ભારતના સ્માર્ટફોન બજારમાં ચીની કંપનીઓની પકડ નબળી પડી રહી છે. જુલાઈ-સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન ચીની સ્માર્ટફોન બ્રાન્ડ્સનો સંયુક્ત બજાર હિસ્સો ઘટીને લગભગ 68 ટકા રહ્યો, જે એક વર્ષ અગાઉ લગભગ 75 ટકા હતો. મેમરી ચિપની વધતી કિંમતોને કારણે સ્માર્ટફોન બનાવવાનો ખર્ચ વધ્યો છે, જેની સૌથી વધુ અસર ઓછી કિંમતના સેગમેન્ટ પર પડી છે. બીજી તરફ, Lava અને Ai+ જેવી ભારતીય બ્રાન્ડ્સને પોતાની હાજરી વધારવાની તક મળી રહી છે.
ચીની બ્રાન્ડ્સનો બજાર હિસ્સો આઠ વર્ષથી વધુ સમયના નીચલા સ્તરે
માર્કેટ રિસર્ચ કંપની Omdiaના અહેવાલ મુજબ, જુલાઈ-સપ્ટેમ્બર ક્વાર્ટરમાં ચીની સ્માર્ટફોન બ્રાન્ડ્સનો ભારતીય બજારમાં સંયુક્ત હિસ્સો લગભગ 68 ટકા રહ્યો. આ આંકડો આઠ વર્ષથી વધુ સમયનું સૌથી નીચું સ્તર હોવાનું જણાવાયું છે.
એક વર્ષ અગાઉ આ જ ક્વાર્ટરમાં ચીની કંપનીઓનો ભારતીય સ્માર્ટફોન બજારમાં હિસ્સો લગભગ 75 ટકા હતો. એપ્રિલ-જૂન 2020 દરમિયાન આ આંકડો લગભગ 80 ટકા સુધી પહોંચ્યો હતો.
ચીની કંપનીઓના સ્માર્ટફોન વેચાણનો મોટો હિસ્સો પરંપરાગત રીતે ઓછી કિંમતના ફોનમાંથી આવતો રહ્યો છે. ખર્ચ વધ્યા બાદ આ ફોનને અગાઉની કિંમતે વેચવા મુશ્કેલ બન્યું છે. ગ્રાહકોની માંગ યથાવત છે, પરંતુ કંપનીઓ અગાઉની જેમ ઓછી કિંમતમાં વધુ સુવિધાઓ ધરાવતા ફોન ઓફર કરી શકતી નથી.
મેમરી ચિપ મોંઘી થતાં ખર્ચ વધ્યો
સ્માર્ટફોનમાં તસવીરો, વીડિયો અને અન્ય ફાઇલો સ્ટોર કરવા માટે સ્ટોરેજ મેમરીનો ઉપયોગ થાય છે, જ્યારે એપ્લિકેશન ચલાવવા અને ફોનની કામગીરી માટે RAMનો ઉપયોગ થાય છે.
તાજેતરના સમયમાં મેમરી ચિપની કિંમતોમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે, જેના કારણે સ્માર્ટફોન ઉત્પાદક કંપનીઓનો ખર્ચ વધ્યો છે.
મોંઘા ફોન વેચતી કંપનીઓ વધેલા ખર્ચનો કેટલોક હિસ્સો ગ્રાહકો પાસેથી વસૂલ કરી શકે છે. જોકે, ઓછી કિંમતના સેગમેન્ટમાં આવું કરવું વધુ મુશ્કેલ છે. કિંમતમાં થોડો વધારો થતાં પણ ગ્રાહકો અન્ય મોડલ તરફ વળી શકે છે.
આ કારણસર કેટલીક કંપનીઓ ઓછા બજેટના ફોનની સંખ્યા ઘટાડી રહી છે. કેટલાક મોડલમાં RAM, સ્ટોરેજ અથવા અન્ય સુવિધાઓમાં ફેરફાર કરીને ખર્ચ નિયંત્રિત કરવાનો પ્રયાસ પણ થઈ રહ્યો છે.
Vivo, Oppo અને Xiaomiના શિપમેન્ટમાં ઘટાડો
જુલાઈ-સપ્ટેમ્બર ક્વાર્ટરમાં કેટલીક મોટી ચીની કંપનીઓના સ્માર્ટફોન શિપમેન્ટમાં ઘટાડો નોંધાયો છે. Omdiaના આંકડા અનુસાર, Vivoએ બજારમાં લગભગ 64 લાખ ફોન મોકલ્યા હતા, જે ગયા વર્ષની સરખામણીએ લગભગ 34 ટકા ઓછા છે.
Oppoના શિપમેન્ટ લગભગ 49 લાખ ફોન રહ્યા, જેમાં 24 ટકાનો ઘટાડો નોંધાયો. Xiaomiના લગભગ 47 લાખ ફોન બજારમાં પહોંચ્યા, જ્યારે કંપનીના શિપમેન્ટમાં એક વર્ષમાં 28 ટકાનો ઘટાડો થયો.
મોંઘા ઘટકો અને ગ્રાહકોની બદલાતી પસંદગી વચ્ચે કંપનીઓ હવે મિડ-રેન્જ અને પ્રીમિયમ કિંમતના સ્માર્ટફોન પર વધુ ધ્યાન આપી રહી છે.
