ଜର୍ମାନୀର ବାଭାରିଆ ରାଜ୍ୟରେ ନାଜି ଶାସନ ସମୟରେ ନିର୍ମିତ ଐତିହାସିକ ‘ଇଗଲ୍ସ ନେଷ୍ଟ’ କୋଠାରେ ଭୟଙ୍କର ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡ ଘଟିଛି। ନିଆଁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ଶନିବାର ପ୍ରାୟ ୨୦୦ ଜଣ ଅଗ୍ନିଶମ କର୍ମଚାରୀଙ୍କୁ ନିୟୋଜିତ କରାଯାଇଥିଲା। ଘଟଣାସ୍ଥଳ ନିକଟରୁ ପୁଲିସ ୩୩ ବର୍ଷୀୟ ଜଣେ ଜର୍ମାନ ନାଗରିକଙ୍କୁ ହେପାଜତରେ ନେଇଛି। ଘଟଣାରେ କେହି ଆହତ ହୋଇଥିବା ସୂଚନା ନାହିଁ।
ବାଭାରିଆନ୍ ଆଲ୍ପ୍ସ ପର୍ବତ ଅଞ୍ଚଳରେ ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୧,୮୩୪ ମିଟର ଉଚ୍ଚତାରେ ଥିବା ଏହି କୋଠାରେ ଶୁକ୍ରବାର, ୨୩ ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୬ ରାତି ପ୍ରାୟ ୯ଟା ୫୦ ମିନିଟ୍ରେ ଫାୟାର ଆଲାର୍ମ ବାଜିବା ପରେ ଜରୁରୀକାଳୀନ ସେବାକୁ ଖବର ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଘଟଣାସ୍ଥଳରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ଅଗ୍ନିଶମ କର୍ମଚାରୀମାନେ କୋଠାଟି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ନିଆଁରେ ଜଳୁଥିବା ଦେଖିଥିଲେ। ନିଆଁର ଶିଖା ଏତେ ଉଚ୍ଚ ଥିଲା ଯେ ଦୂରରୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲା। ଶନିବାର ସକାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଆଁକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଆୟତ୍ତ କରାଯାଇପାରିନଥିଲା।
ଅଗ୍ନିଶମ ବିଭାଗ ମୁଖ୍ୟ ମାଇକେଲ ବ୍ରାଣ୍ଡଲ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଶନିବାର ଅପରାହ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୋଠାରେ ରହିଥିବା ନିଆଁର ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଂଶକୁ ଲିଭାଇବା କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି ରହିଥିଲା। କୋଠା ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିବାର ଆଶଙ୍କା ଥିବାରୁ କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କୁ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦିଆଯାଇନଥିଲା।
ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଅଞ୍ଚଳରେ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ପରେ ତୁଷାରପାତ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ପରେ ପ୍ରବଳ ପବନ ଉଦ୍ଧାର ଓ ଅଗ୍ନି ନିର୍ବାପଣ ଅଭିଯାନକୁ ଆହୁରି କଠିନ କରିଥିଲା। ପାହାଡ଼ିଆ ରାସ୍ତା ଏବଂ ଖରାପ ପାଗ ଯୋଗୁଁ ଅଗ୍ନିଶମ ଗାଡ଼ିଗୁଡ଼ିକୁ ଘଟଣାସ୍ଥଳରେ ପହଞ୍ଚିବାରେ ବହୁତ ସମସ୍ୟା ହୋଇଥିଲା।
ପୁଲିସ ମୁଖପାତ୍ର ଲିସା ମାୟର କହିଛନ୍ତି ଯେ କୋଠା ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ଅଗ୍ନିଶମ କର୍ମଚାରୀମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ବିଶେଷ ଶ୍ୱାସ ପ୍ରଶ୍ୱାସ ଉପକରଣ ପିନ୍ଧିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। ଏହି କଠିନ ପରିସ୍ଥିତି ସତ୍ତ୍ୱେ ଅଭିଯାନ ଜାରି ରହିଥିଲା। ଅଗ୍ନିଶମ ଅଧିକାରୀମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ନିଆଁ ଲାଗିବା ସମୟରେ କୋଠା ଭିତରେ କେହି ନଥିଲେ।
ନିଆଁ ଲାଗିଥିବା ଖବର ପାଇବା ପରେ ଘଟଣାସ୍ଥଳକୁ ଯାଉଥିବା ପୁଲିସ ଓ ଅଗ୍ନିଶମ କର୍ମଚାରୀମାନେ ରାସ୍ତାରେ ଏକ ଲାଲ ରଙ୍ଗର ମୋଟରସାଇକେଲରେ ଯାଉଥିବା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲେ। ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ମୋଟରସାଇକେଲରେ ନମ୍ବର ପ୍ଲେଟ୍ ନଥିଲା। ପୁଲିସ ମୋଟରସାଇକେଲକୁ ଅଟକାଇ ଚାଳକଙ୍କୁ ହେପାଜତରେ ନେଇଥିଲା। ତାଙ୍କୁ ୩୩ ବର୍ଷୀୟ ଜର୍ମାନ ନାଗରିକ ଭାବେ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି। ଅଧିକାରୀମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ତାଙ୍କର ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି, କିନ୍ତୁ ସେ ଏଠାରେ ସ୍ଥାୟୀ ଭାବେ ରହନ୍ତି ନାହିଁ।
