અયોધ્યાના શ્રીરામ જન્મભૂમિ મંદિરમાં ચઢાવાની કથિત ચોરીના મામલે પોલીસે મંદિર ટ્રસ્ટ સાથે સંકળાયેલા રમાશંકર યાદવ ઉર્ફે ટિન્નુ યાદવ સહિત આઠ આરોપીઓની ધરપકડ કરી છે. તમામ આરોપીઓને ગુરુવાર મોડી રાત્રે કસ્ટડીમાં લેવામાં આવ્યા હતા. આજે તેમને સ્થાનિક અદાલતમાં રજૂ કરવામાં આવશે અને વધુ પૂછપરછ માટે 14 દિવસની ન્યાયિક રિમાન્ડની માંગ કરવામાં આવશે.
આ મામલે ગુરુવારે સાંજે પ્રથમ ઔપચારિક એફઆઈઆર નોંધાઈ હતી. ફરિયાદ શ્રીરામ જન્મભૂમિ તીર્થ ક્ષેત્ર ટ્રસ્ટના સભ્ય કૃષ્ણ મોહન દ્વારા નોંધાવવામાં આવી હતી, જેમાં આઠ લોકોને નામજદ કરવામાં આવ્યા છે.
એફઆઈઆરમાં રમાશંકર યાદવ ઉર્ફે ટિન્નુ યાદવ, લવકુશ મિશ્રા, અનુકલ્પ મિશ્રા, મનીષ યાદવ, અવિનાશ શુક્લા, કરુણેશ પાંડે, સુભાષ ચંદ્ર શ્રીવાસ્તવ અને રમાશંકર મિશ્રાના નામ સામેલ છે. પોલીસના જણાવ્યા અનુસાર, આમાંથી મોટા ભાગના લોકો મંદિરના ચઢાવાની ગણતરી, દાન વ્યવસ્થાપન અને સંબંધિત વહીવટી કાર્યો સાથે જોડાયેલા રહ્યા છે. પ્રાથમિક તપાસના આધારે તેમના વિરુદ્ધ ભારતીય ન્યાય સંહિતાની સંબંધિત કલમો ઉપરાંત ભ્રષ્ટાચાર નિવારણ અધિનિયમ હેઠળ પણ કેસ નોંધવામાં આવ્યો છે.
શ્રીરામ જન્મભૂમિ તીર્થ ક્ષેત્ર ટ્રસ્ટના મહાસચિવ ચંપત રાય, ટ્રસ્ટી ડૉ. અનિલ મિશ્રા તથા અન્ય વરિષ્ઠ પદાધિકારીઓના નામ એફઆઈઆરમાં સામેલ થઈ શકે તેવી ચર્ચાઓ ચાલી રહી હતી. જોકે નોંધાયેલી પ્રથમ એફઆઈઆરમાં તેમના નામ સામેલ કરવામાં આવ્યા નથી.
પોલીસ અને વહીવટીતંત્રે વરિષ્ઠ પદાધિકારીઓની ભૂમિકાની તપાસ કયા તબક્કે છે તે અંગે હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર ટિપ્પણી કરી નથી. અધિકારીઓનું કહેવું છે કે તપાસ ચાલુ છે અને ઉપલબ્ધ પુરાવાઓના આધારે આગળની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
મંદિરમાં ચઢાવામાં કથિત અનિયમિતતાનો મામલો પ્રથમ વખત 7 જૂને સામે આવ્યો હતો. ત્યારબાદ ઉત્તર પ્રદેશ સરકારે 13 જૂને મંદિર ટ્રસ્ટની વિનંતી પર વિશેષ તપાસ દળ (SIT)ની રચના કરી હતી.
એસઆઈટીએ દસ્તાવેજો, નાણાકીય રેકોર્ડ અને સંબંધિત કર્મચારીઓની પૂછપરછ કર્યા બાદ 23 જૂને પોતાની પ્રાથમિક અહેવાલ રાજ્ય સરકારને સોંપ્યો હતો. આ અહેવાલના આધારે આગળની કાનૂની પ્રક્રિયા શરૂ થઈ અને બાદમાં એફઆઈઆર નોંધાઈ. તપાસ એજન્સીઓના જણાવ્યા મુજબ હવે નાણાકીય લેવડદેવડ, દાન વ્યવસ્થાપન અને બેંકિંગ પ્રક્રિયાની વિગતવાર ફોરેન્સિક તપાસ પણ કરવામાં આવશે.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર તપાસ દરમિયાન અનેક મહત્વપૂર્ણ વિગતો સામે આવી છે. જણાવવામાં આવે છે કે મંદિરના દાનપેટીઓની ચાવીઓ રમાશંકર યાદવ ઉર્ફે ટિન્નુ યાદવ પાસે મળી આવી હતી. ઉપરાંત એસઆઈટીએ આશરે 150 એવા કર્મચારીઓ અને સેવાદારોની ઓળખ કરી છે, જેમની આર્થિક સ્થિતિમાં જાન્યુઆરી 2024માં રામલલાની પ્રાણ પ્રતિષ્ઠા બાદ નોંધપાત્ર ફેરફાર જોવા મળ્યો હતો. જોકે અધિકારીઓએ આ અંગે હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર નિષ્કર્ષ જાહેર કર્યો નથી. તપાસ એજન્સીઓ બેંક ખાતાઓ, મિલ્કતો, નાણાકીય લેવડદેવડ અને અન્ય દસ્તાવેજોની તપાસ કરી રહી છે જેથી કથિત અનિયમિતતાઓનું વાસ્તવિક સ્વરૂપ સ્પષ્ટ થઈ શકે.
