અયોધ્યાના રામજન્મભૂમિ મંદિરમાં રવિવાર, 25 ઑક્ટોબરના રોજ શરદ પૂર્ણિમાની ઉજવણી પરંપરાગત ધાર્મિક વિધિ-વિધાન સાથે કરવામાં આવી હતી. આ પ્રસંગે રામલલાનો વિશેષ શૃંગાર કરવામાં આવ્યો હતો અને મધરાતે તેમને ખીરનો ભોગ ધરાવવામાં આવ્યો હતો. સાંજની આરતી બાદ રામલલાની ચલ મૂર્તિને ગર્ભગૃહની બહાર લાવીને વિશેષ પૂજા કરવામાં આવી હતી. મંદિર પરિસરમાં પરંપરાગત પદગાન સહિતના ધાર્મિક કાર્યક્રમો પણ યોજાયા હતા. આયોજનને ધ્યાનમાં રાખીને સુરક્ષાની વિશેષ વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી.
અયોધ્યાના રામજન્મભૂમિ પરિસરમાં શરદ પૂર્ણિમાનો તહેવાર પરંપરાગત પદ્ધતિથી મનાવવામાં આવ્યો હતો. રવિવારે સવારથી જ મંદિરમાં ધાર્મિક પ્રવૃત્તિઓ શરૂ થઈ ગઈ હતી. નિર્ધારિત પૂજા પદ્ધતિ અનુસાર રામલલાનો વિશેષ શૃંગાર કરવામાં આવ્યો હતો અને વિવિધ ધાર્મિક વિધિઓ સંપન્ન કરવામાં આવી હતી.
શ્રી રામ જન્મભૂમિ તીર્થ ક્ષેત્ર ટ્રસ્ટ દ્વારા આ આયોજન માટેની તૈયારીઓ અગાઉથી પૂર્ણ કરવામાં આવી હતી. પૂજા ઉપરાંત મંદિરમાં ભજન અને પરંપરાગત પદગાનની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી. શરદ પૂર્ણિમાની રાત્રે ભગવાનને ખીરનો ભોગ ધરાવવાની પરંપરાનું પણ પાલન કરવામાં આવ્યું હતું.
આ પ્રસંગે મંદિરના પૂજારીઓ અને ટ્રસ્ટના પદાધિકારીઓએ ધાર્મિક કાર્યક્રમોમાં ભાગ લીધો હતો. વિશેષ પૂજા દરમિયાન મંદિરની નિયમિત વ્યવસ્થાઓ જાળવવાની સાથે સુરક્ષાનું પણ ધ્યાન રાખવામાં આવ્યું હતું.
રામમંદિરના ધાર્મિક વ્યવસ્થાના પ્રભારી ઇન્દ્રદેવ મિશ્રના જણાવ્યા અનુસાર, શરદ પૂર્ણિમાના આયોજન માટે સાંજની આરતી બાદ રામલલાની ચલ મૂર્તિને ગર્ભગૃહની બહાર લાવવામાં આવી હતી.
ચલ મૂર્તિને મંદિરના ઉત્તર ભાગમાં આવેલા ચબૂતરા પર સ્થાપિત કરવામાં આવી હતી. અહીં અર્ચકોએ વિશેષ પૂજા કરી અને ધાર્મિક વિધિઓ પૂર્ણ કરાવી હતી. મંદિરની પરંપરા અનુસાર, ભગવાનને ખુલ્લા આકાશ નીચે બિરાજમાન કરીને ભોગ ધરાવવામાં આવ્યો હતો.
આ ધાર્મિક કાર્યક્રમમાં અર્ચક પ્રમુખ આચાર્ય કેશવ શર્મા સહિત મંદિરના અન્ય પૂજારીઓ ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. ટ્રસ્ટના પદાધિકારીઓએ પણ કાર્યક્રમમાં ભાગ લીધો હતો.
હિંદુ ધર્મમાં શરદ પૂર્ણિમાનું વિશેષ ધાર્મિક મહત્ત્વ છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, આ રાત્રે ચંદ્ર તેની તમામ 16 કળાઓથી પૂર્ણ હોય છે. એવી પણ માન્યતા છે કે શરદ પૂર્ણિમાની ચાંદનીમાં અમૃત સમાન ગુણો હોય છે.
