બુધવારે ડિફેન્સ રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ ઓર્ગેનાઇઝેશન (DRDO) એ ઓડિશાના ચાંદીપુર સ્થિત ઇન્ટિગ્રેટેડ ટેસ્ટ રેન્જ (ITR) ખાતે પિનાકા લોંગ રેન્જ ગાઇડેડ રોકેટ (LRGR)નું સફળ ઉડાન પરીક્ષણ કર્યું. રક્ષા મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, આ પરીક્ષણનો હેતુ રોકેટની નિર્ધારિત ઓછામાં ઓછી 60 કિલોમીટરની મારક ક્ષમતાનું મૂલ્યાંકન કરવાનો હતો.
રક્ષા મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, પરીક્ષણ દરમિયાન રોકેટે નિર્ધારિત ઓછામાં ઓછી 60 કિલોમીટરની રેન્જમાં સફળતાપૂર્વક ઉડાન ભરી અને પૂર્વનિર્ધારિત તમામ તકનીકી માપદંડો પૂર્ણ કરતાં લક્ષ્યને ચોકસાઈપૂર્વક ભેદ્યું.
પરીક્ષણ દરમિયાન આધુનિક ટ્રેકિંગ સિસ્ટમ, રડાર અને ટેલિમેટ્રી સાધનો દ્વારા રોકેટની સમગ્ર ઉડાન પર નજર રાખવામાં આવી હતી. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, રોકેટે નિર્ધારિત ઉડાન માર્ગનું સંપૂર્ણ પાલન કર્યું અને અપેક્ષિત કામગીરી દર્શાવી.
ભારતના રક્ષા પ્રધાન રાજનાથ સિંહે આ સફળતા બદલ DRDO, ભારતીય સેના અને પ્રોજેક્ટ સાથે જોડાયેલા વૈજ્ઞાનિકોને અભિનંદન પાઠવ્યા. તેમણે જણાવ્યું કે આ ઉપલબ્ધિ ભારતની સ્વદેશી ડિઝાઇન, સંશોધન અને રક્ષા ઉત્પાદન ક્ષમતાનું ઉદાહરણ છે. તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે સ્વદેશી રક્ષા પ્રણાલીઓનો વિકાસ ભારતને રક્ષા ક્ષેત્રમાં આત્મનિર્ભર બનાવવાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે અને તેનાથી દેશની વ્યૂહાત્મક ક્ષમતા તેમજ ભવિષ્યમાં રક્ષા નિકાસની સંભાવનાઓમાં વધારો થશે.
રક્ષા મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, આ અદ્યતન રોકેટનો વિકાસ DRDOની અનેક મુખ્ય પ્રયોગશાળાઓના સંયુક્ત પ્રયાસોથી કરવામાં આવ્યો છે. તેમાં હાઇ એનર્જી મટિરિયલ્સ રિસર્ચ લેબોરેટરી (HEMRL), આર્મામેન્ટ રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ એસ્ટેબ્લિશમેન્ટ (ARDE), ડિફેન્સ રિસર્ચ એન્ડ ડેવલપમેન્ટ લેબોરેટરી (DRDL) અને રિસર્ચ સેન્ટર ઇમારત (RCI)ની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા રહી છે.
આ સંસ્થાઓએ સંયુક્ત રીતે એવી ગાઇડન્સ ટેકનોલોજી વિકસાવી છે, જે રોકેટને લાંબા અંતર સુધી ઊંચી ચોકસાઈ સાથે લક્ષ્ય સુધી પહોંચાડવામાં સક્ષમ બનાવે છે. પરીક્ષણની એક મહત્વપૂર્ણ વિશેષતા એ પણ રહી કે રોકેટને અગાઉથી ભારતીય સેનામાં ઉપયોગમાં રહેલા પિનાકા મલ્ટી બેરલ રોકેટ લોન્ચર પરથી જ લોન્ચ કરવામાં આવ્યો હતો. તેનાથી સ્પષ્ટ થાય છે કે નવી પ્રણાલી અપનાવવા માટે સેનાને અલગ લોન્ચિંગ પ્લેટફોર્મ વિકસાવવાની જરૂર રહેશે નહીં.
એક જ લોન્ચર પરથી પિનાકાના વિવિધ રેન્જ ધરાવતા સંસ્કરણોનો ઉપયોગ કરી શકાય છે, જેના કારણે સેનાની કામગીરીની ક્ષમતા અને લોજિસ્ટિક કાર્યક્ષમતામાં સુધારો થશે.
રક્ષા મંત્રાલયે જણાવ્યું કે DRDOના અધ્યક્ષ તથા રક્ષા સંશોધન અને વિકાસ વિભાગના સચિવ રાજેશ કુમાર સિંહે પરીક્ષણની સમગ્ર પ્રક્રિયા પર વ્યક્તિગત રીતે નજર રાખી હતી. તેમણે પ્રોજેક્ટ સાથે જોડાયેલા વૈજ્ઞાનિકો અને ઇજનેરો સાથે સંકલન કરીને પરીક્ષણને સફળ બનાવવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી.
આ પિનાકા લોંગ રેન્જ ગાઇડેડ રોકેટનું પ્રથમ પરીક્ષણ નહોતું. તે પહેલાં ડિસેમ્બર 2025માં DRDOએ આ જ પ્રણાલીનું પ્રથમ સફળ પરીક્ષણ કર્યું હતું, જેમાં લગભગ 120 કિલોમીટરની અંતર સુધી રોકેટની ક્ષમતાનું પ્રદર્શન કરવામાં આવ્યું હતું. તાજેતરના પરીક્ષણમાં અલગ કામગીરીની આવશ્યકતાઓને અનુરૂપ ઓછામાં ઓછી 60 કિલોમીટરની અંતરે તેની ચોક્કસ મારક ક્ષમતાની પણ પુષ્ટિ થઈ છે.