એફઆઈઆરમાં ભ્રષ્ટાચાર નિવારણ અધિનિયમની કલમો સામેલ કરવામાં આવતા તપાસનો વ્યાપ સરકારી અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓ સુધી પણ પહોંચી શકે તેવી શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
પ્રાથમિક માહિતી મુજબ મંદિરના ચઢાવાની રકમની ગણતરી અને તેને સ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (SBI)માં જમા કરવાની પ્રક્રિયામાં વિવિધ સરકારી કર્મચારીઓ પણ જોડાયેલા રહેતા હતા. જો તપાસમાં તેમની ભૂમિકા સામે આવશે તો તેમની સામે પણ કાનૂની કાર્યવાહી થઈ શકે છે. જોકે પોલીસે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે કોઈપણ વ્યક્તિ સામે કાર્યવાહી માત્ર ઉપલબ્ધ પુરાવા અને તપાસના નિષ્કર્ષોના આધારે જ કરવામાં આવશે.
ઉત્તર પ્રદેશ સરકારે મામલે કડક કાર્યવાહીનું આશ્વાસન આપ્યું છે. રાજ્ય સરકારના વરિષ્ઠ મંત્રી સુરેશ ખન્નાએ જણાવ્યું કે રાજ્યમાં ગુના અને ભ્રષ્ટાચાર સામે ઝીરો ટોલરન્સની નીતિ અમલમાં છે.
તેમણે જણાવ્યું કે તપાસ સંપૂર્ણપણે નિષ્પક્ષ રીતે કરવામાં આવશે અને જો કોઈપણ સ્તરે અનિયમિતતા અથવા ભ્રષ્ટાચારના પુરાવા મળશે તો સંબંધિત વ્યક્તિ સામે કાયદા મુજબ કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. સરકારનું કહેવું છે કે કોઈપણ દોષિતને છોડવામાં આવશે નહીં અને તપાસ સંપૂર્ણ પારદર્શિતા સાથે આગળ વધારવામાં આવશે.
આ મામલે રાજકીય નિવેદનો પણ તેજ બન્યા છે. આમ આદમી પાર્ટીના સાંસદ સંજય સિંહે આરોપ લગાવ્યો છે કે તપાસનો વ્યાપ મર્યાદિત રાખવામાં આવી રહ્યો છે અને મોટા પાયે કથિત નાણાકીય અનિયમિતતાઓની નિષ્પક્ષ તપાસ થવી જોઈએ.
તેમણે દાવો કર્યો કે તેમણે તપાસ એજન્સીઓને કેટલાક દસ્તાવેજો સોંપ્યા છે, જેમાં કથિત જમીન અને નાણાકીય અનિયમિતતાઓનો ઉલ્લેખ છે. સંજય સિંહે એવો પણ આરોપ લગાવ્યો કે માત્ર કેટલાક કર્મચારીઓ સામે કાર્યવાહી કરીને મોટા આરોપોથી ધ્યાન હટાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે. જોકે આ આરોપો અંગે સંબંધિત ટ્રસ્ટ અથવા નામિત વ્યક્તિઓ તરફથી આ અહેવાલ પ્રકાશિત થાય ત્યાં સુધી કોઈ વિગતવાર સત્તાવાર પ્રતિસાદ આપવામાં આવ્યો નહોતો.
હવે તમામ આરોપીઓને અદાલતમાં રજૂ કર્યા બાદ પોલીસ વધુ રિમાન્ડની માંગ સાથે તેમની વિગતવાર પૂછપરછ કરશે. તપાસ એજન્સીઓ એ પણ જાણવા પ્રયાસ કરશે કે કથિત ચઢાવાની ચોરી કોઈ સંગઠિત નેટવર્ક દ્વારા કરવામાં આવી હતી કે પછી તે માત્ર કેટલાક વ્યક્તિઓ સુધી મર્યાદિત મામલો હતો.
તપાસ દરમિયાન નવા પુરાવા સામે આવશે તો એફઆઈઆરમાં નવા નામ ઉમેરવાની અથવા વધારાની કલમો ઉમેરવાની શક્યતાને પણ નકારી શકાય નહીં.
