఆర్థిక సహకారం వంటి అంశాలు ప్రధానంగా ఉండేవి. ప్రస్తుతం ఇరు దేశాల సంబంధాల అజెండా AI, సెమీకండక్టర్లు, అధునాతన కంప్యూటింగ్, అరుదైన ఖనిజాలు, వాణిజ్యం, వ్యూహాత్మక సాంకేతికత వంటి అంశాలకు విస్తరించింది. తైవాన్, ప్రపంచ భద్రతకు సంబంధించిన అంశాలు కూడా ఇరు దేశాల సంబంధాలను ప్రభావితం చేస్తున్నాయి.
వాణిజ్య ఉద్రిక్తతల మధ్య ఆర్థిక అంశాలపై చర్చ
ట్రంప్ ప్రభుత్వం, చైనా మధ్య వాణిజ్య ఉద్రిక్తతలు ఈ సమావేశానికి ప్రధాన నేపథ్య అంశాల్లో ఒకటిగా ఉన్నాయి. చైనాతో వాణిజ్య అసమతుల్యత, చైనా ఉత్పత్తులు, వ్యూహాత్మక పరిశ్రమలకు సంబంధించిన విధానాలపై అమెరికా చాలాకాలంగా ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతోంది. మరోవైపు, అమెరికా టారిఫ్లు, సాంకేతిక ఆంక్షలను చైనా వ్యతిరేకిస్తోంది.
వాణిజ్య ఉద్రిక్తతలను నియంత్రించేందుకు ఇరు దేశాలు ఒప్పందాలు, తాత్కాలిక ఏర్పాట్లను ఉపయోగించాయి. ఈ ఏర్పాట్లను కొనసాగించడం, వాణిజ్య ఘర్షణ మళ్లీ తీవ్రం కాకుండా చూడటం ప్రస్తుత చర్చల లక్ష్యాల్లో ఒకటి. Reuters ప్రకారం, 2025లో ఏర్పడిన వాణిజ్య వ్యవస్థను కొనసాగించడం ఇరు నేతల ముందున్న ప్రధాన సవాళ్లలో ఒకటి.
వాణిజ్యంతో పాటు అరుదైన ఖనిజాలు, అమెరికా సాంకేతికత, చిప్స్, వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు, మార్కెట్ ప్రాప్యత కూడా విస్తృత ఆర్థిక సంబంధాల్లో కీలక అంశాలుగా ఉన్నాయి.
AI రంగంలో అమెరికా-చైనా పోటీ
కృత్రిమ మేధస్సు అమెరికా, చైనా మధ్య అభివృద్ధి చెందుతున్న వ్యూహాత్మక పోటీలో కీలక రంగంగా మారింది.
అధునాతన AI చిప్స్, అత్యాధునిక సాంకేతికత చైనాకు చేరకుండా అమెరికా ఎగుమతి నియంత్రణలను అమలు చేస్తోంది. ఈ ఆంక్షలను చైనా వ్యతిరేకిస్తూ, దేశీయ సాంకేతిక సామర్థ్యాన్ని అభివృద్ధి చేయడంపై దృష్టి పెడుతోంది.
సమావేశానికి ముందు వచ్చిన నివేదికల్లో కూడా AIని ట్రంప్-షీ చర్చల్లో ప్రధాన అంశాల్లో ఒకటిగా పేర్కొన్నారు.
AI విషయంలో ఇరు దేశాల పోటీ కేవలం వ్యాపారానికి పరిమితం కాలేదు. కంప్యూటింగ్ సామర్థ్యం, చిప్ తయారీ, డేటా, సైబర్ భద్రత, భవిష్యత్ సాంకేతిక ప్రమాణాలపై ప్రభావం వంటి అంశాలు కూడా ఇందులో ఉన్నాయి. అయితే, ప్రస్తుత సమావేశం నుంచి ఇలాంటి విస్తృత ఒప్పందం ఏదీ నిర్ధారించబడలేదు.
తైవాన్, ఇరాన్ అంశాలపై విభేదాలు కొనసాగుతున్నాయి
అమెరికా-చైనా సంబంధాల్లో తైవాన్ అత్యంత సున్నితమైన భద్రతా అంశాల్లో ఒకటి. తైవాన్ను తన భూభాగంలో భాగంగా చైనా పరిగణిస్తుంది. మరోవైపు, అమెరికా తైవాన్తో భద్రతా సంబంధాలను కొనసాగిస్తూ, దానికి సైనిక సహాయాన్ని అందిస్తోంది.
