બ્રાઝિલના રાષ્ટ્રપતિ પદની ચૂંટણીમાં લુઇઝ ઇનાસિયો લુલા દા સિલ્વાએ ફરી જીત નોંધાવી છે. રવિવાર, 25 ઑક્ટોબર 2026ના રોજ યોજાયેલા બીજા તબક્કાના મતદાનમાં તેમણે દક્ષિણપંથી ઉમેદવાર ફ્લાવિયો બોલ્સોનારોને હરાવ્યા હતા. ચૂંટણીના આંકડા અનુસાર, લુલાને લગભગ 51.8 ટકા મત મળ્યા હતા, જ્યારે ફ્લાવિયોને 48.2 ટકા મત મળ્યા હતા. આ જીત સાથે 80 વર્ષીય લુલા ચોથી વખત રાષ્ટ્રપતિ પદ સંભાળશે. તેમનો નવો કાર્યકાળ 5 જાન્યુઆરી 2027થી શરૂ થશે.
બ્રાઝિલમાં 4 ઑક્ટોબરે યોજાયેલા પ્રથમ તબક્કાના મતદાનમાં ફ્લાવિયો બોલ્સોનારોને 47.03 ટકા મત મળ્યા હતા, જ્યારે લુલા 45.16 ટકા મત સાથે બીજા સ્થાને રહ્યા હતા. બંને ઉમેદવારો વચ્ચે આશરે 22 લાખ મતનું અંતર હતું.
જોકે, બીજા તબક્કામાં લુલાએ આ અંતર દૂર કરીને આશરે 44 લાખ મતથી જીત મેળવી હતી. બ્રાઝિલમાં 1980ના દાયકામાં લોકશાહીની પુનઃસ્થાપના બાદ પ્રથમ વખત એવું બન્યું છે કે કોઈ ઉમેદવાર પ્રથમ તબક્કામાં પાછળ રહ્યા બાદ રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી જીત્યો હોય.
બ્રાઝિલમાં રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી બે તબક્કામાં યોજાય છે. પ્રથમ તબક્કામાં કોઈ ઉમેદવારને 50 ટકાથી વધુ માન્ય મત ન મળે તો સૌથી વધુ મત મેળવનારા બે ઉમેદવારો વચ્ચે બીજા તબક્કાનું મતદાન થાય છે.
બીજા તબક્કા પહેલાં લુલાએ યુવાનો, ગરીબ પરિવારો અને પોતાના જૂના સમર્થકોને જોડવા માટે પ્રચાર અભિયાન તેજ કર્યું હતું. પ્રથમ તબક્કામાં 21.08 ટકા મતદારો મતદાન કરવા પહોંચ્યા નહોતા. બીજા તબક્કામાં આ આંકડો ઘટીને 19.21 ટકા થયો હતો. દેશના ઉત્તરપૂર્વીય વિસ્તારોમાંથી મળેલા સમર્થને પણ લુલાની જીતમાં મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી હતી.
ફ્લાવિયો બોલ્સોનારો બ્રાઝિલના ભૂતપૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ જાયર બોલ્સોનારોના પુત્ર છે. 2022ની રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણીમાં લુલાએ જાયર બોલ્સોનારોને હરાવ્યા હતા. તે સમયે લુલાને 50.90 ટકા મત મળ્યા હતા, જ્યારે જાયર બોલ્સોનારોને 49.10 ટકા મત મળ્યા હતા.
બોલ્સોનારો પરિવારને અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના નજીકના રાજકીય સહયોગી તરીકે જોવામાં આવે છે. આ કારણે બ્રાઝિલની ચૂંટણી પર અમેરિકા સહિત અન્ય દેશોની પણ નજર હતી. લુલાએ પોતાના ચૂંટણી પ્રચારમાં બ્રાઝિલની સંપ્રભુતા અને સ્વતંત્ર વિદેશ નીતિને પ્રાથમિકતા આપી હતી.
