અમદાવાદ વિમાન દુર્ઘટના બાદ નાગરિક ઉડ્ડયન મહાનિર્દેશાલય (DGCA) એ ઝડપી અને કડક કાર્યવાહી કરતાં ઉડ્ડયન સુરક્ષાને લગતા મહત્વપૂર્ણ પગલાં ભર્યા છે. સુરક્ષા ધોરણોમાં સંભવિત ખામીઓ અને બેદરકારીની શંકાને ધ્યાનમાં રાખીને એર ઇન્ડિયા પર સીધી અસર કરતો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.
DGCA કાર્યવાહી: અમદાવાદમાં થયેલી ભયાનક વિમાન દુર્ઘટના બાદ ભારતના નાગરિક ઉડ્ડયન મહાનિર્દેશાલય (DGCA) એ એર ઇન્ડિયા સામે મોટી કાર્યવાહી કરતા ત્રણ વરિષ્ઠ અધિકારીઓને તાત્કાલિક અસરથી ક્રૂ શેડ્યુલિંગ અને રોસ્ટરિંગ સાથે જોડાયેલી તમામ જવાબદારીઓમાંથી દૂર કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. આ કાર્યવાહીના કેન્દ્રમાં ડિવિઝનલ વાઇસ પ્રેસિડેન્ટ સહિત અન્ય બે અધિકારીઓ છે, જેમના પર ક્રૂ મેનેજમેન્ટમાં બેદરકારીનો આરોપ છે.
અમદાવાદ દુર્ઘટનાએ ખામીઓનો પર્દાફાશ કર્યો
૧૨ જૂન ૨૦૨૫ના રોજ લંડન જઈ રહેલી એર ઇન્ડિયાની ફ્લાઇટ AI-171 અમદાવાદના એક મેડિકલ કોલેજ પરિસરમાં ક્રેશ થઈ ગઈ હતી. આ ભયાનક દુર્ઘટનામાં ૨૭૦ લોકોના મોત થયા હતા, જેમાંથી ૨૪૨ મુસાફરો વિમાનમાં સવાર હતા, જ્યારે ૨૮ લોકો જમીન પર હાજર હતા. આ ઘટનાએ ભારતના ઉડ્ડયન ઉદ્યોગને હચમચાવી દીધો હતો અને ત્યારબાદથી DGCA એ તપાસ અને સુધારા માટે વ્યાપક પગલાં લેવાનું શરૂ કર્યું છે.
DGCA એ શા માટે કડક પગલાં ભર્યા?
DGCA ના જણાવ્યા મુજબ, ક્રૂ શેડ્યુલિંગ, લાયસન્સિંગ, આરામ અને નવીકરણની જરૂરિયાતોને લઈને એર ઇન્ડિયાએ ગંભીર બેદરકારી દાખવી હતી. ARMS (એર રૂટ મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ) અને CAE ફ્લાઇટ મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમની સમીક્ષામાં સામે આવ્યું કે ક્રૂને ખોટી રીતે શેડ્યુલ કરવામાં આવ્યા હતા, જ્યારે તેમના લાયસન્સ અથવા ઓછામાં ઓછા આરામની શરતો પૂર્ણ થઈ રહી નહોતી.
આ ઉપરાંત, અનધિકૃત ક્રૂની જોડી, સમય પ્રોટોકોલનું ઉલ્લંઘન, દેખરેખમાં ઘટાડો અને જવાબદારીની સ્પષ્ટ નિષ્ફળતા જેવી ગંભીર વહીવટી ખામીઓ પણ બહાર આવી હતી. DGCA એ તેને માત્ર સુરક્ષા ધોરણોની અવગણના જ નહીં, પણ તેને હવાઈ સુરક્ષા માટે જોખમ ગણાવ્યું હતું.
શિસ્તભંગ કાર્યવાહી અને રિપોર્ટની માંગ
DGCA એ ૨૦ જૂનના રોજ એર ઇન્ડિયાને એક આદેશ જાહેર કરીને કહ્યું કે ત્રણેય અધિકારીઓને ક્રૂ સાથે જોડાયેલી કોઈપણ ભૂમિકામાંથી તાત્કાલિક દૂર કરવામાં આવે અને તેમની સામે શિસ્તભંગ કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવે. DGCA એ એર ઇન્ડિયા પાસેથી ૧૦ દિવસમાં વિગતવાર રિપોર્ટ માંગી છે, જેથી આગળની કાર્યવાહી સુનિશ્ચિત કરી શકાય.
DGCA એ એર ઇન્ડિયાના એકાઉન્ટેબલ મેનેજરને પણ કારણદર્શક નોટિસ જાહેર કરી છે. તેમાં ઉલ્લેખ છે કે ૧૬ અને ૧૭ મેના રોજ બેંગ્લોરથી લંડન જતી બે ફ્લાઇટ્સે ૧૦ કલાકની મહત્તમ સમય મર્યાદાનું ઉલ્લંઘન કર્યું હતું, જે સુરક્ષા નિયમોની વિરુદ્ધ છે. DGCA એ સાત દિવસમાં સ્પષ્ટતા માંગી છે, નહીં તો કડક શિક્ષાત્મક કાર્યવાહીની ચેતવણી આપવામાં આવી છે.
DGCA એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભવિષ્યમાં જો આવી બેદરકારીનું પુનરાવર્તન કરવામાં આવે, તો સંબંધિત લાયસન્સોને સસ્પેન્ડ કરી શકાય છે અને ઓપરેશન પર પ્રતિબંધ પણ મૂકી શકાય છે. DGCA નું માનવું છે કે ક્રૂની થાક, ખરાબ શેડ્યુલિંગ અને આરામના સમયમાં ઘટાડો જેવી બેદરકારીઓ મોટી દુર્ઘટનાઓનું કારણ બની શકે છે.
એર ઇન્ડિયાની પ્રતિક્રિયા: આદેશ લાગુ
એર ઇન્ડિયાએ DGCA ના આદેશને સ્વીકારતા એક સત્તાવાર નિવેદનમાં જણાવ્યું, અમે નિયમનકારીની ચિંતાને ગંભીરતાથી લીધી છે અને સંબંધિત આદેશોને તાત્કાલિક અસરથી લાગુ કરવામાં આવ્યા છે. અમારા મુખ્ય ઓપરેશનલ અધિકારી હવે IOCC (ઇન્ટિગ્રેટેડ ઓપરેશન્સ કંટ્રોલ સેન્ટર) ની સીધી દેખરેખ કરશે. અમે સુનિશ્ચિત કરીશું કે તમામ સુરક્ષા ધોરણો અને પ્રોટોકોલનું સંપૂર્ણ પાલન થાય.
દુર્ઘટના બાદ મૃતકોની ઓળખ કામ ઝડપથી ચાલી રહ્યું છે. સિવિલ હોસ્પિટલ, અમદાવાદના મેડિકલ સુપરિન્ટેન્ડન્ટ ડૉ. રાકેશ જોશીએ જણાવ્યું કે અત્યાર સુધી ૨૧૫ લાશોની ડીએનએ તપાસ દ્વારા ઓળખ થઈ ગઈ છે અને તેમાંથી ૧૯૮ લાશો પરિજનોને સોંપી દેવામાં આવી છે. આ મૃતકોમાં ૧૪૯ ભારતીય, ૩૨ બ્રિટિશ, ૭ પોર્ટુગીઝ અને ૧ કેનેડિયન નાગરિકનો સમાવેશ થાય છે. જમીન પર મૃત્યુ પામેલા ૭ લોકોની લાશો પણ આ ગણતરીમાં સામેલ છે.
