બ્રાઝિલ રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણીના બીજા તબક્કામાં લુલા દા સિલ્વા સામે ફ્લાવિયો બોલ્સોનારો વચ્ચે નજીકનો મુકાબલો

બ્રાઝિલમાં રવિવાર, 25 ઓક્ટોબરે રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણીના બીજા તબક્કા માટે મતદાન થશે. આ ચૂંટણીમાં વર્તમાન રાષ્ટ્રપતિ લુઇઝ ઇનાસિયો લુલા દા સિલ્વાનો મુકાબલો પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ જાયર બોલ્સોનારોના પુત્ર ફ્લાવિયો બોલ્સોનારો સાથે છે. પ્રથમ તબક્કામાં ફ્લાવિયો બોલ્સોનારો આગળ રહ્યા હતા, જોકે અંતિમ સર્વેમાં બંને ઉમેદવારો વચ્ચે નજીકની ટક્કર જોવા મળી રહી છે.

પ્રથમ તબક્કામાં ફ્લાવિયો બોલ્સોનારો લુલાથી આગળ

બ્રાઝિલમાં રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણીનો પ્રથમ તબક્કો 4 ઓક્ટોબરે યોજાયો હતો. તેમાં ફ્લાવિયો બોલ્સોનારોને 47.04 ટકા મત મળ્યા હતા, જ્યારે લુલા દા સિલ્વાને 45.15 ટકા મત મળ્યા હતા. બંને ઉમેદવારો વચ્ચે આશરે 22.5 લાખ મતનું અંતર રહ્યું હતું. બોલ્સોનારોને 5.6 કરોડથી વધુ મત મળ્યા હતા, જ્યારે લુલાના પક્ષમાં આશરે 5.38 કરોડ મત પડ્યા હતા.

બ્રાઝિલમાં રાષ્ટ્રપતિ બનવા માટે અડધાથી વધુ માન્ય મત મેળવવા જરૂરી છે. પ્રથમ તબક્કામાં કોઈ પણ ઉમેદવાર આ આંકડો પાર કરી શક્યા ન હતા. તેથી રવિવારે બીજા તબક્કાનું મતદાન યોજાઈ રહ્યું છે. આ વખતે ચૂંટણીમાં માત્ર બે ઉમેદવારો છે. જે ઉમેદવારને વધુ માન્ય મત મળશે, તે દેશના આગામી રાષ્ટ્રપતિ બનશે.

અંતિમ સર્વેમાં બોલ્સોનારોને મામૂલી લીડ

ચૂંટણીના એક દિવસ પહેલાં શનિવારે અનેક નવા સર્વે જાહેર થયા હતા. તેમાં બોલ્સોનારોને લુલા સામે મામૂલી લીડ મળી હતી. જોકે અંતર એટલું ઓછું છે કે પરિણામ અંગે અગાઉથી કોઈ નિશ્ચિતતા વ્યક્ત કરી શકાય નહીં.

CNT/MDAના સર્વેમાં બોલ્સોનારોને 46.3 ટકા અને લુલાને 45 ટકા સમર્થન મળ્યું હતું. બીજી તરફ, Datafolhaના સર્વેમાં બોલ્સોનારો 48 ટકા અને લુલા 47 ટકા પર રહ્યા હતા. બંને સર્વેની ભૂલની મર્યાદાને ધ્યાનમાં લેતાં મુકાબલો લગભગ બરાબરીનો માનવામાં આવી રહ્યો છે.

છેલ્લા કેટલાક દિવસોમાં લુલાએ પોતાના પ્રતિસ્પર્ધી સાથેનું અંતર ઘટાડ્યું છે. હવે બંને ઉમેદવારોનું ધ્યાન એવા મતદારો પર છે, જેમણે પ્રથમ તબક્કામાં અન્ય કોઈ ઉમેદવારને મત આપ્યો હતો અથવા મતદાન કર્યું ન હતું.

ભારતમાં સાંજે 4:30 વાગ્યે મતદાન શરૂ થશે

બ્રાઝિલમાં રવિવારે સવારે 8 વાગ્યે મતદાન શરૂ થશે અને સાંજે 5 વાગ્યા સુધી ચાલશે. આ સમય બ્રાઝિલિયાના સમય અનુસાર છે. ભારતીય સમય અનુસાર મતદાન રવિવારે સાંજે 4:30 વાગ્યે શરૂ થશે અને સોમવાર, 26 ઓક્ટોબરની રાત્રે 1:30 વાગ્યે સમાપ્ત થશે.

બ્રાઝિલમાં મતદાન માટે ઇલેક્ટ્રોનિક વોટિંગ મશીનોનો ઉપયોગ થાય છે. મતદાન પૂર્ણ થયા બાદ મતગણતરી શરૂ થશે. ભારતીય સમય અનુસાર સોમવારે વહેલી સવારે પ્રારંભિક વલણો આવવાની અપેક્ષા છે.

