નિતિન ગડકરીએ દિલ્હીના વધતા પ્રદૂષણ અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરતા કહ્યું કે અહીં બે દિવસ રહેવાથી તેમને એલર્જી થઈ જાય છે. તેમણે સ્વીકાર્યું કે રાજધાનીના લગભગ 40 ટકા પ્રદૂષણ માટે ટ્રાન્સપોર્ટ સેક્ટર જવાબદાર છે.
નવી દિલ્હી: દેશની રાજધાની દિલ્હી એકવાર ફરી ગંભીર વાયુ પ્રદૂષણની પકડમાં છે. ઝેરી ધુમ્મસ, ખરાબ Air Quality અને શ્વાસ લેવામાં વધતી મુશ્કેલીઓ વચ્ચે કેન્દ્રીય રસ્તા અને પરિવહન મંત્રી નિતિન ગડકરીનું નિવેદન ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવી ગયું છે. ગડકરીએ ખુલ્લેઆમ સ્વીકાર્યું કે દિલ્હીમાં પ્રદૂષણની સ્થિતિ એટલી ખરાબ છે કે તેમને અહીં માત્ર બે દિવસ રહેવાથી એલર્જી અને સંક્રમણ થઈ જાય છે.
પોતાનો અનુભવ શેર કરતા ગડકરી બોલ્યા
ઉદય માહુરકર દ્વારા લખાયેલ પુસ્તક My Idea of Nation First – Redefining Unalloyed Nationalism ના વિમોચન કાર્યક્રમમાં બોલતા નિતિન ગડકરીએ દિલ્હીની હવાને લઈને પોતાની વ્યક્તિગત મુશ્કેલી શેર કરી. તેમણે કહ્યું કે તેઓ દિલ્હીમાં માત્ર બે દિવસ રહે છે અને આ દરમિયાન તેમને સંક્રમણ થઈ જાય છે.
ગડકરીએ પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો કે દિલ્હી પ્રદૂષણથી આટલું વધારે કેમ પીડાય છે. તેમણે કહ્યું કે આ સમસ્યા માત્ર સ્વાસ્થ્ય સાથે જોડાયેલી નથી, પરંતુ દેશની અર્થવ્યવસ્થા, ઊર્જા નીતિ અને વિકાસ મોડેલ સાથે પણ ઊંડી રીતે જોડાયેલી છે.
40 ટકા પ્રદૂષણ ટ્રાન્સપોર્ટ સેક્ટરથી
નિતિન ગડકરીએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં સ્વીકાર્યું કે દિલ્હીમાં પ્રદૂષણનું મોટું કારણ પરિવહન ક્ષેત્ર છે. તેમણે કહ્યું કે કુલ પ્રદૂષણમાં લગભગ 40 ટકા યોગદાન ટ્રાન્સપોર્ટ સેક્ટરનું છે.
તેમણે એ પણ સ્વીકાર્યું કે તેઓ પોતે પરિવહન મંત્રી છે અને તેથી આ જવાબદારીથી બચી શકતા નથી. ગડકરીના કહેવા પ્રમાણે, જ્યાં સુધી ટ્રાન્સપોર્ટ સિસ્ટમમાં મોટા ફેરફારો ન કરવામાં આવે, ત્યાં સુધી પ્રદૂષણની સમસ્યાનો કાયમી ઉકેલ શક્ય નથી.
ગડકરીએ પ્રદૂષણના મુદ્દાને રાષ્ટ્રવાદ સાથે જોડીને એક મોટો પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો. તેમણે કહ્યું કે આજે જો કોઈ સાચો રાષ્ટ્રવાદ હોય, તો તે આયાત ઘટાડવામાં અને નિકાસ વધારવામાં રહેલો છે. તેમણે જણાવ્યું કે ભારત દર વર્ષે લગભગ 22 લાખ કરોડ રૂપિયા જીવાશ્મ ઇંધણની આયાત પર ખર્ચે છે. તેમણે પૂછ્યું કે આ કયા પ્રકારનો રાષ્ટ્રવાદ છે, જેમાં આપણે આટલા પૈસા ખર્ચીને આપણી જ દેશને પ્રદૂષિત કરી રહ્યા છીએ.