લુલાની રાજકીય કારકિર્દીની શરૂઆત મજૂર આંદોલનથી થઈ હતી. તેમણે 2002માં પ્રથમ વખત રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી જીતી હતી અને 2006માં ફરી જીત મેળવી હતી. સતત બે કાર્યકાળ પૂર્ણ કર્યા બાદ તેમણે 2010માં રાષ્ટ્રપતિ પદ છોડ્યું હતું.
2018માં ભ્રષ્ટાચાર સંબંધિત કેસોમાં તેમને જેલમાં જવું પડ્યું હતું. જોકે, બાદમાં અદાલતે તેમની દોષસિદ્ધિ રદ કરી હતી. ત્યારબાદ તેમણે 2022માં રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી જીતીને રાજકીય વાપસી કરી હતી. 2026ની ચૂંટણીમાં મળેલી જીત તેમની રાજકીય કારકિર્દીમાં વધુ એક ઉપલબ્ધિ બની છે.
રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણીના બીજા તબક્કામાં મતદાનનો સમય વધારવાના નિર્ણયને લઈને પણ વિવાદ થયો હતો. સુપ્રીમ કોર્ટના એક ન્યાયાધીશે મતદાન પૂરું થવાના થોડા સમય પહેલાં કેટલાક મતદાન કેન્દ્રો પર બે કલાક વધારાના મતદાનની મંજૂરી આપી હતી.
ફ્લાવિયો બોલ્સોનારોએ આ નિર્ણય સામે સવાલ ઉઠાવ્યા હતા અને ચૂંટણી પરિણામ સ્વીકારવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. તેમણે મતદાન રદ કરવાની માગ પણ કરી છે. જોકે, બ્રાઝિલના ચૂંટણી સત્તામંડળે લુલાની જીતની પુષ્ટિ કરી છે.
ચૂંટણી પ્રચાર દરમિયાન લુલાએ મોંઘવારીથી પ્રભાવિત પરિવારો અને મજૂરોની આર્થિક સ્થિતિ સુધારવા પર ભાર મૂક્યો હતો. તેમની સરકારે ચૂંટણી પહેલાં ગરીબ પરિવારો માટેની બોલ્સા ફમિલિયા યોજનાની સહાય રકમમાં 15 ટકાનો વધારો કર્યો હતો.
આ ઉપરાંત, સપ્તાહના અંતે જાહેર પરિવહન મફત કરવાની અને દેવાના બોજથી પરેશાન પરિવારોને રાહત આપવાની યોજનાઓ પણ રજૂ કરવામાં આવી હતી. જોકે, મફત પરિવહન જેવી જાહેરાતોનો અમલ કરવા માટે વધારાના બજેટ અને રાજકીય સમર્થનની જરૂર પડશે.
લુલાના ચોથા કાર્યકાળ દરમિયાન સંસદીય સમર્થન મેળવવું મહત્ત્વનું રહેશે. બ્રાઝિલની સંસદમાં દક્ષિણપંથી પક્ષોનો પ્રભાવ વધ્યો છે. ફ્લાવિયોની લિબરલ પાર્ટી નીચલા ગૃહ અને સેનેટમાં સૌથી મોટા પક્ષ તરીકે ઉભરી આવી છે. આ સ્થિતિમાં મહત્ત્વપૂર્ણ નિર્ણયો લેવા માટે લુલાએ અન્ય પક્ષોનું સમર્થન મેળવવું પડશે.
દેશનું સરકારી દેવું જીડીપીના 82 ટકાથી ઉપર પહોંચી ગયું છે. વ્યાજદર ઊંચા છે અને મોંઘવારી પણ પડકારરૂપ બની રહી છે. આવી પરિસ્થિતિમાં સામાજિક યોજનાઓ પર ખર્ચ વધારવાની સાથે સરકારી નાણાકીય વ્યવસ્થાનું સંચાલન કરવું લુલા સરકાર માટે મહત્ત્વનો પડકાર રહેશે.
.
