કોંગ્રેસ ચૂંટણી પંચને લઈને પોતાની રાજકીય ઝુંબેશને આગળ વધારવાની તૈયારીમાં છે. પાર્ટીની કાર્યસમિતિ (CWC)ની મંગળવાર, 29 સપ્ટેમ્બરે યોજાનારી બેઠકમાં મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર (CEC) જ્ઞાનેશ કુમારને હટાવવાની માંગ અને આગળની રણનીતિ અંગે ચર્ચા કરવામાં આવશે.
ચૂંટણી પંચ અને મતદાર યાદીના સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR)ને લઈને કોંગ્રેસ અને ચૂંટણી પંચ વચ્ચે ચાલી રહેલા રાજકીય વિવાદ વચ્ચે કોંગ્રેસ વર્કિંગ કમિટી (CWC)ની બેઠક મંગળવાર, 29 સપ્ટેમ્બરે યોજાશે. કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેની અધ્યક્ષતામાં યોજાનારી આ બેઠકમાં પાર્ટીની આગળની રણનીતિ અંગે ચર્ચા થશે. મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમારને હટાવવાની કોંગ્રેસની માંગ અને ચૂંટણી પંચની અંદર કથિત મતભેદોને લઈને પાર્ટીના વલણ પર પણ ચર્ચા કરવામાં આવશે.
CWC કોંગ્રેસની સર્વોચ્ચ નિર્ણય લેતી સંસ્થા છે. બેઠકમાં ચૂંટણી પંચ સાથે જોડાયેલા વિવાદ, SIR પ્રક્રિયા તથા મતદાર યાદીમાં નામ ઉમેરવા અને દૂર કરવા સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થવાની સંભાવના છે. કોંગ્રેસનો આરોપ છે કે ચૂંટણી પ્રક્રિયા અને મતદાર યાદીઓ સાથે જોડાયેલા નિર્ણયો અંગે ગંભીર સવાલો ઊભા થયા છે. પાર્ટીએ આ મુદ્દાઓના આધારે મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર સામે કાર્યવાહી અને તેમને પદ પરથી હટાવવાની માંગ કરી છે.
બીજી તરફ, ચૂંટણી પંચે પોતાના સ્તરે જણાવ્યું છે કે પંચની અંદર અલગ-અલગ વિચારો અથવા સૂચનો સામે આવવા એ સંસ્થાકીય પ્રક્રિયાનો હિસ્સો છે અને તેના આદેશ કાયદાકીય જોગવાઈઓ હેઠળ જારી કરવામાં આવે છે. પંચે એમ પણ જણાવ્યું છે કે તમામ ચૂંટણી કમિશનરો અને અધિકારીઓને ચૂંટણી વ્યવસ્થામાં સુધારા માટે પોતાના સૂચનો આપવાનો અધિકાર છે.
મતદાર યાદીના સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન એટલે કે Special Intensive Revision (SIR)ને લઈને કોંગ્રેસ સહિત અનેક વિપક્ષી પક્ષો સતત સવાલો ઉઠાવી રહ્યા છે. વિવાદ ત્યારે વધુ વધ્યો જ્યારે ચૂંટણી પંચના બે સભ્યો તરફથી SIR સાથે જોડાયેલા કેટલાક નિર્ણયો અને પ્રક્રિયાઓ સામે વાંધા નોંધાવવામાં આવ્યા હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા.
આ મુદ્દાઓમાં નવા મતદારોની નોંધણી માટેના Form 6માં ફેરફાર, મતદાર યાદીમાં નામ ઉમેરવા અને દૂર કરવાની પ્રક્રિયા તથા ચૂંટણી ડેટાના સંચાલન સાથે જોડાયેલા સવાલો સામેલ છે.
કોંગ્રેસ આ પૃષ્ઠભૂમિમાં ચૂંટણી પંચ સામે પોતાની રાજકીય અને સંગઠનાત્મક પ્રતિક્રિયાને આગળ વધારવાની તૈયારી કરી રહી છે. CWCની બેઠકમાં પાર્ટી આ મુદ્દાને આગળ કયા સ્તરે ઉઠાવશે અને વિપક્ષી પક્ષો સાથે સંકલન કઈ રીતે કરવામાં આવશે તે નક્કી થઈ શકે છે.
CWCની બેઠકના બીજા દિવસે, એટલે કે 30 સપ્ટેમ્બરે, વિપક્ષી INDIA ગઠબંધનના નેતાઓની બેઠક પ્રસ્તાવિત છે. તેમાં પણ ચૂંટણી પંચ, SIR અને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓ પર સંયુક્ત રણનીતિ અંગે ચર્ચા થવાની સંભાવના છે. આવી સ્થિતિમાં કોંગ્રેસની CWC બેઠકને વિપક્ષી પક્ષો વચ્ચે આગળ થનારા સંકલનના સંદર્ભમાં પણ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે.
કોંગ્રેસ માટે આ બેઠક માત્ર ચૂંટણી પંચ સાથે જોડાયેલા વિવાદ સુધી મર્યાદિત રહેવાની નથી. આગામી વિધાનસભા ચૂંટણીઓની તૈયારીઓ, રાજ્યોમાં સંગઠનની સ્થિતિ અને સંભવિત રાજકીય ગઠબંધનો પર પણ વિચાર-વિમર્શ થઈ શકે છે. પાર્ટી નેતૃત્વ અલગ-અલગ રાજ્યોમાં ચૂંટણીની તૈયારીઓ અને સહયોગી પક્ષો સાથે તાલમેલ અંગે પણ ચર્ચા કરી શકે છે.
CWCની બેઠક દરમિયાન ઉત્તરાખંડના હલ્દવાનીમાં કોંગ્રેસ અધ્યક્ષ મલ્લિકાર્જુન ખડગેની સભા બાદ મંચનું કથિત રીતે શુદ્ધિકરણ કરવામાં આવ્યું હોવાના મામલે પણ પાર્ટી ચર્ચા કરી શકે છે. કોંગ્રેસ આ ઘટનાને દલિત સન્માન સાથે જોડીને જોઈ રહી છે અને તેને વ્યાપક સામાજિક મુદ્દા તરીકે ઉઠાવવાની તૈયારીમાં છે. 29 સપ્ટેમ્બરે પાર્ટીના SC-ST નેતાઓની અલગ બેઠકમાં પણ આ વિષય અને દલિત-આદિવાસી અધિકારો સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા પ્રસ્તાવિત છે.
આ ઉપરાંત દિલ્હી યુનિવર્સિટી વિદ્યાર્થી સંઘની ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસની વિદ્યાર્થી પાંખ NSUIના પ્રદર્શનની સમીક્ષા પણ પાર્ટીની સંગઠનાત્મક ચર્ચાનો હિસ્સો બની શકે છે. આગામી ચૂંટણીઓને ધ્યાનમાં રાખીને રાજ્યોમાં સંગઠનની સક્રિયતા અને જમીની સ્તરે પાર્ટીની તૈયારીઓ અંગે પણ ચર્ચા થવાની સંભાવના છે.