ચૂંટણી પંચના સત્તાવાર પોર્ટલ પર મતગણતરી સંબંધિત આંકડા જોઈ શકાશે. અગાઉની ચૂંટણીઓમાં બ્રાઝિલમાં મતદાન પૂર્ણ થયાના થોડા કલાકોમાં જ પરિણામની તસવીર મોટા ભાગે સ્પષ્ટ થઈ ગઈ હતી.

મોંઘવારી અને ગુનાખોરી મુદ્દે બંને નેતાઓ વચ્ચે ટક્કર

ચૂંટણી પ્રચારના અંતિમ દિવસોમાં લુલા અને બોલ્સોનારોએ અર્થવ્યવસ્થા, મોંઘવારી, ગુનાખોરી અને ભ્રષ્ટાચારને મુખ્ય મુદ્દા બનાવ્યા હતા. શુક્રવાર, 23 ઓક્ટોબરે બંને નેતાઓ અંતિમ ટેલિવિઝન ચર્ચામાં સામસામે આવ્યા હતા. આ દરમિયાન બંનેએ એકબીરની નીતિઓ ઉપરાંત વ્યક્તિગત આરોપો અંગે પણ ચર્ચા કરી હતી.

લુલાએ કહ્યું હતું કે તેમની સરકારે લઘુત્તમ વેતન વધારવા, ગરીબ પરિવારોની મદદ કરવા અને ભૂખમરો ઘટાડવા માટે કામ કર્યું છે. તેમણે પોતાની સરકારની સામાજિક યોજનાઓનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું હતું કે ગરીબોની આર્થિક સ્થિતિ સુધારવી તેમની પ્રાથમિકતા રહી છે.

બીજી તરફ, ફ્લાવિયો બોલ્સોનારોએ ખાદ્ય ચીજોના વધતા ભાવ, પરિવારો પરના દેવા અને ગુનાખોરીને લઈને સરકાર પર સવાલ ઉઠાવ્યા હતા. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે વર્તમાન સરકાર લોકોની સુરક્ષા અને રોજિંદા ખર્ચને નિયંત્રિત કરવામાં સફળ રહી નથી.

80 વર્ષના લુલા ચોથી વખત રાષ્ટ્રપતિ બનવા ઇચ્છે છે

લુઇઝ ઇનાસિયો લુલા દા સિલ્વા બ્રાઝિલના લાંબા સમયથી રાજકારણમાં રહેલા અને અનુભવી નેતાઓમાં સામેલ છે. તેમણે પ્રથમ વખત 2003માં રાષ્ટ્રપતિ તરીકે પદભાર સંભાળ્યો હતો. ત્યારબાદ 2010 સુધી સતત બે કાર્યકાળ પૂર્ણ કર્યા હતા. 2022ની ચૂંટણી જીત્યા બાદ તેઓ જાન્યુઆરી 2023માં ત્રીજી વખત રાષ્ટ્રપતિ બન્યા હતા.

હવે 80 વર્ષના લુલા ચોથી વખત રાષ્ટ્રપતિ બનવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. તેઓ વર્કર્સ પાર્ટીના નેતા છે અને તેમને કામદારો તથા ઓછી આવક ધરાવતા પરિવારોનું મજબૂત સમર્થન મળતું રહ્યું છે.

તેમની સરકારે ગરીબ પરિવારો માટે આર્થિક સહાય, વેતન વધારા અને સામાજિક કલ્યાણ યોજનાઓ પર કામ કર્યું છે. જોકે આ વખતે મોંઘવારી, ગુનાખોરી અને ભ્રષ્ટાચાર સાથે જોડાયેલા વિવાદોએ તેમની ચૂંટણીની રાહ મુશ્કેલ બનાવી છે. સતત ત્રીજો કાર્યકાળ મેળવવાનો પ્રયાસ નહીં, પરંતુ પોતાના રાજકીય જીવનનો ચોથો રાષ્ટ્રપતિ કાર્યકાળ મેળવવો તેમનો હેતુ છે.

ફ્લાવિયો બોલ્સોનારો પ્રથમ વખત રાષ્ટ્રપતિની ચૂંટણી લડી રહ્યા છે

ફ્લાવિયો બોલ્સોનારો બ્રાઝિલના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ જાયર બોલ્સોનારોના મોટા પુત્ર છે. તેઓ રિયો ડી જાનેરોના સેનેટર છે અને વ્યવસાયે વકીલ પણ છે. આ તેમની પ્રથમ રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણી છે. ફ્લાવિયો પોતાના પિતાની દક્ષિણપંથી રાજનીતિને આગળ વધારવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.