ତଦନ୍ତରେ ରାଜନୈତିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟର ସମ୍ଭାବନାକୁ ମଧ୍ୟ ବିଚାର କରାଯାଉଛି। ସନ୍ଦିଗ୍ଧ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମାନସିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ପରିସ୍ଥିତିର ମଧ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ କରାଯାଉଥିବା ଅଭିଯୋଜନ ପକ୍ଷ କହିଛି। ତେବେ କୌଣସି ମାନସିକ ରୋଗର ପୁଷ୍ଟି ହୋଇନାହିଁ। ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡର ପ୍ରକୃତ କାରଣ ଏବଂ ହେପାଜତରେ ନିଆଯାଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଭୂମିକା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇନାହିଁ।
ବାଭାରିଆର ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ଯୋଆଖିମ ହର୍ମାନ କୋଠାରେ ଜାଣିଶୁଣି ନିଆଁ ଲଗାଯାଇଥାଇପାରେ ବୋଲି ଆଶଙ୍କା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ଘଟଣାସ୍ଥଳରୁ ମିଳୁଥିବା ପ୍ରମାଣ ଆଧାରରେ ପୁଲିସ ମାମଲାର ତଦନ୍ତ କରୁଛି। ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ଅନୁସାରେ, କୋଠାଟି ଭାରୀ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି। କିନ୍ତୁ ତଦନ୍ତ ଓ ସୁରକ୍ଷା ଦଳ ସୁରକ୍ଷିତ ଭାବେ ଭିତରକୁ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବା ପରେ ହିଁ କୋଠାର ପ୍ରକୃତ ସ୍ଥିତି ଆକଳନ କରାଯାଇପାରିବ।
ବର୍ତ୍ତମାନ କୋଠା ନିକଟକୁ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ପ୍ରବେଶ ଉପରେ ରୋକ ଲଗାଯାଇଛି। ଅଦାଲତରେ ଅପରାଧ ପ୍ରମାଣିତ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ହେପାଜତରେ ନିଆଯାଇଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ନିଆଁ ଲଗାଇବା ପାଇଁ ଦାୟୀ ବୋଲି ଧରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ।
‘ଇଗଲ୍ସ ନେଷ୍ଟ’ କୋଠାର ଅଧିକାରିକ ନାମ କେଲଷ୍ଟାଇନହାଉସ (Kehlsteinhaus)। ଏହା ୧୯୩୭ରୁ ୧୯୩୮ ମଧ୍ୟରେ ନାଜି ଶାସନ ସମୟରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଇଥିଲା। ଆଡଲ୍ଫ ହିଟଲର ଏବଂ ନାଜି ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି କୋଠାକୁ ଅତିଥିଗୃହ ଭାବେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା। ପଥର ଏବଂ ଗ୍ରାନାଇଟ୍ରେ ନିର୍ମିତ ଏହି କୋଠାକୁ ବିଦେଶୀ ପ୍ରତିନିଧିମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବା ଏବଂ ନାଜି ଶାସନର ଛବି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଥିଲା। ତେବେ ହିଟଲର ନିଜେ ଏଠାକୁ ବହୁତ କମ୍ ଆସୁଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ଏକ ବାସଭବନ ବେର୍ଗହଫ୍ ନିକଟରେ ଥିଲା।
ଦ୍ୱିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ସମୟରେ ଏହି କୋଠା ସୁରକ୍ଷିତ ରହିଥିଲା। ୧୯୫୨ ପରଠାରୁ ଏଠାରେ ରେସ୍ତୋରାଁ ଏବଂ ନାଜି ଇତିହାସ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ପ୍ରଦର୍ଶନୀ ଚାଲିଆସୁଛି। ବାଭାରିଆର ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ପ୍ରତିବର୍ଷ ପ୍ରାୟ ୩.୫ ଲକ୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଏଠାକୁ ଆସୁଥିଲେ।
ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡରେ ପ୍ରଭାବିତ କୋଠାକୁ ସେହିଭଳି ନଷ୍ଟ ହେବାକୁ ଦିଆଯିବ ନାହିଁ ବୋଲି ବାଭାରିଆର ଗୃହମନ୍ତ୍ରୀ ହର୍ମାନ କହିଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଏହି ସ୍ଥାନ ଜର୍ମାନୀର ଇତିହାସର ସେହି ଏକ ଯୁଗ ସହିତ ଜଡ଼ିତ, ଯାହାକୁ ସ୍ମରଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ନାଜି ଶାସନ ସମୟରେ ଯିହୁଦୀମାନଙ୍କ ସମେତ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଲୋକ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ନିର୍ଯାତନା ଏବଂ ସାମୂହିକ ହତ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲେ।
‘ଇଗଲ୍ସ ନେଷ୍ଟ’ ଭଳି ଐତିହାସିକ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକର ସଂରକ୍ଷଣ ସେହି ଇତିହାସକୁ ବୁଝିବା ଏବଂ ଆଗାମୀ ପିଢ଼ିକୁ ଏହା ସମ୍ପର୍କରେ ପରିଚିତ କରାଇବା ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ମନେ କରାଯାଏ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଅଗ୍ନିକାଣ୍ଡର କାରଣ ନେଇ ତଦନ୍ତ ଜାରି ରହିଛି। କୋଠାର ସୁରକ୍ଷା, ମରାମତି ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହାକୁ ପୁଣି ଖୋଲିବା ନେଇ ପ୍ରଶାସନକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାକୁ ପଡ଼ିବ।
