નીરજ ચોપરા: ભારતનો સુવર્ણ પુત્ર

ભારતીય રમતગમત ઇતિહાસમાં જ્યારે પણ મહાન એથ્લીટ્સની વાત થશે, ત્યારે નીરજ ચોપરાનું નામ હંમેશા ટોચ પર રહેશે. ભાલા ફેંક (જેવલિન થ્રો) માં ભારતને પ્રથમ ઓલિમ્પિક સુવર્ણ પદક અપાવનાર નીરજ આજે કરોડો યુવાનો માટે પ્રેરણા છે.

Neeraj Chopra Birthday: ભારતીય ઓલિમ્પિક ઇતિહાસના સૌથી મહાન એથ્લીટ્સની વાત કરવામાં આવે તો નીરજ ચોપરાનું નામ ટોચ પર આવે છે. ટોક્યો ઓલિમ્પિક 2020માં નીરજે ભારત માટે ભાલા ફેંકમાં સુવર્ણ પદક જીતીને ઇતિહાસ રચ્યો હતો. તેઓ એથ્લેટિક્સમાં ઓલિમ્પિક ગોલ્ડ જીતવાવાળા પ્રથમ ભારતીય બન્યા. ત્યારબાદ પેરિસ ઓલિમ્પિક 2024માં નીરજ ચોપરાએ રજત પદક પોતાના નામે કર્યું.

તે વ્યક્તિગત સ્પર્ધામાં સુવર્ણ અને રજત બંને પદક જીતવાવાળા એકમાત્ર ભારતીય એથ્લીટ છે. સાથે જ તેઓ ભાલા ફેંકમાં ઓલિમ્પિક ગોલ્ડ જીતવાવાળા પ્રથમ એશિયાઈ ખેલાડી પણ છે. ‘ગોલ્ડન બોય’ તરીકે જાણીતા નીરજ ચોપરા આજે પોતાનો જન્મદિવસ ઉજવી રહ્યા છે અને 28 વર્ષના થઈ ગયા છે.

હરિયાણાના ખેડૂત પરિવારથી ઓલિમ્પિક પોડિયમ સુધી

નીરજ ચોપરાનો જન્મ 24 ડિસેમ્બર 1997ના રોજ હરિયાણાના પાણીપત જિલ્લામાં એક સામાન્ય ખેડૂત પરિવારમાં થયો હતો. બાળપણમાં નીરજ ખૂબ શાંત સ્વભાવના હતા, પરંતુ તેમનો સૌથી મોટો સંઘર્ષ હતો સ્થૂળતા. 12 વર્ષની ઉંમર સુધી તેમનું વજન 80 કિલોથી વધુ થઈ ગયું હતું. ઘરમાં દાદીના હાથનો ઘી, ચૂરમો અને માખણ તેમની નબળાઈ હતી. શાળામાં બાળકો તેમનું મજાક ઉડાવતા હતા, જેનાથી નીરજ ખૂબ પરેશાન રહેતા હતા.

નીરજના કાકાએ તેમની મુશ્કેલીને સમજી અને તેમને વજન ઘટાડવા માટે સ્ટેડિયમમાં દોડવા લઈ ગયા. અહીંથી નીરજની જિંદગીએ નવો વળાંક લીધો. સ્ટેડિયમમાં તેમણે પહેલીવાર ખેલાડીઓને ભાલો ફેંકતા જોયા અને તેમને આ રમત ખૂબ રોમાંચક લાગી. કહેવાય છે કે નીરજે પહેલી જ કોશિશમાં લગભગ 25 મીટર દૂર ભાલો ફેંક્યો, જેનાથી કોચ અને ખેલાડીઓ ચોંકી ગયા.

નીરજના કાકાએ એક ઇન્ટરવ્યુમાં જણાવ્યું હતું કે તેમને પોતે પણ ખબર ન પડી કે નીરજ ક્યારે ગંભીર ખેલાડી બની ગયો. જ્યારે સ્થાનિક અખબારમાં ઇન્ટર-ડિસ્ટ્રિક્ટ સ્પર્ધા જીતવાની ફોટો છપાઈ, ત્યારે પરિવારને ખ્યાલ આવ્યો કે નીરજમાં અસાધારણ પ્રતિભા છે.

જુનિયર સ્તરથી વિશ્વ મંચ સુધી

નીરજે 2012માં લખનૌમાં આયોજિત નેશનલ જુનિયર એથ્લેટિક્સ ચેમ્પિયનશિપમાં 68.40 મીટર થ્રો સાથે ગોલ્ડ મેડલ જીત્યો અને નેશનલ રેકોર્ડ બનાવ્યો. ત્યારબાદ 2016 અન્ડર-20 વર્લ્ડ ચેમ્પિયનશિપમાં તેમણે 86.48 મીટરનો થ્રો કરીને માત્ર ગોલ્ડ જ જીત્યો નહીં, પરંતુ વિશ્વ રેકોર્ડ પણ સ્થાપિત કર્યો. અહીંથી નીરજ ચોપરા વૈશ્વિક એથ્લેટિક્સ નકશા પર ઉભરી આવ્યા.

જો કે 2017 વર્લ્ડ ચેમ્પિયનશિપમાં તેઓ 15મા સ્થાને રહ્યા, પરંતુ તેમણે હારમાંથી શીખ્યું. 2018 કોમનવેલ્થ ગેમ્સ અને એશિયન ગેમ્સમાં ગોલ્ડ જીતીને તેમણે પોતાની વાપસીની જાહેરાત કરી.

ટોક્યો ઓલિમ્પિક: ઇતિહાસનો સુવર્ણ ક્ષણ

ટોક્યો ઓલિમ્પિક 2020 (આયોજિત 2021)માં નીરજ ચોપરા ભારતની સૌથી મોટી આશા હતા. મુકાબલામાં જર્મનીના સ્ટાર એથ્લીટ જોહાનસ વેટર પણ હતા, જેનું પર્સનલ બેસ્ટ 97 મીટરથી વધુ હતું. પરંતુ દબાણના તે ક્ષણમાં નીરજે શાનદાર સંયમ દર્શાવ્યો અને 87.58 મીટરનો થ્રો કરીને ભારતને ઓલિમ્પિક ઇતિહાસનું પ્રથમ એથ્લેટિક્સ ગોલ્ડ અપાવ્યું. તેઓ ભાલા ફેંકમાં ઓલિમ્પિક ગોલ્ડ જીતવાવાળા પ્રથમ ભારતીય અને પ્રથમ એશિયાઈ એથ્લીટ બન્યા.

• 2022: ડાયમંડ લીગ ફાઈનલ જીતી
• 2023: વિશ્વ એથ્લેટિક્સ ચેમ્પિયનશિપમાં ગોલ્ડ જીતવાવાળા પ્રથમ ભારતીય બન્યા
• 2024 પેરિસ ઓલિમ્પિક: સિલ્વર મેડલ પોતાના નામે કર્યું

આ રીતે નીરજ ચોપરા વ્યક્તિગત ઓલિમ્પિક ઇવેન્ટમાં ગોલ્ડ અને સિલ્વર જીતવાવાળા એકમાત્ર ભારતીય એથ્લીટ બની ગયા. 2024માં નીરજે પોતાના કરિયરમાં પહેલીવાર 90 મીટરનું આંકડો પાર કર્યો. દોહા ડાયમંડ લીગમાં તેમણે 90.23 મીટરનો થ્રો કરીને એક નવો ઇતિહાસ રચ્યો.