తైవాన్ విషయంలో అమెరికా, చైనా మధ్య వ్యూహాత్మక పోటీ చాలాకాలంగా కొనసాగుతోంది. ట్రంప్-షీ సమావేశం నేపథ్యంలో కూడా తైవాన్ కీలక అంశాల్లో ఒకటిగా ఉంది.
మరో అంశం ఇరాన్. ఇరాన్ విషయంలో అమెరికా, చైనా విధానాల్లో తేడాలు ఉన్నాయి. ఇరాన్పై ఆర్థిక, రాజకీయ ఒత్తిడిని కొనసాగించేందుకు అమెరికా ప్రయత్నిస్తోంది. మరోవైపు, చైనాకు ఇరాన్తో ఆర్థిక, ఇంధన సంబంధాలు ఉన్నాయి.
అమెరికా-ఇరాన్ యుద్ధం, మధ్యప్రాచ్య పరిస్థితులు ఈ అంశాన్ని మరింత ప్రాధాన్యత కలిగినదిగా మార్చాయి. ట్రంప్-షీ చర్చలకు ముందు వచ్చిన నివేదికల్లో కూడా ఇరాన్ సమావేశం సాధ్యమైన అజెండాలో ఉన్నట్లు పేర్కొన్నారు.
వైట్ హౌస్లో మీడియా యాక్సెస్పై వివాదం
ట్రంప్-షీ సమావేశం జరిగిన రోజున వైట్ హౌస్లో మీడియా యాక్సెస్కు సంబంధించి మరో వివాదం తలెత్తింది.
CNN, MS NOW, Politicoకు చెందిన జర్నలిస్టులకు వైట్ హౌస్ ప్రెస్ యాక్సెస్ను పునరుద్ధరించాలని ఒక ఫెడరల్ న్యాయమూర్తి ఆదేశించారు. అయినప్పటికీ గురువారం ఉదయం కొంతమంది జర్నలిస్టులను ప్రాంగణంలోకి అనుమతించలేదు. దీంతో మూడు మీడియా సంస్థలు కోర్టులో అత్యవసర విచారణ కోరాయి.
CNN రిపోర్టింగ్ ప్రకారం, జర్నలిస్టుల ప్రెస్ బ్యాడ్జ్లను వెనక్కి తీసుకున్న చర్యకు తగిన రాజ్యాంగపరమైన ప్రక్రియ పాటించలేదని కోర్టు ఇంతకుముందు ప్రశ్నించింది.
తర్వాత జర్నలిస్టులను వైట్ హౌస్లోకి అనుమతించారు. ఈ వివాదం కారణంగా ట్రంప్-షీ సమావేశానికి సంబంధించిన ప్రారంభ మీడియా కవరేజీ కూడా ప్రభావితమైంది.
అమెరికా-చైనా సంబంధాలకు సమావేశం ప్రాధాన్యత
ట్రంప్, షీ భేటీ ఇరు దేశాల ఆర్థిక, దౌత్య సంబంధాల నేపథ్యంలో జరిగింది. అమెరికా, చైనా ఆర్థిక సంబంధాలు ప్రపంచ వాణిజ్యం, సాంకేతిక సరఫరా గొలుసులు, ఆర్థిక మార్కెట్లతో ముడిపడి ఉన్నాయి.
ఇరు దేశాల మధ్య ఉద్రిక్తత పెరిగితే సెమీకండక్టర్లు, ఎలక్ట్రానిక్స్, ఇంధనం, అరుదైన ఖనిజాలు వంటి వ్యూహాత్మక సరఫరా గొలుసులపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది. అదే సమయంలో వాణిజ్య ఉద్రిక్తతలు తగ్గితే కంపెనీలు, ప్రపంచ మార్కెట్లకు మరింత స్థిరమైన వ్యాపార వాతావరణం లభించవచ్చు.
ఈ సమావేశంలో ఇరు దేశాలు సంభాషణను కొనసాగించేందుకు, ఉద్రిక్తతలను నియంత్రించేందుకు ఆసక్తి చూపుతున్నట్లు సంకేతం లభించింది. అయితే వాణిజ్యం, AI, తైవాన్, సాంకేతిక ఎగుమతులు, ఇరాన్ వంటి అంశాలపై విభేదాలు కొనసాగుతున్నాయి.