Lava અને Ai+ જેવી ભારતીય બ્રાન્ડ્સને તક
ચીની કંપનીઓના ઓછા બજેટવાળા મોડલમાં ઘટાડાથી સ્થાનિક સ્માર્ટફોન બ્રાન્ડ્સને તક મળી રહી છે. Lava અને Ai+ જેવી કંપનીઓ એવા ગ્રાહકો સુધી પહોંચવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે, જેઓ વધુ ખર્ચ કર્યા વિના નવો ફોન ખરીદવા માંગે છે.
Counterpoint Research અનુસાર, જુલાઈ-સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન ભારતીય સ્માર્ટફોન બ્રાન્ડ્સનો બજાર હિસ્સો વધ્યો છે. કેટલાક અહેવાલોમાં આ હિસ્સો લગભગ 7 ટકા જણાવવામાં આવ્યો છે, જ્યારે અન્ય એક પ્રકાશિત આંકડામાં 15 ટકાનો ઉલ્લેખ છે. તેથી સ્થાનિક બ્રાન્ડ્સના બજાર હિસ્સા અંગેના સંશોધન અહેવાલોમાં તફાવત જોવા મળે છે.
આ ક્વાર્ટરમાં Ai+ના ફોન શિપમેન્ટમાં ગયા વર્ષની સરખામણીએ 306 ટકાનો વધારો થયો. કંપનીએ નવા મોડલ અને વેચાણનું વિસ્તરણ કરવા પર ધ્યાન આપ્યું.
જોકે, ભારતીય કંપનીઓ માટે બજાર હિસ્સો જાળવી રાખવો પણ પડકારરૂપ રહેશે. તેમણે કિંમતની સાથે ફોનની ગુણવત્તા અને વેચાણ પછીની સેવાઓ પર પણ ધ્યાન આપવું પડશે.
Samsung ફરી ભારતની સૌથી મોટી સ્માર્ટફોન બ્રાન્ડ બની
ચીની કંપનીઓનો બજાર હિસ્સો ઘટવાની વચ્ચે Samsungએ ભારતીય સ્માર્ટફોન બજારમાં પ્રથમ સ્થાન મેળવ્યું છે.
Omdiaના અહેવાલ અનુસાર, જુલાઈ-સપ્ટેમ્બર ક્વાર્ટરમાં Samsungએ લગભગ 67 લાખ સ્માર્ટફોનના શિપમેન્ટ કર્યા હતા. કંપની 2024ના પ્રથમ ક્વાર્ટર બાદ ફરી ટોચના સ્થાને પહોંચી છે.
Vivo બીજા અને Oppo ત્રીજા સ્થાને રહ્યા. Xiaomi ચોથા સ્થાને રહી, જ્યારે Apple ટોચની પાંચ કંપનીઓમાં સામેલ થઈ.
Samsung અને Appleને તેમના મોંઘા ફોન, બેંક ઓફર અને જૂના ફોનને એક્સચેન્જ કરીને નવો ફોન ખરીદવાની સુવિધાઓથી મદદ મળી છે.
ભારતમાં સ્માર્ટફોનના કુલ શિપમેન્ટમાં પણ ઘટાડો
બજારમાં આવેલી મુશ્કેલી માત્ર ચીની કંપનીઓ સુધી મર્યાદિત નથી. સમગ્ર ભારતીય સ્માર્ટફોન બજારમાં પણ ધીમી ગતિ જોવા મળી રહી છે.
Omdia અનુસાર, જુલાઈ-સપ્ટેમ્બર 2026 દરમિયાન ભારતમાં લગભગ 3.58 કરોડ સ્માર્ટફોનના શિપમેન્ટ થયા હતા. ગયા વર્ષની સમાન અવધિની સરખામણીએ તેમાં 26 ટકાનો ઘટાડો થયો. આ ક્વાર્ટરનો આંકડો 2016 પછીનો સૌથી નબળો રહ્યો.
બીજી તરફ, Counterpoint Researchએ ઘટાડો લગભગ 20 ટકા હોવાનો અંદાજ આપ્યો છે. બંને અહેવાલોમાં ઘટાડાના અંદાજ અલગ છે, પરંતુ મોંઘા ફોન અને નબળી માંગને બજારના મોટા પડકારો તરીકે દર્શાવવામાં આવ્યા છે.
જે ગ્રાહકોનો જૂનો ફોન યોગ્ય રીતે કામ કરી રહ્યો છે, તેમને નવો ફોન ખરીદવા માટે તૈયાર કરવો કંપનીઓ માટે વધુ મુશ્કેલ બની રહ્યો છે.
મેમરી અને અન્ય ઘટકોના ખર્ચને કારણે સસ્તા ફોનની કિંમતો ઊંચી રહી શકે
ઓછી કિંમતના સ્માર્ટફોન ખરીદવા માંગતા ગ્રાહકોને નજીકના સમયમાં કિંમતોમાં મોટો ઘટાડો થવાની શક્યતા ઓછી છે. સ્માર્ટફોન બનાવવામાં વપરાતી મેમરી ચિપ અને અન્ય ઘટકો પહેલાથી જ મોંઘા થયા છે. બજારના જાણકારોનું માનવું છે કે આ સ્થિતિ 2027ના પ્રથમ છ મહિના સુધી ચાલુ રહી શકે છે.
આ સ્થિતિ વચ્ચે ભારતીય મોબાઇલ કંપનીઓ ઓછા બજેટના ફોન વેચીને વધુ ગ્રાહકો સુધી પહોંચવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. બીજી તરફ, મોટી બ્રાન્ડ્સ સારા કેમેરા, લાંબા સમય સુધી ચાલતી બેટરી અને નવી સુવિધાઓ ધરાવતા સ્માર્ટફોન પર ધ્યાન આપી રહી છે.
