ଭାରତୀୟ ଶେୟାର ବଜାର ଇତିହାସରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆସିବାକୁ ଯାଉଛି। ଦେଶର ସର୍ବବୃହତ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ ନ୍ୟାସନାଲ ଷ୍ଟକ୍ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ (NSE)ର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସାର୍ବଜନୀନ ଅଫର (IPO) ପାଇଁ ବଜାର ନିୟାମକ ଭାରତୀୟ ସିକ୍ୟୁରିଟିଜ୍ ଆଣ୍ଡ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ ବୋର୍ଡ (SEBI) ଅବଜର୍ଭେସନ ଲେଟର ଜାରି କରିଛି। ସେପ୍ଟେମ୍ବର 4 ତାରିଖରେ SEBI, NSEକୁ ଏହି ଅବଜର୍ଭେସନ ଲେଟର ଦେଇଛି। ଏହା ସହିତ ପ୍ରାୟ ଏକ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଅଟକି ରହିଥିବା NSEର ଶେୟାର ବଜାରରେ ଲିଷ୍ଟିଂ ଯୋଜନା ପୁଣି ଆଗକୁ ବଢ଼ିଛି।
NSEର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଲିଷ୍ଟିଂକୁ ଭାରତୀୟ ଶେୟାର ବଜାର ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଘଟଣାକ୍ରମ ଭାବେ ବିବେଚନା କରାଯାଉଛି। ଏବେ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ କେବେ IPO ଲଞ୍ଚ କରିବ, ପ୍ରାଇସ୍ ବ୍ୟାଣ୍ଡ କେତେ ରହିବ ଏବଂ ଶେୟାର କେଉଁ ତାରିଖରେ ଲିଷ୍ଟ ହେବ, ସେଥିପ୍ରତି ବଜାରର ନଜର ରହିଛି।
ଜୁନରେ DRHP ଦାଖଲ କରାଯାଇଥିଲା
NSE 17 ଜୁନ 2026ରେ SEBI ନିକଟରେ ନିଜର ଡ୍ରାଫ୍ଟ ରେଡ୍ ହେରିଂ ପ୍ରସ୍ପେକ୍ଟସ୍ (DRHP) ଦାଖଲ କରିଥିଲା। ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଲିଷ୍ଟିଂ ଦିଗରେ ଏହାକୁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ଭାବେ ବିବେଚନା କରାଯାଇଥିଲା। NSE ଏହା ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଶେୟାର ବଜାରରେ ଲିଷ୍ଟ ହେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ନିୟାମକୀୟ କାରଣରୁ ଏହାର ଯୋଜନା ଆଗକୁ ବଢ଼ିପାରିନଥିଲା।
SEBIଠାରୁ ଅବଜର୍ଭେସନ ଲେଟର ମିଳିବା ପରେ IPO ପ୍ରକ୍ରିୟା ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଛି। ବଜାର ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ, NSE ସେପ୍ଟେମ୍ବର ଶେଷ ସୁଦ୍ଧା IPO ଆଣିବା ଦିଗରେ କାମ କରିପାରେ। ତେବେ IPO ତାରିଖ, ପ୍ରାଇସ୍ ବ୍ୟାଣ୍ଡ ଏବଂ ଇସ୍ୟୁ ସହ ଜଡ଼ିତ ଅନ୍ତିମ ସର୍ତ୍ତ ସମ୍ପର୍କରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ସରକାରୀ ଘୋଷଣା ହୋଇନାହିଁ। NSE ଶୀଘ୍ର ରେଡ୍ ହେରିଂ ପ୍ରସ୍ପେକ୍ଟସ୍ (RHP) ଦାଖଲ କରିପାରେ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ବଜାରରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ରହିଛି। ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଭାବେ ସେପ୍ଟେମ୍ବରର ଶେଷ ସପ୍ତାହରେ ଶେୟାର ବଜାରରେ NSEର ଲିଷ୍ଟିଂ ହୋଇପାରେ। ତେବେ ଏ ନେଇ ସରକାରୀ ପୁଷ୍ଟିକରଣକୁ ଅପେକ୍ଷା କରାଯାଉଛି।
