ચૂંટણી પંચે મતદાર યાદીમાં સુધારા કરવા, નામ ઉમેરવા કે કાઢી નાખવાની પ્રક્રિયાને સુરક્ષિત બનાવવા માટે ઇ-સાઇન (e-sign) ફીચર લોન્ચ કર્યું છે. હવે દરેક અરજદારને આધાર સાથે જોડાયેલા મોબાઇલ નંબર પર OTP વેરિફિકેશન કરવું પડશે, જેનાથી નકલી મતદારોને કાઢી નાખવા અને સુધારા કરવાના કેસો રોકવામાં મદદ મળશે. આ બદલાવ ECINet પ્લેટફોર્મ પર લાગુ કરવામાં આવ્યો છે.
ઇ-સાઇન સુવિધા: ચૂંટણી પંચે મતદાર યાદીમાં ફેરફાર કરવાની પ્રક્રિયાને વધુ સુરક્ષિત બનાવી છે. ભારતભરના મતદારો હવે નવા નામ ઉમેરવા, સુધારા કરવા અથવા કાઢી નાખવા માટે ECINet પોર્ટલ અને એપ્લિકેશન દ્વારા તેમના આધાર સાથે જોડાયેલા મોબાઇલ નંબર પર OTP વેરિફિકેશન કરીને અરજી કરી શકે છે. આ પગલું કર્ણાટકની આલંદ વિધાનસભા બેઠક પર નકલી મતદાર ડિલીશનના કેસો સામે આવ્યા પછી લેવામાં આવ્યું છે, જેથી મતદાર ડેટાની માન્યતા અને સુરક્ષા સુનિશ્ચિત થઈ શકે.
ઇ-સાઇન સુવિધા શું છે અને તે કેવી રીતે કાર્ય કરે છે
ઇ-સાઇન ભારત સરકાર દ્વારા UIDAI દ્વારા પૂરી પાડવામાં આવતી એક ઓનલાઈન ડિજિટલ સાઇન સેવા છે. આ સેવા દ્વારા હવે મતદારો વોટર ID માં સુધારા કે ફેરફાર માટે પોતાના આધાર નંબરથી ડિજિટલ વેરિફિકેશન કરી શકે છે. આનાથી મતદાર ડેટાની માન્યતા અને સુરક્ષા સુનિશ્ચિત થાય છે અને કોઈપણ નકલી અરજીની શક્યતા ઘણી હદ સુધી સમાપ્ત થઈ જાય છે.
નવી પ્રક્રિયાથી મતદાર યાદીનો દુરુપયોગ ઘટશે
પહેલા વોટર ID નંબર (EPIC) થી મોબાઇલ લિંક કરીને ફોર્મ સબમિટ કરવામાં આવતું હતું, જેના કારણે ઘણી વાર ખોટા નંબરનો ઉપયોગ થઈ જતો હતો. હવે ઇ-સાઇન ફીચર હેઠળ, અરજદારને આધાર નંબર દાખલ કરવો પડશે અને મોબાઇલ પર OTP મેળવીને સંમતિ આપવી પડશે. ફોર્મ ત્યારે જ જમા કરી શકાશે. આ નિયમ ફોર્મ 6 (નવું રજીસ્ટ્રેશન), ફોર્મ 7 (ડિલીશન/આપત્તિ) અને ફોર્મ 8 (સુધારા) પર લાગુ પડશે.
કર્ણાટકની ઘટનાએ બદલાવ માટે મજબૂર કર્યા
કર્ણાટકની આલંદ વિધાનસભા બેઠક પર હજારો નકલી મતદાર ડિલીશન અરજીઓ સામે આવ્યા પછી આ બદલાવ કરવામાં આવ્યો. તપાસમાં 6,018 ડિલીશન રિક્વેસ્ટમાંથી માત્ર 24 જ સાચી જણાઈ, જ્યારે ઘણી અરજીઓમાં મોબાઇલ નંબર અસલી મતદારો સાથે જોડાયેલા ન હતા. આ ઘટનાએ ચૂંટણી પંચને સુરક્ષા અને વેરિફિકેશન પ્રક્રિયાને સખત કરવા પ્રેરિત કર્યા.
ભૌતિક વેરિફિકેશન ફરજિયાત રહેશે
ચૂંટણી પંચે સ્પષ્ટ કર્યું કે કોઈ પણ મતદારનું નામ સીધું ઓનલાઈન ડિલીટ કરી શકાતું નથી. આ માટે સંબંધિત બૂથ લેવલ ઓફિસર (BLO) અને મતદાર નોંધણી અધિકારી (ERO) દ્વારા ભૌતિક વેરિફિકેશન ફરજિયાત છે. દરેક કિસ્સામાં મતદારને પોતાની વાત રજૂ કરવાની સંપૂર્ણ તક મળશે, જેથી નામ હટાવવા કે સુધારાની પ્રક્રિયા પારદર્શક અને સુરક્ષિત બની રહે.
ECINet પ્લેટફોર્મ અને નવી સુવિધાઓ
ECINet, જે આ વર્ષે લોન્ચ કરવામાં આવ્યું છે, તે લગભગ 40 જૂની એપ્સ અને પોર્ટલને એક જગ્યાએ લાવે છે, જેમાં ERONet પણ સામેલ છે. આ પ્લેટફોર્મ દ્વારા મતદારો સરળતાથી ઓનલાઈન અરજી કરી શકે છે અને અધિકારીઓ તેના પર કાર્યવાહી કરી શકે છે. હવે તેમાં ઉમેરવામાં આવેલ ઇ-સાઇન ફીચર સમગ્ર પ્રક્રિયામાં સુરક્ષા અને પારદર્શિતા સુનિશ્ચિત કરે છે.
આ નવા બદલાવ સાથે, મતદાર યાદી અપડેટ કરવી હવે પહેલા કરતા વધુ સુરક્ષિત અને ભરોસાપાત્ર બની ગઈ છે. મતદારો હવે પોતાના આધાર નંબરથી વેરિફિકેશન કરીને કોઈપણ નકલી પ્રવૃત્તિથી બચી શકે છે. ECINet અને ઇ-સાઇન ફીચર દ્વારા ચૂંટણી પંચે ડિજિટલ મતદાર નોંધણી પ્રણાલીને વધુ પારદર્શક અને વિશ્વસનીય બનાવી છે.