તેમના પિતા જાયર બોલ્સોનારો 2019થી 2022 સુધી રાષ્ટ્રપતિ રહ્યા હતા. સપ્ટેમ્બર 2025માં બ્રાઝિલની સુપ્રીમ કોર્ટે 2022ની ચૂંટણી હાર્યા બાદ સત્તામાં રહેવા માટે તખ્તાપલટની સાજિશ રચવાના કેસમાં તેમને દોષિત ઠેરવ્યા હતા. તેમને 27 વર્ષ અને ત્રણ મહિનાની સજા ફટકારવામાં આવી હતી.

જાયર બોલ્સોનારો પોતે ચૂંટણી લડી શકતા નથી. તેથી તેમના સમર્થકોની આશાઓ હવે ફ્લાવિયો પર ટકેલી છે. ફ્લાવિયોએ ગુનાખોરી સામે કડક કાર્યવાહી, મોંઘવારી ઘટાડવા અને આર્થિક નીતિઓમાં ફેરફાર કરવાનું વચન આપ્યું છે.

પ્રથમ તબક્કામાં 3.34 કરોડ લોકોએ મતદાન કર્યું ન હતું

બ્રાઝિલની આ ચૂંટણીમાં 4 ઓક્ટોબરે મતદાન કરવા ન પહોંચેલા લોકોની ભૂમિકા મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. ચૂંટણી પંચ અનુસાર પ્રથમ તબક્કામાં 21.08 ટકા મતદાતાઓએ મતદાન કર્યું ન હતું. તેમની સંખ્યા આશરે 3.34 કરોડ હતી.

બ્રાઝિલમાં 18થી 70 વર્ષની ઉંમરના મોટાભાગના સાક્ષર નાગરિકો માટે મતદાન ફરજિયાત છે. તેમ છતાં મોટી સંખ્યામાં લોકો મતદાન કરવા પહોંચ્યા ન હતા. કેટલાક લોકોએ મતદાનથી દૂર રહેવાનું પસંદ કર્યું હતું, જ્યારે અન્ય મતદાતાઓ વ્યક્તિગત અથવા અન્ય પરિસ્થિતિઓને કારણે મતદાન કરી શક્યા ન હતા.

બંને ઉમેદવારો આ મતદાતાઓને પોતાના પક્ષમાં લાવવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. પ્રથમ તબક્કામાં આશરે 22 લાખ મતનું અંતર હતું. તેથી મતદાન ટકાવારીમાં નાનો ફેરફાર પણ અંતિમ પરિણામને અસર કરી શકે છે.

અમેરિકા અને ચીનની પણ બ્રાઝિલની ચૂંટણી પર નજર

બ્રાઝિલ દક્ષિણ અમેરિકાનો સૌથી મોટો દેશ અને લેટિન અમેરિકાની સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા છે. તે BRICS સમૂહનો સ્થાપક સભ્ય પણ છે. તેથી રાષ્ટ્રપતિ ચૂંટણીના પરિણામની તેની વિદેશ નીતિ અને વેપારી સંબંધો પર અસર પડી શકે છે.

લુલાએ પોતાના કાર્યકાળ દરમિયાન ચીન અને BRICS દેશો સાથે આર્થિક સહયોગ વધારવા પર ભાર મૂક્યો છે. તેમની સરકારે અમેરિકા સાથે સંબંધો જાળવી રાખવાનું પણ સમર્થન કર્યું છે, પરંતુ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની વેપાર નીતિઓ અને બ્રાઝિલના આંતરિક મામલાઓ અંગે અમેરિકાના વલણની ટીકા કરતી રહી છે.

ફ્લાવિયો બોલ્સોનારોને ટ્રમ્પના નજીકના રાજકીય નેતાઓમાં ગણવામાં આવે છે. તેમણે અમેરિકા સાથે વેપાર અને રોકાણ સંબંધિત કરારોને વધુ મજબૂત કરવાની વાત કરી છે. ખાસ કરીને દુર્લભ ખનિજોના ક્ષેત્રમાં સહયોગ વધારવા પર તેમનો ભાર રહ્યો છે.

ચૂંટણી બ્રાઝિલની આગામી રાજકીય દિશા નક્કી કરશે

બ્રાઝિલમાં આ મુકાબલો માત્ર બે ઉમેદવારો પૂરતો મર્યાદિત નથી. બંને નેતાઓની આર્થિક, સામાજિક અને વિદેશ નીતિઓમાં નોંધપાત્ર તફાવત છે. લુલા સામાજિક સહાય અને સરકારી યોજનાઓને મહત્વ આપે છે, જ્યારે ફ્લાવિયો બોલ્સોનારો સુરક્ષા, બજાર આધારિત આર્થિક નીતિઓ અને અમેરિકા સાથે વધુ નજીકના સંબંધો પર ભાર મૂકે છે.