NSE IPOର ଆକାର ପ୍ରାୟ ₹30,000 କୋଟି ହୋଇପାରେ
ପ୍ରସ୍ତାବିତ NSE IPO ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଅଫର ଫର୍ ସେଲ୍ (OFS) ଆକାରରେ ଆସିବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି। ଏହାର ଅର୍ଥ NSE ନିଜେ ନୂଆ ଶେୟାର ଜାରି କରିବ ନାହିଁ। ବର୍ତ୍ତମାନର ଶେୟାରଧାରୀମାନେ ନିଜ ଅଂଶର କିଛି ଅଂଶ ନିବେଶକମାନଙ୍କୁ ବିକ୍ରି କରିବେ। DRHPରେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଯୋଜନା ଅନୁସାରେ ପ୍ରାୟ 14.89 କୋଟି ଇକ୍ୱିଟି ଶେୟାର ବିକ୍ରି ପାଇଁ ରଖାଯାଇପାରେ। ଏହା NSEର ପ୍ରାୟ 6 ପ୍ରତିଶତ ପେଡ୍-ଅପ୍ ଇକ୍ୱିଟି କ୍ୟାପିଟାଲ ସହ ସମାନ ଅଂଶୀଦାରିତ୍ୱ।
ଅନଲିଷ୍ଟେଡ୍ ବଜାରରେ NSEର ଭାଲୁଏସନକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖିଲେ, ଏହି IPOର ଆକାର ପ୍ରାୟ ₹30,000 କୋଟି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିପାରେ। ଯଦି ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଭାଲୁଏସନ ପ୍ରାୟ ₹5 ଲକ୍ଷ କୋଟି ରହେ, ତେବେ ଏହା ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ IPOଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସାମିଲ ହୋଇପାରେ। ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ NSEର ଇସ୍ୟୁ ହୁଣ୍ଡାଇ ମୋଟର ଇଣ୍ଡିଆର ₹27,870 କୋଟି IPO ରେକର୍ଡକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରିପାରେ। ତେବେ ଅନ୍ତିମ IPO ଆକାର ଏବଂ କମ୍ପାନୀର ଭାଲୁଏସନ ପ୍ରାଇସ୍ ବ୍ୟାଣ୍ଡ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ପରେ ହିଁ ସ୍ପଷ୍ଟ ହେବ।
SBI ସମେତ ପ୍ରମୁଖ ଶେୟାରଧାରୀ ଅଂଶ ବିକ୍ରି କରିବେ
NSEର IPOରେ ଅନେକ ପ୍ରମୁଖ ବର୍ତ୍ତମାନର ନିବେଶକ ନିଜ ଅଂଶୀଦାରିତ୍ୱ ବିକ୍ରି କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛନ୍ତି। ଏଥିରେ SBI ଗ୍ରୁପ୍ ପ୍ରମୁଖ ଅଟେ। ପ୍ରସ୍ତାବିତ OFSରେ SBI ପ୍ରାୟ 2.475 କୋଟି ଶେୟାର ବିକ୍ରି କରିପାରେ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ MS Strategic (Mauritius), Canada Pension Plan Investment Board (CPPIB), Aranda Investments, Bank of Baroda ଏବଂ Stock Holding Corporation of India ମଧ୍ୟ ଅଂଶୀଦାରିତ୍ୱ ବିକ୍ରି କରୁଥିବା ଶେୟାରଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ରହିଥିବା କୁହାଯାଉଛି।
କିଛି ଅନ୍ୟ ସଂସ୍ଥାଗତ ନିବେଶକ ଏବଂ ବୀମା କମ୍ପାନୀ ମଧ୍ୟ ଏହି ଅଫରର ଅଂଶ ହୋଇପାରନ୍ତି। ଏଥିରେ GIC Re, New India Assurance, National Insurance Company ଏବଂ United India Insurance Companyର ନାମ ସାମିଲ ରହିଛି।
