બજેટ 2026-27માં કેન્દ્ર સરકારે કૃત્રિમ બુદ્ધિ (AI), ક્લાઉડ સેવાઓ અને ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને વિકાસના મુખ્ય કેન્દ્ર તરીકે સ્થાન આપ્યું છે. ઇલેક્ટ્રોનિક્સ મેન્યુફેક્ચરિંગ, ડેટા સેવાઓ અને સાઇબર સુરક્ષા પર ભાર મૂકીને ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રમાં આત્મનિર્ભરતા વધારવાના પગલાં લેવામાં આવ્યા છે.
નાણાંમંત્રી નિર્મલા સીતારમણે નવી દિલ્હીમાં 2026-27નું કેન્દ્રીય બજેટ રજૂ કરતાં AI, ક્લાઉડ સેવાઓ અને ડેટા સેન્ટર ઇકોસિસ્ટમને મજબૂત બનાવવા માટેના પ્રસ્તાવો જાહેર કર્યા. સરકારનો ઉદ્દેશ આરોગ્ય, કૃષિ, શિક્ષણ અને અન્ય મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રોમાં AI આધારિત ઉકેલોના ઉપયોગ દ્વારા સેવાઓને વધુ સગવડભરી બનાવવાનો છે. આ માટે ડિજિટલ પબ્લિક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના વિસ્તરણ અને મજબૂતીકરણ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.
બજેટમાં AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ક્લાઉડ સેવાઓ અને ડેટા સેન્ટર ઇકોસિસ્ટમના વિસ્તરણને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે. સરકારનું માનવું છે કે AI આધારિત ઉકેલો આરોગ્ય, કૃષિ અને શિક્ષણ જેવા ક્ષેત્રોમાં સેવાઓને ઝડપી અને વધુ ઉપલબ્ધ બનાવી શકે છે.
ઇલેક્ટ્રોનિક્સ કોમ્પોનન્ટ મેન્યુફેક્ચરિંગને પ્રોત્સાહન આપીને આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે. તેના પરિણામે સ્થાનિક ઉત્પાદન વધારવાનો અને ટેક્નોલોજી ક્ષેત્રમાં રોજગારના નવા અવસરો ઊભા કરવાનો ઉદ્દેશ છે.
ક્લાઉડ સેવાઓ માટે કર રાહત અને IT સેવાઓ માટે સ્પષ્ટ તથા સુરક્ષિત નિયમનકારી માળખાના પ્રસ્તાવોથી કંપનીઓ અને સ્ટાર્ટઅપ્સને સહાય મળવાની અપેક્ષા છે. ફાઇનાન્સ, લોજિસ્ટિક્સ, હેલ્થકેર, શિક્ષણ અને પર્યટન જેવા ક્ષેત્રોમાં AI અને ડેટા આધારિત પ્લેટફોર્મ્સનો ઉપયોગ વધવાની સંભાવના વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
એગ્રીસ્ટેકને AI સાથે જોડવાના પગલાં, ડિજિટલ શિક્ષણ પ્રણાલીઓ અને મેડિકલ વેલ્યૂ ટુરિઝમ હબ જેવી પહેલો સરકારની ડેટા આધારિત નિર્ણય પ્રણાલીને ભવિષ્યની પાયાની વ્યવસ્થા તરીકે જોવાની દિશા દર્શાવે છે.
ડિજિટલ વિસ્તરણ સાથે સાઇબર સુરક્ષાને બજેટનો મહત્વપૂર્ણ સ્તંભ બનાવવામાં આવ્યો છે. ક્વિક હીલ ટેક્નોલોજીઝના CMD ડૉ. કૈલાશ કટકરના જણાવ્યા અનુસાર AI અને ડિજિટલ સેવાઓના વધતા ઉપયોગને કારણે ડેટા અને ડિજિટલ ઓળખની સુરક્ષા વધુ મહત્વપૂર્ણ બની છે.
સિક્વ્રાઇટના જોડિયા મેનેજિંગ ડિરેક્ટર ડૉ. સંજય કટકરના જણાવ્યા મુજબ ક્લાઉડ અને ડેટા સેન્ટર ઇકોસિસ્ટમના વિસ્તરણ સાથે સાઇબર સુરક્ષા હવે વિકલ્પ નહીં પરંતુ આવશ્યકતા બની ગઈ છે. સરકારના સ્કિલિંગ કાર્યક્રમો અને ડિજિટલ સેવાઓના વિસ્તરણ સાથે આત્મનિર્ભર સાઇબર સુરક્ષા ઉકેલો સમયની માંગ તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યા છે.
