ଭାରତୀୟ ମହାକାଶ ଗବେଷଣା ସଂଗଠନ (ISRO) GSLV-F18 ରକେଟ୍ ମାଧ୍ୟମରେ NVS-03 ନାଭିଗେସନ୍ ଉପଗ୍ରହକୁ ସଫଳତାର ସହ ମହାକାଶକୁ ପ୍ରେରଣ କରିଛି। ଉପଗ୍ରହକୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଟ୍ରାନ୍ସଫର୍ କକ୍ଷପଥରେ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି। ସେପ୍ଟେମ୍ବର ପରେ GSLV ରକେଟ୍ର ଏହା କ୍ରମାଗତ ଦ୍ୱିତୀୟ ସଫଳ ଉତ୍କ୍ଷେପଣ। ଏହି ସଫଳତା ଭାରତର ସ୍ୱଦେଶୀ ନାଭିଗେସନ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା NavICକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।
ଦୁଇ ମାସ ମଧ୍ୟରେ GSLVର ଦ୍ୱିତୀୟ ସଫଳ ଉତ୍କ୍ଷେପଣ
୨୦୨୬ ଅକ୍ଟୋବର ୩୦ ତାରିଖ ରାତି ୧୧ଟା ୫୧ ମିନିଟ୍ରେ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶର ଶ୍ରୀହରିକୋଟାସ୍ଥିତ ସତୀଶ ଧାୱନ ମହାକାଶ କେନ୍ଦ୍ରରୁ GSLV-F18 ରକେଟ୍ର ଉତ୍କ୍ଷେପଣ କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରାୟ ୨,୨୫୦ କିଲୋଗ୍ରାମ୍ ଓଜନର NVS-03 ନାଭିଗେସନ୍ ଉପଗ୍ରହକୁ ଏହି ରକେଟ୍ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଟ୍ରାନ୍ସଫର୍ କକ୍ଷପଥରେ ପହଞ୍ଚାଇଥିଲା।
ଏହା ପୂର୍ବରୁ ୨୦୨୬ ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୪ ତାରିଖରେ GSLV-F17 ରକେଟ୍ EOS-05 ଉପଗ୍ରହକୁ ସଫଳତାର ସହ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କକ୍ଷପଥରେ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲା। ଏହି ଦୁଇଟି ଉତ୍କ୍ଷେପଣ ମଧ୍ୟରେ ମାତ୍ର ୫୬ ଦିନର ବ୍ୟବଧାନ ରହିଥିଲା।
GSLV-F18 ଏହି ରକେଟ୍ ଶୃଙ୍ଖଳାର ୨୦ତମ ଉତ୍କ୍ଷେପଣ ଥିଲା। କ୍ରମାଗତ ଦୁଇଟି ସଫଳ ଉତ୍କ୍ଷେପଣ ମାଧ୍ୟମରେ GSLV ରକେଟ୍ରେ ନିୟମିତ ମହାକାଶ ଅଭିଯାନ ପରିଚାଳନା କରିବା ଦିଗରେ ISROର ପ୍ରୟାସକୁ ଅଧିକ ଶକ୍ତି ମିଳିଛି। ଏଥିରେ ISRO ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ସହ ରକେଟ୍ ଏବଂ ଉପଗ୍ରହ ନିର୍ମାଣରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ ଭାରତୀୟ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକର ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ରହିଛି।
ପୂର୍ବରୁ ଦେଖାଦେଇଥିବା ବୈଷୟିକ ସମସ୍ୟା ପରେ ସଫଳତା
ଗତ କିଛି ମହାକାଶ ଅଭିଯାନରେ ISROକୁ ବୈଷୟିକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜର ସାମ୍ନା କରିବାକୁ ପଡ଼ିଥିଲା। ୨୦୨୫ ଜାନୁଆରୀରେ NVS-02 ଉପଗ୍ରହର ଉତ୍କ୍ଷେପଣ ସଫଳ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଏହାର ଇଞ୍ଜିନ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ତ୍ରୁଟି ଦେଖାଦେବାରୁ ଉପଗ୍ରହକୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଅନ୍ତିମ କକ୍ଷପଥରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ସମ୍ଭବ ହୋଇନଥିଲା।
ସେହିପରି, ୨୦୨୫ ମେ ମାସରେ PSLV-C61 ଅଭିଯାନ ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇପାରିନଥିଲା। ଏହା ପରେ ୨୦୨୬ ଜାନୁଆରୀରେ PSLV-C62 ଅଭିଯାନ ସମୟରେ ରକେଟ୍ର ତୃତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟର ଶେଷ ଭାଗରେ ବୈଷୟିକ ତ୍ରୁଟି ଦେଖାଦେଇଥିଲା।
NVS-03 ଉପଗ୍ରହ ଦ୍ୱାରା ଭାରତକୁ କ’ଣ ଲାଭ ମିଳିବ?