આ માન્યતાને કારણે અનેક ઘરો અને મંદિરોમાં દૂધ અને ચોખામાંથી ખીર બનાવવામાં આવે છે. ખીરને થોડા સમય માટે ખુલ્લા આકાશ નીચે ચાંદનીમાં રાખવામાં આવે છે. ત્યારબાદ ભગવાનને તેનો ભોગ ધરાવીને પ્રસાદ તરીકે ગ્રહણ કરવામાં આવે છે.
અયોધ્યાના રામમંદિરમાં પણ આ પરંપરાનું પાલન કરવામાં આવ્યું હતું. મધરાતે રામલલાને વિશેષ રીતે ખીરનો ભોગ ધરાવવામાં આવ્યો હતો. ખીર ઉપરાંત અન્ય વાનગીઓ પણ ભગવાનને અર્પણ કરવામાં આવી હતી.
શરદ પૂર્ણિમાના કાર્યક્રમમાં રામમંદિર ટ્રસ્ટ સાથે સંકળાયેલા અનેક મુખ્ય સભ્યો હાજર રહ્યા હતા. તેમાં ટ્રસ્ટી મહંત દિનેન્દ્રદાસ, ડૉ. નિર્મલા યાદવ અને મંદિરના મુખ્ય કાર્યકારી અધિકારી તથા નિવૃત્ત એર માર્શલ જિતેન્દ્ર મિશ્રનો સમાવેશ થાય છે.
અર્ચક પ્રમુખ આચાર્ય કેશવ શર્મા સહિત અન્ય પૂજારીઓએ પૂજાની જવાબદારી સંભાળી હતી. કાર્યક્રમ દરમિયાન ટ્રસ્ટના કર્મચારીઓ અને સુરક્ષા અધિકારીઓ પણ હાજર રહ્યા હતા.
વિશેષ ધાર્મિક આયોજનને ધ્યાનમાં રાખીને મંદિર પરિસરમાં સુરક્ષાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી. કાર્યક્રમ દરમિયાન વ્યવસ્થા જળવાઈ રહે તે માટે મંદિર પ્રશાસને સંબંધિત અધિકારીઓને અગાઉથી જરૂરી સૂચનાઓ આપી હતી.
શરદ પૂર્ણિમાના કાર્યક્રમ બાદ સોમવાર, 26 ઑક્ટોબરે રામજન્મભૂમિ પરિસરમાં મહર્ષિ વાલ્મીકિ જયંતીની ઉજવણી કરવાની તૈયારી કરવામાં આવી હતી.
આ પ્રસંગ માટે પરિસરમાં આવેલા મહર્ષિ વાલ્મીકિ મંદિરને વિશેષ રીતે શણગારવામાં આવ્યું હતું. કાર્યક્રમમાં વાલ્મીકિ સમાજના સંતો, અગ્રણી પ્રતિનિધિઓ અને શ્રી રામ જન્મભૂમિ તીર્થ ક્ષેત્ર ટ્રસ્ટના પદાધિકારીઓને આમંત્રિત કરવામાં આવ્યા હતા.
વાલ્મીકિ જયંતી સંબંધિત ધાર્મિક કાર્યક્રમોની જવાબદારી ટ્રસ્ટી ડૉ. નિર્મલા યાદવને સોંપવામાં આવી હતી. તેમના માર્ગદર્શન હેઠળ પૂજા-અર્ચના અને અન્ય કાર્યક્રમો યોજાવાના હતા.
મહર્ષિ વાલ્મીકિને રામાયણના રચયિતા માનવામાં આવે છે. ભગવાન રામના જીવન પર આધારિત આ મહાકાવ્યને કારણે અયોધ્યા સાથે તેમનો વિશેષ ધાર્મિક સંબંધ છે. આથી રામજન્મભૂમિ પરિસરમાં તેમની જયંતીની ઉજવણીનું પણ ધાર્મિક મહત્ત્વ છે.
