అమెరికా మరియు ఇరాన్ మధ్య దీర్ఘకాలంగా కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్తతలు మరియు సైనిక ఘర్షణలను క్రమంగా ముగించే దిశగా దౌత్యపరమైన చర్చలు కొనసాగుతున్న నేపథ్యంలో, వ్యూహాత్మకంగా కీలకమైన హోర్ముజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరవడంపై ఇరు దేశాలు సూత్రప్రాయ అంగీకారానికి చేరువలో ఉన్నట్లు సీనియర్ అమెరికా అధికారులు తెలిపారు. అయితే, ఈ ఒప్పందంపై ఇంకా సంతకాలు జరగలేదని, దీనికి అమెరికా అధ్యక్షుడు మరియు ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ అయతుల్లా అలీ ఖామెనేయి అధికారిక ఆమోదం ఇంకా అవసరమని అధికారులు స్పష్టం చేశారు.
అమెరికా అధికారుల సమాచారం ప్రకారం, ప్రతిపాదిత చట్రంలో హోర్ముజ్ జలసంధిని పూర్తిగా తిరిగి ప్రారంభించడం, ఇరాన్ సమృద్ధి చేసిన యురేనియం నిల్వలను తొలగించడం లేదా నియంత్రణలో ఉంచడం, ఇరు దేశాల మధ్య ఉద్రిక్తతలను తగ్గించేందుకు దశలవారీ సైనిక ఉద్రిక్తత తగ్గింపు చర్యలు చేపట్టడం, అంతర్జాతీయ పర్యవేక్షణలో అణు పదార్థాలకు సంబంధించిన నిబంధనలను అమలు చేయడం వంటి అంశాలు ఉన్నాయి.
యురేనియం నిల్వల నిర్వహణ మరియు బదిలీపై సాంకేతిక, రాజకీయ స్థాయిలలో చర్చలు కొనసాగుతున్నాయని సమాచారం. ఈ పదార్థం అమెరికా నియంత్రణలో లేదా అంతర్జాతీయ పర్యవేక్షణలో ఉండాలని అమెరికా పక్షం కోరుతున్నట్లు అధికారులు తెలిపారు.
ఈ ప్రతిపాదనపై ఇంకా అధికారిక ఒప్పందం కుదరలేదని అమెరికా అధికారులు పేర్కొన్నారు. తుది రూపు దిద్దుకునే ముందు అమెరికా అధ్యక్షుడు మరియు ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ ఆమోదం అవసరమని, ఇరు దేశాల్లో అంతర్గత రాజకీయ చర్చలు కొనసాగుతున్నందున ఈ ప్రక్రియకు కొన్ని రోజులు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ సమయం పట్టవచ్చని తెలిపారు.
అమెరికా అధ్యక్షుడు చేసిన ప్రజా ప్రకటన ప్రకారం, ఎటువంటి తొందరపాటు నిర్ణయం తీసుకోబోమని, అన్ని అంశాలపై సమగ్ర సమీక్ష అనంతరం మాత్రమే ముందుకు వెళ్తామని తెలిపారు.
ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాలో కీలక సముద్ర మార్గమైన హోర్ముజ్ జలసంధి ద్వారా ప్రపంచంలోని పెద్ద భాగం ముడి చమురు మరియు వాయువు రవాణా అవుతోంది. ప్రతిపాదిత ఒప్పందం ప్రకారం, ఈ మార్గంలో ఏ విధమైన నిర్బంధం లేదా పరిమితులను తొలగించేందుకు ఇరాన్ అంగీకరిస్తుందని, అంతర్జాతీయ నౌకాయానం మరియు ఇంధన సరఫరా స్థిరీకరణకు చర్యలు తీసుకునే అవకాశం ఉందని సమాచారం. అంతర్జాతీయ ఇంధన మార్కెట్లో అస్థిరతను తగ్గించే ప్రయత్నం కూడా ఇందులో భాగంగా ఉండవచ్చని పేర్కొనబడింది.
ఈ మార్గం శాశ్వతంగా తెరుచుకుంటే ప్రపంచ ఇంధన ధరలపై ఉపశమనం కలగవచ్చని నిపుణులు అభిప్రాయపడ్డారు.
ఇరాన్ ప్రభుత్వం సంకేతాల ప్రకారం, దేశ అత్యున్నత నాయకత్వం ఆమోదం లేకుండా ఎటువంటి కీలక వ్యూహాత్మక నిర్ణయం అమల్లోకి రాదని పేర్కొంది. ఇరాన్ అధ్యక్షుడి తాజా ప్రకటన ప్రకారం, జాతీయ భద్రతకు సంబంధించిన నిర్ణయాలు సుప్రీం నాయకత్వం ఆధ్వర్యంలోనే తీసుకోబడతాయని, విదేశాంగ విధానంపై తుది నిర్ణయాధికారం కేంద్రీకృత నాయకత్వం వద్దే ఉంటుందని తెలిపారు. అమెరికాతో చర్చలు ఇంకా ప్రారంభ మరియు సున్నిత దశలో ఉన్నాయని కూడా పేర్కొన్నారు.