NVS-03 ହେଉଛି ଭାରତର ନୂତନ ପିଢ଼ିର ପାଞ୍ଚଟି ନାଭିଗେସନ୍ ଉପଗ୍ରହକୁ ନେଇ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଶୃଙ୍ଖଳାର ତୃତୀୟ ଉପଗ୍ରହ। ଦେଶର ସ୍ୱଦେଶୀ ନାଭିଗେସନ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା NavICର ସେବାକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏହାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି।
NavIC ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତ ଏବଂ ଏହାର ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତି ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଓ ନାଭିଗେସନ୍ ସେବା ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଏ। ପରିବହନ, ସମୁଦ୍ର ଜାହାଜର ଚଳାଚଳ, ଅବସ୍ଥିତି ଆଧାରିତ ସେବା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନାଗରିକ ଆବଶ୍ୟକତାରେ ଏହାର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ।
NVS-03 ଉପଗ୍ରହରେ ଭାରତୀୟ ଜ୍ଞାନକୌଶଳରେ ବିକଶିତ ଆଟମିକ୍ କ୍ଲକ୍ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି। ଏହା ସହିତ ଏଥିରେ L1 ସିଗ୍ନାଲ୍ ସୁବିଧା ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ଏହା ପୂର୍ବରୁ ଉପଲବ୍ଧ L5 ଏବଂ S-ବ୍ୟାଣ୍ଡ ସିଗ୍ନାଲ୍ ସହ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ।
ଏହି ଉପଗ୍ରହର କଭରେଜ୍ ଭାରତର ଭୂଭାଗ ଏବଂ ଦେଶର ସୀମାଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୧,୫୦୦ କିଲୋମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଆଗାମୀ ଦିନରେ NavIC ସେବାକୁ ଆହୁରି ଉନ୍ନତ କରିବାରେ ସହାୟତା ମିଳିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।
ଚାରିଥର କକ୍ଷପଥ ପରିବର୍ତ୍ତନ ପରେ ଆଉ ଏକ ସଫଳତା
ଉତ୍କ୍ଷେପଣ ପରେ NVS-03 ଉପଗ୍ରହକୁ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଉଚ୍ଚତାରେ ପହଞ୍ଚାଇବା ପାଇଁ ISRO ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଚାରିଥର କକ୍ଷପଥ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ। ଏହି ଚାରିଟି ପ୍ରକ୍ରିୟା ସଫଳତାର ସହ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ନେଇ ମହାକାଶ ସଂସ୍ଥା ନଭେମ୍ବର ୪ ତାରିଖରେ ସୂଚନା ଦେଇଥିଲା।
ଏହା ପରେ ଉପଗ୍ରହଟି ପ୍ରାୟ ୩୫,୭୬୫ କିଲୋମିଟରରୁ ୩୬,୧୯୬ କିଲୋମିଟର ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ଜିଓସିଙ୍କ୍ରୋନସ୍ କକ୍ଷପଥରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା। ISRO ଅନୁଯାୟୀ, ଉପଗ୍ରହର ସ୍ଥିତି ସ୍ୱାଭାବିକ ରହିଛି।
ତେବେ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ କକ୍ଷପଥରେ ପହଞ୍ଚିବା ଏବଂ ସମସ୍ତ ନାଭିଗେସନ୍ ସେବା ନିୟମିତ ଭାବେ ଆରମ୍ଭ ହେବା ଦୁଇଟି ଭିନ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟାୟ। ଏଥିପାଇଁ ଉପଗ୍ରହର ଉପକରଣ ଏବଂ ସିଗ୍ନାଲ୍ଗୁଡ଼ିକର ପରୀକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ଆବଶ୍ୟକ।
ଏବେ ଉପଗ୍ରହର ଉପକରଣ ପରୀକ୍ଷା ଉପରେ ନଜର
GSLV-F18ର ସଫଳତା କେବଳ ଗୋଟିଏ ରକେଟ୍ ଉତ୍କ୍ଷେପଣରେ ସୀମିତ ନୁହେଁ। ଭାରତ ନିଜର ନାଭିଗେସନ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ସହ ମହାକାଶ ପ୍ରଯୁକ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ସ୍ୱଦେଶୀ କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରୟାସ କରୁଛି।
କ୍ରମାଗତ ଦୁଇଟି GSLV ଅଭିଯାନ ସଫଳ ହେବା ଦ୍ୱାରା ISRO ଏବଂ ଏହାର ଶିଳ୍ପ ସହଯୋଗୀମାନଙ୍କୁ ଆଗାମୀ ପ୍ରସ୍ତୁତିରେ ସହାୟତା ମିଳିବ। ଏବେ NVS-03ର ଉପକରଣଗୁଡ଼ିକର ପରୀକ୍ଷା ଏବଂ NavIC ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏହାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସକ୍ରିୟ ଭୂମିକା ଉପରେ ନଜର ରହିବ।