વૈકલ્પિક ઇંધણની જરૂરિયાત પર ભાર
કેન્દ્રીય મંત્રીએ કહ્યું કે હવે સમય આવી ગયો છે કે ભારત વૈકલ્પિક ઇંધણ અને બાયો ઇંધણની દિશામાં ગંભીરતાથી આગળ વધે. તેમણે પ્રશ્ન કર્યો કે શું દેશ વૈકલ્પિક ઇંધણ અને Biofuel માં આત્મનિર્ભર બની શકતો નથી.
ગડકરી પહેલાં પણ ઘણા મંચો પરથી ઇલેક્ટ્રિક વાહનો, ઇથેનોલ, હાઇડ્રોજન અને અન્ય સ્વચ્છ ઇંધણોને પ્રોત્સાહન આપવાની વાત કરતા રહ્યા છે. તેમના મતે, જો ભારતે પ્રદૂષણ સામે લડવું હોય અને વિદેશી નિર્ભરતા ઘટાડવી હોય, તો ટ્રાન્સપોર્ટ સેક્ટરમાં મોટો ફેરફાર જરૂરી છે.
દિલ્હી-એનસીઆરમાં ઝેરી ધુમ્મસનો કહેર
નિતિન ગડકરીના નિવેદન વચ્ચે દિલ્હી-એનસીઆરમાં પ્રદૂષણની સ્થિતિ વધુ ગંભીર થતી દેખાઈ. બુધવારે રાજધાનીના ઘણા વિસ્તારોમાં ઝેરી ધુમ્મસની જાડી ચાદર છવાઈ ગઈ. આઇટીઓ વિસ્તારથી સામે આવેલી તસવીરોએ પરિસ્થિતિની ભયાનકતા સ્પષ્ટપણે દર્શાવી દીધી.
સડકો પર વિઝિબિલિટી ઓછી થઈ ગઈ, આંખોમાં બળતરા અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફની ફરિયાદો વધવા લાગી. ખાસ કરીને વૃદ્ધો, બાળકો અને પહેલાથી બીમાર લોકો માટે પરિસ્થિતિ વધુ ખતરનાક બની ગઈ.
AQI અત્યંત ખરાબ સ્તર પર
સેન્ટ્રલ પોલ્યુશન કંટ્રોલ બોર્ડ CPCB અનુસાર, દિલ્હીના આઇટીઓ વિસ્તારની આસપાસ Air Quality Index 374 નોંધાયો હતો. તેને ‘અત્યંત ખરાબ’ શ્રેણીમાં મૂકવામાં આવ્યો છે. આ સ્તરનું પ્રદૂષણ લાંબા સમય સુધી રહેવાથી ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ ઊભી કરી શકે છે. તેમાં અસ્થમા, ફેફસાંની બીમારી, હૃદય સાથે જોડાયેલી મુશ્કેલીઓ અને ઇમ્યુન સિસ્ટમ પર ખરાબ અસરનો સમાવેશ થાય છે.
GRAP Stage-IV લાગુ
વધતા પ્રદૂષણને જોતા વાયુ ગુણવત્તા વ્યવસ્થાપન આયોગ CAQM એ દિલ્હી-એનસીઆરમાં GRAP Stage-IV હેઠળ તમામ કડક પગલાં લાગુ કરી દીધા છે. આ હેઠળ બાંધકામ પ્રવૃત્તિઓ પર રોક, ડીઝલ વાહનો પર પ્રતિબંધ, શાળાઓને બંધ કરવા જેવા પગલાં સામેલ છે. સરકારનો ઉદ્દેશ્ય પ્રદૂષણને વધુ વધતું અટકાવવાનો છે, પરંતુ નિષ્ણાતો માને છે કે આ માત્ર અસ્થાયી ઉકેલ છે.
સંસદમાં પણ પ્રદૂષણનો મુદ્દો ઉઠાવવામાં આવ્યો
દિલ્હીના પ્રદૂષણને લઈને વિપક્ષે સંસદમાં પણ ચર્ચાની માંગ કરી છે. લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીથી લઈને કોંગ્રેસના સાંસદ પ્રિયંકા ગાંધી સુધીએ સરકારને આ મુદ્દાને ગંભીરતાથી લેવાની અપીલ કરી છે.