అదనంగా, ఒమన్ ద్వారా అమెరికాకు ఇరాన్ అధికారిక సందేశం పంపినట్లు సమాచారం, దీని ద్వారా మధ్యవర్తిత్వ ప్రక్రియ కొనసాగుతున్న సంకేతాలు కనిపిస్తున్నాయి.
ఈ సంభావ్య ఒప్పందంపై ఇజ్రాయెల్‌లో ఆందోళన వ్యక్తమవుతోందని ఒక ఇజ్రాయెల్ అధికారి తెలిపారు. ఈ ఒప్పందం అమల్లోకి వస్తే ఇరాన్‌కు ప్రాంతీయ వ్యూహాత్మక ప్రయోజనాలు పెరిగే అవకాశం ఉందని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఇరాన్ తన భౌగోళిక-రాజకీయ స్థితిని బలోపేతం చేసుకోవచ్చని, భవిష్యత్తులో హోర్ముజ్ జలసంధిని ఒత్తిడి సాధనంగా వినియోగించే అవకాశం ఉండవచ్చని, ప్రాంతీయ శక్తి సమతుల్యత ప్రభావితమయ్యే అవకాశముందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.
అమెరికాలో కూడా ఈ అంశంపై రాజకీయ చర్చలు కొనసాగుతున్నాయి. డెమోక్రాటిక్ పార్టీకి చెందిన శాసనసభ్యులు యుద్ధ వ్యూహం మరియు దాని ఫలితాలపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తారు. ఒక సీనియర్ అమెరికా శాసనసభ్యుడు మాట్లాడుతూ, యుద్ధం ముగిస్తే అది సానుకూల పరిణామమవుతుందని, అయితే అంతకుముందు జరిగిన వ్యూహాత్మక తప్పిదాలను విస్మరించలేమని అన్నారు.
సంఘర్షణ కాలంలో భారీ మానవ మరియు ఆర్థిక నష్టాలు సంభవించాయని, అమెరికా తన ప్రకటిత లక్ష్యాలను పూర్తిగా సాధించలేదని, ఇరాన్ సైనిక మరియు రాజకీయ స్థితి అంచనాలకన్నా బలంగా కొనసాగిందని ఆయన పేర్కొన్నారు.
అంతర్జాతీయ రాజకీయ నిపుణుల అభిప్రాయం ప్రకారం, ఈ ఘర్షణ ప్రాంతీయ అంశానికి మాత్రమే పరిమితం కాకుండా ప్రపంచ ఇంధన భద్రతతో కూడా అనుసంధానమై ఉంది. పశ్చిమ ఆసియాలో ఉద్రిక్తతలు ప్రపంచ చమురు మార్కెట్‌ను ప్రభావితం చేశాయని, ఇంధన ధరల్లో నిరంతర అస్థిరత కొనసాగిందని, అనేక దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలపై ప్రత్యక్ష ప్రభావం పడిందని విశ్లేషకులు పేర్కొన్నారు. ఈ ఘర్షణ వ్యూహాత్మక తప్పుడు అంచనాల కారణంగా దీర్ఘకాలం కొనసాగిందని, దాని ప్రభావంగా ప్రపంచ ఇంధన సంక్షోభం మరింత పెరిగిందని కొందరు నిపుణులు అభిప్రాయపడ్డారు.
ప్రస్తుతం ఈ ఒప్పందం తుది రూపు దాల్చకపోయినప్పటికీ, ఇరు పక్షాల మధ్య కొనసాగుతున్న చర్చల స్థాయి ఉద్రిక్తతలను తగ్గించే దిశగా పురోగతి సంకేతాలను ఇస్తోందని సమాచారం. రాబోయే రోజుల్లో ఒప్పందం తుది ఆమోదం పొంది అమల్లోకి రావడం, చర్చలు మరింత కాలం కొనసాగి షరతుల్లో మార్పులు చోటుచేసుకోవడం లేదా రాజకీయ విభేదాల కారణంగా ప్రక్రియ మందగించడం లేదా అంతరాయం కలగడం వంటి అవకాశాలు ఉన్నాయని పేర్కొనబడింది.
ఒప్పందం విజయవంతమైతే, పశ్చిమ ఆసియాలో దీర్ఘకాలంగా కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్తతలను తగ్గించే దిశగా అది ప్రభావం చూపవచ్చని, ప్రపంచ ఇంధన మరియు భద్రతా అంశాలపై విస్తృత ప్రభావం ఉండవచ్చని నిపుణులు పేర్కొన్నారు.
